I SA/Go 174/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-05-09
Skład orzekający: Alina Rzepecka, Barbara Rennert, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż samochodów sprowadzonych z zagranicy w krótkich odstępach czasu, bez prowadzenia formalnej księgi przychodów i rozchodów oraz bez rejestracji wszystkich pojazdów, stanowi działalność gospodarczą podlegającą opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że powtarzalne nabywanie i sprzedawanie samochodów, nawet bez formalnej rejestracji działalności gospodarczej i księgi przychodów i rozchodów, jeśli odbywa się w sposób zorganizowany i ciągły, we własnym imieniu i na własny rachunek, stanowi działalność gospodarczą. Organy podatkowe prawidłowo ustaliły przychody i koszty uzyskania przychodów na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oświadczeń podatnika, nawet jeśli pochodziły z innego postępowania, pod warunkiem ich analizy i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący złożył zeznanie PIT-36 za 2005 r., wykazując zerowe przychody i koszty z działalności gospodarczej, a przychody z innych źródeł. W toku postępowania podatkowego organy ustaliły, że skarżący w 2005 r. dokonał zakupu i sprzedaży czterech samochodów, sprowadzonych z zagranicy, co zdaniem organów stanowiło działalność gospodarczą. Skarżący kwestionował prowadzenie działalności gospodarczej, argumentując m.in. sprzedażą komisową i upływem 6 miesięcy od zakupu do sprzedaży. Organy podatkowe, po przeprowadzeniu postępowania, określiły zobowiązanie podatkowe, a Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant asystent sędziego Marta Świetlik po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. oddala skargę.
A.S. (zw. dalej: Skarżący, Strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej: Dyrektor IS, organ II instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnik US, organ I instancji) z dnia [...] października 2011r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 rok w wysokości 41.970,00zł.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny:
Skarżący w dniu [...] grudnia 2005r. złożył oświadczenie o wyborze formy opodatkowania, w którym poinformował, że od dnia [...] grudnia 2005r. pod adresem ul [...] rozpoczyna działalność gospodarczą w zakresie konserwacji i napraw mechanicznych pojazdów samochodowych. Do ewidencji działalności gospodarczej Burmistrza Miasta zgłosił prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej pojazdów mechanicznych oraz motocykli, eksport i import towarów (wpis z dnia [...] czerwca 2000r.). Z kolei w złożonym w dniu 28 kwietnia 2006r. w US zeznaniu PIT-36 wykazał: przychody z działalności gospodarczej 0,00zł.; przychody z innych źródeł w wysokości 49.500,00zł. koszty uzyskania przychodów 49.000,00zł., koszty uzyskania przychodów z działalności gospodarczej 0,00zł.; dochód 500,00zł.; należny podatek 0,00zł.
Z akt sprawy wynika nadto, że Naczelnik US w toku postępowania w zakresie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2006r. uzyskał od Skarżącego oświadczenie z dnia
[...] marca 2010r., że w 2005r. osiągnął wraz z żoną przychody z tytułu sprzedaży samochodów: [...] i że przychody ze sprzedaży w latach 2003-2006 samochodów i motocykli stanowiły źródło finansowania poniesionych w 2006r. wydatków.
W konsekwencji organ I instancji wszczął postępowanie w zakresie rozliczenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. i w ramach dokonanych ustaleń stwierdził, że Skarżący w 2005r. prowadził działalność gospodarczą polegająca na handlu autami, nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów, nie wykazał w zeznaniu rocznym osiągniętego z ww. tytułu dochodu, nie zadeklarował i nie zapłacił należnego podatku.
Następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011r. określił wysokość zobowiązania w ww. podatku w kwocie 31.594,00zł. Na skutek złożenia przez stronę odwołania Dyrektor IS decyzją z dnia [...] września 2011r. uchylił ww. orzeczenie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W konsekwencji przeprowadzonego postępowania organ I instancji ustalił Skarżącemu dochód z prowadzonej w 2005r. działalności gospodarczej w zakresie kupna i sprzedaży samochodów osobowych i decyzją z dnia [...] października 2011r. określił zobowiązanie w podatkowym od osób fizycznych za 2005r. w wysokości 41.970zł.
