I SA/Go 170/25
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2026-01-21
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zwrocie środków z tytułu dofinansowania projektu, wydana z powodu niedostarczenia wyciągów bankowych potwierdzających poniesienie wydatków, narusza prawo, jeśli nie zawiera jasnego uzasadnienia prawnego i sposobu obliczenia kwoty podlegającej zwrotowi, zwłaszcza w kontekście niewniesienia wymaganego wkładu własnego?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została uchylona z powodu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących uzasadnienia decyzji. Organ nie przedstawił jasnej podstawy prawnej ani sposobu obliczenia kwoty do zwrotu w części dotyczącej skutków niewniesienia wymaganego wkładu własnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pomimo prawidłowego ustalenia naruszenia procedur związanych z dokumentowaniem wydatków, brak transparentności w uzasadnieniu skutkował koniecznością uchylenia decyzji.Stan faktyczny
Spółka N. sp. z o.o. w likwidacji wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa utrzymującą w mocy decyzję o zwrocie środków z dofinansowania projektu, uznanych za niekwalifikowalne z powodu braku przedłożenia wyciągów bankowych potwierdzających poniesienie wydatków. Organ I instancji uznał wydatki za niekwalifikowalne w całości i orzekł o obowiązku zwrotu części dofinansowania. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy, wskazując na naruszenie umowy o dofinansowanie i procedur. Spółka zarzuciła m.in. dowolną ocenę materiału dowodowego i błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi N Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w likwidacji na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty środków przypadających do zwrotu z tytułu dofinansowania projektu uchyla zaskarżoną decyzję w całości.
Pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. N. sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w [...] (skarżąca, spółka) wniosła skargę na decyzję Zarządu Województwa [...] (organ, ZW, IZ) z dnia [...] kwietnia 2025 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję nr [...] Zarządu Województwa [...] z dnia [...] stycznia 2025 roku w sprawie zwrotu środków uznanych za niekwalifikowalne wynikające z umowy o dofinansowanie projektu nr [...] pn. "Nowa perspektywa dla Twojej sytuacji zawodowej" w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 w ramach Osi priorytetowej 6. Regionalny rynek pracy Działanie 6.6 Aktywizacja zawodowa osób zwolnionych lub przewidzianych do zwolnienia.
Z uzasadnienia decyzji organu wynika następujący stan sprawy.
Spółka zawarła z Zarządem Województwa [...]w dniu [...] września 2017 r. umowę o dofinansowanie na realizację ww. projektu.
W wyniku weryfikacji wniosku o płatność za okres od 1 grudnia 2018 r. do 28 lutego 2019 r. organ stwierdził niekwalifikowalność wydatków bezpośrednich i pośrednich w tym wkładu własnego.
Pismem z dnia [...] marca 2024 r. IZ poinformowała spółkę, że ww. wniosek przeszedł weryfikację formalno-merytoryczno-rachunkową i zawiera wydatki niekwalifikowalne w łącznej kwocie 505 967,48 zł. Następnie pismem z dnia [...] października 2024 r. organ wezwał Stronę do zwrotu kwoty 416 729,03 zł, którą uznano za niekwalifikowalną w związku z naruszeniem § 10 ust. 6, 8 i 9 umowy o dofinansowanie projektu. Strona nie zwróciła ww. środków.
Uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2024 r., ZW wszczął z urzędu postępowanie administracyjne.