W odwołaniu od powyższego orzeczenia Skarżący wniósł o jego uchylenie
i umorzenie postępowania w sprawie lub o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W motywach zaprzeczył, by w 2005r. prowadził działalność gospodarczą. Podniósł, że oświadczenie o wyborze formy co do rozpoczęcia działalności gospodarczej złożył w US dopiero w dniu 27 grudnia 2005r., po nadaniu numeru REGON, co nastąpiło na mocy zaświadczenia z dnia [...] grudnia 2005r. Ponadto w dniu 27 grudnia 2005r. złożył w US oświadczenie, iż nie prowadził działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia
[...] czerwca 2000r. Według niego, sprzedaż 4 samochodów w 2005r. w żaden sposób nie uzasadnia przyjęcia prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na zawodowym handlu autami.
Zarzucił, nie przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J.B. na okoliczność napraw w jego warsztacie spornych samochodów. Według niego, to iż osoba ta nie przebywa pod adresem swojego zameldowania nie jest okolicznością samą w sobie do zanegowania faktu dokonywania napraw w jego warsztacie samochodowym. Podkreślił, że z ustaleń wynika, iż J.B. prowadził w ubiegłych latach działalność gospodarczą w zakresie naprawy pojazdów i że w okresie od czerwca do grudnia 2004r. wykazywał średnio miesięcznie obroty w wysokości 13.599zł. (95.193zł.), od stycznia do października 2005r. w wysokości 8.772zł. (87.720zł.).
Wnioski organu, co do prowadzenia przez niego działalności gospodarczej polegającej na zakupie i sprzedaży samochodów oraz że wszystkie auta kupowane były po bardzo niskich cenach a odsprzedawane z dużym zyskiem uznał za pozbawione logiki i zasad życiowego doświadczenia. Zarzucił, że organ interpretował powzięte wątpliwości jego niekorzyść.
Odnośnie samochodu marki [...], wskazał, że stanowił on współwłasność współmałżonków i sprzedaż jego nie mogłaby się odbyć bez udziału żony- B.S.. Stwierdził, że założenie organu, iż służył on do celów działalności gospodarczej zostało przyjęte bez wskazania przesłanek na jakich je oparł. Także przedstawienie zakupu i sprzedaży samochodów w okresie 2002 - 2005 miało wyrobić mylne wyobrażenie o rzeczywistości. Zarzucił brak konsekwencji i spójności w twierdzeniach organu I instancji, co do samochodu [...], który został sprzedany w dniu [...] września 2005r. za kwotę niższą niż cena zakupu.
Podniósł, że organ posiłkował się ustaleniami i informacjami uzyskanymi w toku umorzonego postępowania z nieujawnionych źródeł przychodów, które jako materiał dowodowy nie zostały postanowieniem włączone do akt niniejszego postępowania. Wyjaśnił, że w tamtym postępowaniu nie miał obowiązku wykazywania kosztów
i wydatków. To ciąży na organie podatkowym. Nie pytano go o koszty ewentualnych napraw czy remontów poszczególnych samochodów. To, że dokonywał napraw samodzielnie nie oznacza, że mógł to robić bez jakichkolwiek kosztów i bez udziału innych osób. Podkreślił, że wszystkie samochody sprzedane zostały w ramach sprzedaży komisowej, za pośrednictwem innych firm komisowych, a nie osobiście. Sprzedaż aut każdorazowo następowała po upływie 6 miesięcy od daty ich zakupu, co skutkowało skorzystaniem z przepisów o zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Organ w ogóle nie odniósł się do tej kwestii.
Podtrzymał wniosek dowodowy o przesłuchanie J.B. na okoliczność prowadzonych remontów i napraw w samochodach będących przedmiotem niniejszego postępowania. Wniósł też o przeprowadzenie dowodów z przesłuchania w charakterze świadków: 1/ R.K., na okoliczność znajomości J.B., wiedzy o rodzaju i zakresie działalności J.B., potwierdzenia naprawy jego samochodów J.B.; 2/ P.B. na okoliczności związane z samochodami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania, w tym na okoliczność przywozu na lawecie z zagranicy samochodów [...], jeżdżenia na giełdy i zakupu części do tych samochodów, w tym na okoliczność ustalenia zakresu uszkodzeń w tych autach; 3/ B.T., na okoliczności związane z samochodami będącymi przedmiotem niniejszego postępowania, w tym na okoliczność napraw dokonywanych w warsztacie B..