W dniu [...] stycznia 2025 r. wydał decyzję nr [...], w której uznał, że spółka nie realizowała projektu zgodnie z umową o dofinansowanie ww. projektu tj. nie przedłożyła wyciągów bankowych potwierdzających poniesienie wydatków, co jest niezgodne z § 10 ust. 6, 8 i 9 umowy o dofinansowanie. W konsekwencji organ skorygował kwotę wydatków kwalifikowalnych w projekcie do wartości 0,00 zł. Ponadto wskazał, że niewniesienie przez Beneficjenta wymaganego wkładu własnego w wysokości 15% wartości projektu spowodowało dodatkowe konsekwencje finansowe. Skutkowało to rozliczeniem wypłaconego dofinansowania proporcjonalnie do wysokości wniesionego wkładu własnego. Z uwagi na wniesienie jedynie 26,13% wymaganego wkładu własnego, dofinansowanie w ramach projektu zostało rozliczone w analogicznej proporcji. Kwota rozliczonego wkładu własnego wyniosła 9 421,25 zł, co oznacza, że możliwe do rozliczenia dofinansowanie w ramach projektu wynosi 178 975,63 zł. Kwota dofinansowania założona w projekcie i przekazana w ramach dwóch transz wyniosła 684 943,11 zł, co wskazuje na brak rozliczenia kwoty 505 967,48 zł. Beneficjent w dniu 29 marca 2019 r. dokonał zwrotu 89 238,45 zł, wobec czego do zwrotu pozostaje kwota 416 729,03, na którą składają się:
- skorygowanie końcowego wniosku o płatność do wydatków kwalifikowalnych w kwocie 0,00 zł ze względu na niedostarczenie wyciągów bankowych potwierdzających poniesienie wydatków rozliczanych we wniosku końcowym,
- wniesienie 26,13 % wymaganego wkładu własnego w ramach całego projektu co skutkowało rozliczeniem dofinansowania w analogicznej proporcji, tj. w wysokości 178 975,63 zł, oraz koniecznością obniżenia dofinansowania rozliczanego we ww. wniosku 10 018,12 zł,
- weryfikacja całej przedłożonej przez Beneficjenta dokumentacji została uznana za niepoprawną i niekompletną.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem Spółka pismem z dnia [...] lutego 2025 r., zwróciła się do organu o ponowne rozpatrzenie sprawy.
ZW utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2025 r. W uzasadnieniu wskazał, że organ zawiadomił Beneficjenta o wszczęciu postępowania w przedmiotowej sprawie pismem z dnia [...] grudnia 2024 r., korespondencji nie podjęto. Zawiadomienie zostało wysłane na adres wskazany w KRS, pod którym Strona wcześniej odbierała pisma, w tym wezwanie do zapłaty z dnia [...] października 2024 r. Pierwszą bezskuteczną próbę doręczenia zawiadomienia podjęto 11 grudnia 2024 r. drugą 19 grudnia 2024 r. Stąd, mając na uwadze art. 44 § 4 kpa doręczenie uznano za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w art. 44 § 1 kpa, tj. 27 grudnia 2024 r., a pismo pozostawiono w aktach sprawy. W sprawie zaszły bowiem wszelkie przesłanki pozwalające na uznanie przez Organ fikcji doręczenia. Odnosząc się do braku dostępu do systemu SL2014 IZ wskazała, iż odpowiedzialność w tym zakresie leży po stronie Beneficjenta. Zgodnie z § 16 ust. 2 umowy o dofinansowanie Beneficjent i Partnerzy wyznaczają osoby uprawnione do wykonywania w ich imieniu czynności związanych z realizacją Projektu i zgłaszają je Instytucji Zarządzającej do pracy w SL2014 najpóźniej w dniu podpisania umowy o dofinansowanie. Zgłoszenie ww. osób, zmiana ich uprawnień lub wycofanie dostępu jest dokonywane na podstawie wniosku o nadanie/zmianę/wycofanie dostępu dla osoby uprawnionej w ramach SL2014, który stanowi załącznik nr 8 do Umowy. Natomiast zgodnie z art. 282 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm., dalej: KSH) likwidator powinien zakończyć interesy bieżące spółki, ściągnąć wierzytelności, wypełnić zobowiązania i upłynnić majątek spółki (czynności likwidacyjne). Art. 283 § 1 KSH stanowi, że likwidator w granicach swoich kompetencji, określonych w art. 282 § 1, ma prawo prowadzenia spraw oraz reprezentowania spółki. W związku z powyższym do zadań likwidatora należało wypełnienie umowy o dofinansowanie. Likwidator w okresie od postawienia Spółki w stan likwidacji [...] maja 2021 r., do czasu wydania decyzji I instancji w dniu [...] stycznia 2024 r., nie wystąpił ze skutecznym wnioskiem w zakresie nadania uprawnień do systemu SL2014. Do IZ w dniu 22 listopada 2024 r. wpłynął email od Likwidatora z załączonym skanem i wniosku oraz informacją: "Pragnę również poinformować, iż oryginał wniosku zostanie wysłany do Państwa pocztą tradycyjną na dres Instytucji', niemniej do dnia 20 lutego 2025 r. taki wniosek do IZ nie wpłynął. Z późniejszych ustaleń wynika, że wniosek został wysłany na nieaktualny adres Departamentu Europejskiego Funduszu Społecznego Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] na ul. [...] w [...], jednak siedziba Departamentu od 2014 r. mieści się przy ul. [...] w [...]. Niezależnie od tego, zgodnie z § 35 umowy o dofinansowanie projektu, wszelka korespondencja dotycząca projektu powinna być kierowana na adres główny Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w [...] przy ul. [...] ([...]). Poprawna, oryginalna wersja wniosku została doręczona do IZ 20 lutego 2025 r. Po wpływie przedmiotowego wniosku uprawnienia zostały nadane. Organ wskazał również, iż już po podjęciu uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników w przedmiocie rozwiązania Spółki i otwarciu likwidacji z dnia [...] lutego 2021 r. oraz po zgłoszeniu likwidacji do sądu rejestrowego w dniu [...] maja 2021 r. Beneficjent aktywnie korzystał z systemu SL2014 wysyłając korespondencję, np. z dnia 30 czerwca 2021 r., czy 16 lipca 2021 r. Z powyższego wynika, iż obowiązek posiadania dostępu do systemu SL2014 przez odpowiednie, uprawnione do tego osoby, leży po stronie Beneficjenta, czego ten do dnia 20 lutego 2025 r. nie uczynił. Wbrew twierdzeniom Strony nie można uznać, iż realizowała projekt zgodnie z umową o dofinansowanie, a uczestnicy otrzymywali wymagane nią formy wsparcia. W toku realizacji projektu IZ informowała Beneficjenta o zagrożeniu zastosowania reguły proporcjonalności, ze względu na fakt, iż nie wszyscy uczestnicy projektu otrzymali pełne formy wsparcia (pismo z dnia [...] stycznia 2020 r.) oraz, że istnieje zagrożenie niewywiązania się ze spełnienia kryteriów dostępu oraz premiujących (pismo z dnia [...] lipca 2021 r. - lista kontrolna do wniosku o płatność). Wobec powyższego IZ zobowiązana była do pogłębionej weryfikacji działań oraz wydatków w projekcie. IZ zauważyła, że zgodnie z § 10 ust. 8 umowy o dofinansowanie projektu nr [...] Beneficjent wraz z każdym wnioskiem o płatność, z wyłączeniem wniosków, o których mowa w ust. 1 pkt 1) i pkt 3) przedkłada (za pośrednictwem SL2014); 1. skany wyciągów bankowych potwierdzające poniesienie wydatków rozliczanych w danym wniosku o płatność (należy dołączyć dokument potwierdzający dokonanie zapłaty za całą wartość faktury/dokumentu księgowego, a nie tylko wydatku kwalifikowalnego lub kwoty dofinansowania); 2. dokumenty związane z wyborem wykonawców do realizacji zamówień o wartości równej lub wyższej niż próg określony w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8 ustawy prawo zamówień publicznych. Ponadto zgodnie z § 11 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu Beneficjent zobowiązuje się do usunięcia błędów lub złożenia wyjaśnień, lub złożenia dokumentów dotyczących Projektu w wyznaczonym przez Instytucję Zarządzającą terminie, jednak nie krótszym niż 5 dni roboczych.
Spółka rozliczając w końcowym wniosku o płatność wydatki bez okazania dokumentów potwierdzających ich poniesienie (realne działanie, które ma szkodliwy wpływ na budżet Unii) działała niezgodnie z Wytycznymi kwalifikowalności i umową o dofinasowanie ww. projektu z dnia [...] września 2017 r. (wydatki niekwalifikowalne), co naruszyło umowę o dofinansowanie projektu oraz zasady określone w systemie realizacji (naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego).