Decyzją z dnia [...] stycznia 2012r. Dyrektor IS utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.
W motywach wskazał, że w zeznaniu za 2005r. Skarżący wykazał z tytułu działalności gospodarczej w pozycjach przychody, koszty uzyskania przychodów i dochody kwotę 0,00zł. Nadto, w pismach z dnia [...] marca 2010r. oraz [...] marca 2010r. złożonych w US, w toku postępowania w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za rok 2006 podał, że w latach 2003-2006 uzyskał wraz z żoną przychody ze sprzedaży samochodów, w tym m.in. sprzedanych w 2005r.: [...]. Przychody te organ I instancji uwzględnił w decyzji z dnia [...] października 2010r. ustalając nadwyżkę przychodów nad wydatkami poniesionymi w 2005r., którą następnie uznał za kwotę oszczędności stanowiącą źródło finansowania wydatków poniesionych w 2006r.
Wskazał, że z akt sprawy wynika, że w 2005r. żona Strony – B.S. zgodnie z umową sprzedaży z [...] września 2005r. zbyła samochód [...] rok produkcji 2004r. i nabyła [...] września 2005r. samochód osobowy marki [...] rok produkcji 2005 (deklaracja VAT-24 z dnia 28 października 2005r.)
Według organu bezspornym pozostaje, że Skarżący w 2005r. sprzedał:
1/ [...] lutego 2005r. za kwotę 29.500zł [...], rok produkcji 2002, zakupiony w dniu [...] czerwca 2004r. w Niemczech za kwotę 9.163,80zł - okres posiadania 7 m-cy i 16 dni;
2/ [...] kwietnia 2005r. za kwotę 77.000zł [...], rok produkcji 2002r., zakupiony w dniu [...] września 2004r, w Niemczech za kwotę 21.574,21zł. - okres posiadania 7 m-cy i 7 dni;
3/ [...] września 2005r. za kwotę 7.000zł. [...], rok produkcji 1991, zakupiony
w dniu [...] października 2003r. za 10.000,00zł, - okres posiadania l rok 11 m-cy i 22 dni;
4/ [...] listopada 2005r. za kwotę 79.200zł [...] (ustalono na podstawie dowodu
"umowa pokwitowanie" nr [...] z dnia [...] listopada 2005r. oraz potwierdzenia polecenia przelewu z [...] listopada 2005r.), rok produkcji 2003, zakupiony w dniu [...] kwietnia 2005r. w Niemczech za kwotę 8.345,00zł. - okres posiadania 6 m-cy i 12 dni.
Dyrektor IS podkreślił, że materiał dowodowy wskazuje także, że w latach 2002-2005 Skarżący posiadał 12 samochodów i 3 motocykle i na swoje nazwisko zarejestrował
9 samochodów i 1 motocykl. Po przeprowadzeniu analizy zebranych w tym względzie dowodów (w tym zeznań podatkowych i deklaracji PCC-1) w rozbiciu na poszczególne lata stwierdził, że Skarżący w okresie od 2002r. do 2005r. kupował wiele pojazdów motocyklowych - 3 szt. i samochodowych -12 szt., które sprzedawał po krótkim czasie, a w trzech przypadkach nawet nie dokonywał rejestracji na swoje nazwisko. Czynności te realizowane były w sposób powtarzalny ze względu na czas pomiędzy dokonaniem zakupu i sprzedaży.
Odwołując się do treści art.5 ust.6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych,
zgodnie z którą - pozarolnicza działalność gospodarcza to działalność zarobkowa wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, prowadzona we własnym imieniu i na własny lub cudzy rachunek, stwierdził, że powyższe potwierdza, iż Skarżący prowadził działalność gospodarczą w roku 2005.
Wskazał, że Strona sprzedane w 2005r. samochody sprowadziła z Niemiec i dokonała stosowne opłaty związane z tym procederem. W złożonych w US oświadczeniach
z dnia [...] marca 2010r. wyjawiła źródła uzyskanych przychodów i cele poniesionych wydatków w latach 2003-2006