W podsumowaniu organ wskazał, że Beneficjent otrzymał kwotę dofinansowania w wysokości 684 943,11 zł. W zatwierdzonych wnioskach o płatność o numerach od [...] do [...] za kwalifikowalne uznano środki w wysokości 178 975,63 zł. Beneficjent dokonał zwrotu niewykorzystanej kwoty dofinansowania w wysokości 89 238,45 zł. W końcowym wniosku o płatność Beneficjent powinien rozliczyć kwotę 416 729,03 zł dofinasowania, czego ze względu na brak przedłożenia wyciągów bankowych umożliwiających dokonanie oceny kwalifikowalności wydatków nie uczynił. Wobec powyższego IZ prawidłowo wezwała Beneficjenta do zwrotu tych środków, a następnie orzekła o obowiązku ich zwrotu.
Spółka w dniu 3 lipca 2025 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., w której zarzuciła:
- dowolną i pod z góry obraną tezę ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wyrażające się w uznaniu, że wydatki w toku realizacji projektu w ogóle nie zostały poniesione wyłącznie na podstawie braku przedłożenia wyciągów bankowych, podczas gdy sam fakt realizacji projektu i form wsparcia nie budzi wątpliwości;
- dokonanie błędnej wykładni przepisów prawa w zakresie procedur wydatkowania środków skutkujące błędnym przyjęciem, że brak przedłożenia wyciągów bankowych stanowi nieprawidłowość przy wydatkowaniu środków, podczas gdy wyciągi bankowe dotyczą jedynie udokumentowania wydatków, nie zaś ich dokonania; - naruszenie zasady bezstronności organu ponownie rozpatrującego sprawę, wyrażające się w bezkrytycznym powieleniu ustaleń z pierwotnej decyzji;
- naruszenie zasady bezstronności i prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, a w szczególności nie kierując się zasadami proporcjonalności, równego traktowania i co najistotniejsze zasadą bezstronności, bowiem w procesie wydawania zaskarżonej decyzji spośród czterech członków zarządu, trzech brało udział przy wydawaniu decyzji, o której ponowne rozpoznanie wnosiła skarżąca, co poddaje w wątpliwość obiektywizm organu.
Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania.
Organ w udzielonej odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Zaskarżoną decyzję należało uchylić jednak z innych przyczyn niż podniesione w skarze.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej (...). Kontrola, o której mowaw § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ww. ustawy). Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – zwanej dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, a także na mocy art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w razie naruszenia prawa będącego podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
W kontrolowanej sprawie organ II instancji zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję administracyjną Zarządu Województwa [...] z [...] stycznia 2025 r., który orzekł o obowiązku zwrotuprzez skarżącą Spółkę środków otrzymanych w związku z zawarciem umowy o dofinansowanie projekturealizowanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego [...] 2020 działania 6.6 Aktywizacja zawodowa osób zwolnionych lub przewidzianych do zwolnienia.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły m.in. przepisy ustawyz 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818ze zm.; zwanej dalej: ustawą wdrożeniową) oraz ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; zwanej dalej: u.f.p.).
Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p. w przypadku, gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są:
1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,
2) wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184,
3) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości
- podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych,liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji,o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy.
Przepis art. 184 ust. 1 u.f.p. stanowi zaś, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Wypada wskazać,że chodzi o środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej (art. 5 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).
Z brzmienia art. 207 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 184 ust. 1 u.f.p. wynika zatem, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków,o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 tej ustawy (tj. m.in. pochodzących z budżetu UE) są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. "Inne procedury", o których mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., to także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem.
W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, a Sąd orzekającyw niniejszej sprawie stanowisko to podziela, że interpretując termin "innych procedur obowiązujących przy ich wykorzystaniu", o którym mowa w art. 184 ust. 1 u.f.p., należy uwzględnić zarówno potoczne znaczenie wyrazu "procedura", jak i sposób uregulowania w prawie krajowym wdrażania programów operacyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 września 2023 r. sygn. akt I GSK 1283/22, to orzeczenie – jaki następne - dostępne jest na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Inne procedury, o których mowa w art. 184 ust. 1 pkt 2 u.f.p. to także procedury określonew umowie między beneficjentem a instytucją zarządzającą projektem (por. wyrok NSA z 13 kwietnia 2023 r. sygn. akt I GSK 173/19). Dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu rozumie się nie tylko normy proceduralne, lecz także i inne regulacje wynikające z prawa ustrojowego, czy prawa materialnego. Wyrażenie to obejmuje swym zakresem również wytyczne do poszczególnych programów wydawane przez właściwego ministra do spraw rozwoju regionalnego. Z kolei w umowacho dofinansowanie projektów ze środków europejskich umieszczane są postanowienia obligujące beneficjentów do przestrzegania tych wytycznych, na co wprost wskazujeart. 206 ust. 2 pkt 4a u.f.p. I choć wytyczne posiadają odmienny charakter prawnyod ustaw i rozporządzeń, nie stanowią bowiem źródeł prawa powszechnie obowiązującego w świetle art. 87 Konstytucji RP, to należy je zaliczyć do przepisów (procedur) obowiązujących przy wykorzystaniu środków z budżetu UE, które w głównej mierze kierowane są do podmiotów zaangażowanych w realizację określonego programu, w szczególności do jego beneficjentów (por. wyrok WSA w Poznaniuz 12 kwietnia 2024 r. sygn. akt III SA/Po 72/24).
Dodatkowo należy uwzględnić, że zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej podstawę dofinansowania projektu stanowi umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Umowa taka określa warunki dofinansowania projektu, a także prawa i obowiązki beneficjenta z tym związane i stanowi istotną podstawę realizacji projektu.
Z uwagi na powyższe należy podzielić ocenę organu, że Skarżąca środki przeznaczone na realizację programu wykorzystała z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Nie ulega bowiem wątpliwości, że niedostarczenie wyciągów bankowych potwierdzających poniesienie wydatków jest naruszeniem §10 ust. 8 pkt 1 i ust. 9 umowy o dofinansowanie projektu. Stosownie do §10 ust. 8 pkt 1 umowy beneficjent wraz z każdym wnioskiem o płatność, z wyłączeniem wniosków o których mowa w ust. 1 pkt 1) i pkt 3) przedkłada (za pośrednictwem SL2014) skany wyciągów bankowych potwierdzające poniesienie wydatków rozliczanych w danym wniosku o płatność (należy dołączyć dokument potwierdzający dokonanie zapłaty za całą wartość faktury/dokumentu księgowego, a nie tylko wydatku kwalifikowalnego lub kwoty dofinansowania). Z kolei §10 ust. 9 umowy stanowi, że beneficjent zobowiązuje się do przedkładania na wezwanie Instytucji Zarządzającej następujących dokumentów (w formie wskazanej przez Instytucję Zarządzającą) - skany (za pośrednictwem SL2014) oryginałów dokumentów lub kopii oryginałów dokumentów oznaczone datą i potwierdzone za zgodność z oryginałem przez beneficjenta lub osobę upoważnioną do reprezentowania Beneficjenta): 1) inne niezbędne dokumenty potwierdzające i uzasadniające prawidłową realizację Projektu oraz potwierdzające, że wydatki zostały poniesione w sposób celowy i oszczędny z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów zgodnie z zapisami Wytycznych o których mowa w § 1 pkt 34 ppkt d).
Równocześnie w Rozdziale 6, Podrozdziale 6.2 (Ocena kwalifikowalności wydatku) pkt 3) Wytycznych w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020 wskazano, że wydatkiem kwalifikowalnym jest wydatek spełniający łącznie warunki wymienione w lit. od a) do k). Jednym z takich warunków (lit. h) jest należyte udokumentowanie wydatku, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w Wytycznych, Wytycznych PT, o których mowa w rozdziale 4 pkt 2, lub ze szczegółowymi zasadami określonymi przez IZ PO (Instytucję Zarządzającą Programem Operacyjnym – przyp. Sądu).
Dlatego wbrew treści skargi, w sprawie nie jest istotne to, czy wydatek został rzeczywiście dokonany (jak twierdzi Skarżąca). Istotne jest to czy Skarżąca naruszyła procedury, o których mowa w art. 184 u.f.p., a to niewątpliwie miało miejsce. Z treści art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. nie wynika obowiązek prowadzenia przez organ postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie czy strona poniosła wydatek. Skarżąca zawierając umowę o dofinansowanie miała świadomość, że naruszenie procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. wiązać się będzie z koniecznością zwrotu dofinansowania. Taki zapis znalazł się bowiem w § 13 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Stąd niezasadny jest zarzut nieprawidłowego utożsamienia przez organ pojęć "dokonania wydatku" oraz "udokumentowania wydatku".
Wskazać jednak trzeba, że samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych. Konieczna jest bowiem ocena skutków tego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006, dalej: jako Rozporządzenie 1303/2013). Środki unijne podlegają zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie stanowi "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 ww. rozporządzenia. Wymieniona "nieprawidłowość" ma natomiast miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Możliwość powstania szkody należy rozumieć jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia ogólnego wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE.
Stwierdzenie nieprawidłowości nakłada na państwo członkowskie – zgodnie z art. 143 ust. 2 tego Rozporządzenia - obowiązek dokonania korekt finansowych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu w całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. W konsekwencji, wykrycie naruszenia czy to prawa unijnego, czy też prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego i uznaniego za nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia 1303/2013 rodzi obowiązek odzyskania przez państwo członkowskie kwot wydatkowanych nieprawidłowo - poprzez nałożenie korekty finansowej. Zatem w sprawie niezbędna jest również ocena czy opisane naruszenie spowodowało lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym UE.
Również w tym aspekcie Sąd przyznał rację organowi. Brak okazania skanów wyciągów bankowych ma oczywisty potencjalny negatywny wpływ na budżet ogólny UE. Dokumenty te miały potwierdzić poniesienie wydatków, datę ich poniesienia oraz podmioty, którym przekazano środki finansowe. Niewywiązanie się beneficjenta z obowiązku nałożonego w § 10 ust. 8 umowy o dofinansowanie uniemożliwia prawidłowe rozliczenie wydatków i uznanie ich za zgodne z celem projektu a tym samym całego programu operacyjnego.
Należy podkreślić, że przystąpienie do realizacji projektów finansowanych ze środków europejskich jest dobrowolne. Wiąże się jednak z szeregiem obowiązków wynikających z dysponowania środkami publicznymi, które beneficjent zobowiązany jest realizować z chwilą podpisania umowy o dofinansowanie. Środki publiczne przeznaczone na realizowanie projektów w ramach programów finansowanych ze środków europejskich mają charakter bezzwrotny i powinny być wykorzystywane zgodnie z prawem, obowiązującymi procedurami, a także ściśle z celem, na które zostały przekazane. Beneficjent składając Wniosek o dofinansowanie, a następnie podpisując umowę o dofinansowanie zaakceptował zapisy dokumentów, na podstawie których wdrażany jest program, zobowiązał się realizować zgłoszony projekt zgodnie z jego celem oraz zobowiązał się do przestrzegania zapisów umowy zgodnie z ich brzmieniem oraz do stosowania m.in. Wytycznych w zakresie kwalifikowalności.Pomimo tego, projekt nie był realizowany zgodnie z umową.
Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut "naruszenia zasady bezstronności i prowadzenia postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej" z uwagi na wydania zaskarżonej decyzji przez członków organu, którzy brali udział w wydaniu decyzji z [...] stycznia 2025 r.
Zgodnie z art. 31 ust. 2 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2025 r. poz. 581) w skład zarządu województwa, liczącego 5 osób, wchodzi marszałek województwa jako jego przewodniczący, wicemarszałek lub 2 wicemarszałków i pozostali członkowie.Z kolei art. 31 ust. 4 tej ustawy stanowi, że uchwały zarządu województwa zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu zarządu w głosowaniu jawnym, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.
Powyższeoznacza, że nawet przy założeniu, że zarząd województwa będzie podejmował uchwały w składzie trzyosobowym, to zawsze jeden z jego członków będzie ponownie uczestniczył w podejmowaniu rozstrzygnięcia stanowiącego konsekwencję rozpoznania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Zatem ustanawiając w art. 207 ust. 12a pkt 1u.f.p. regulację, zgodnie z którą w przypadku wydania decyzji w pierwszej instancji przezinstytucję zarządzającąsłuży wniosek do tej instytucji albo organu o ponowne rozpatrzenie sprawy, ustawodawca wiedział, że zarząd województwa nie będzie mógł orzekać w składzie innym niż przy wydawaniu pierwszej decyzji. Jednak świadomie ustanowił taką właśnie procedurę, mając na względzie konieczność sprawnego i szybkiego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu. Uregulowanie wyżej opisane jest uregulowaniem szczególnym, wyłączającym stosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wyłączenia członków organu kolegialnego, ponieważ ich stosowanie wyłączyłoby przewidzianą przepisem szczególnym kompetencję zarządu województwa, działającego jako instytucja zarządzająca, do ponownego rozpoznania sprawy (zob. wyrok NSA z 9 czerwca 2017 r. sygn. akt II GSK 3723/15). W podobnym tonie wypowiedział się również NSA w uchwale z dnia 5 grudnia 2016 r., II GPS 2/16. Stwierdzono w niej, że przepis art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.) nie ma zastosowania do członka zarządu województwa, który to organ pełni funkcję instytucji zarządzającej w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 z późn. zm.). Pomimo tego, że uchwała dotyczyła stanu prawnego obowiązującego w 2014 r. tj. okresu sprzed wejścia w życie art. 207 ust. 12a u.f.p., to jednak zachowuje ona aktualność.
Zaskarżona decyzja nie narusza również zasad wyrażonych w art. 8K.p.a. poprzez "powielenie ustaleń" decyzji z [...] stycznia 2025 r. Istotą zasady dwuinstancyjności jest prawo strony do dwukrotnego merytorycznego rozstrzygnięcia tej samej sprawy, a nie wymóg sformułowania odmiennych wniosków za każdym razem.Tożsamość opisowa części uzasadnienia obu decyzji nie świadczy o braku ponownego rozpoznania sprawy, lecz stanowi naturalną konsekwencję stałości materiału dowodowego i oczywistości wynikających z niego wniosków.
Pomimo powyższego zaskarżona decyzja została uchylona z uwagi na naruszenie art. 107 § 1 pkt 4, pkt 6 oraz § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691; dalej jako: "k.p.a."). Decyzja administracyjna powinna bowiem zawierać m.in. powołanie podstawy prawnej (art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a) oraz uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Zaskarżona decyzja elementów tych nie zawiera w części dotyczącej skutków niewniesienia przez Skarżącą wymaganego wkładu własnego. W zaskarżonej decyzji wskazano, że "dodatkowe konsekwencje finansowe spowodowało niewniesienie przez Beneficjenta wymaganego wkładu własnego w wysokości 15% wartości projektu. Skutkuje to rozliczeniem wypłaconego dofinansowania proporcjonalnie do wysokości wniesionego wkładu własnego. Tym samym, ze względu na wniesienie tylko 26,13% wymaganego wkładu własnego, dofinansowanie w ramach projektu zostało rozliczone w analogicznej proporcji." W decyzji nie zawarto ani podstawy prawnej wspomnianych "konsekwencji" ani przejrzystego sposobu ich obliczenia. Beneficjent, ani tym bardziej Sąd, nie mogą domyślać się, który zapis umowy o dofinansowanie, regulaminu lub innego aktu stał się podstawą obniżenia maksymalnej wysokości rozliczanego dofinansowania. W konsekwencji nie jest znana podstawa prawna ani sposób obliczenia całości kwoty środków do zwrotu. Uchybienie to mogło mieć zatem istotny wpływ na wynik sprawy. Tym samym zaskarżona decyzja musiała zostać uchylona na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ weźmie pod uwagę treść niniejszego orzeczenia i w wydanej decyzji zawrze prawidłowe uzasadnienie prawne oraz przedstawi przejrzyste wyjaśnienie wpływu wysokości wniesionego wkładu własnego na obowiązek zwrotu środków.
Sąd nie zasądził na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania z uwagi na brak wniosku w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do treści art. 210 § 1 zdanie pierwsze p.p.s.a. strona traci uprawnienie do żądania zwrotu kosztów, jeżeli najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie orzeczenia nie zgłosi wniosku o przyznanie należnych kosztów. O treści tego przepisu strona została pouczona w pkt 7 pouczeń umieszczonych w zawiadomieniu o wyznaczeniu terminu rozprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło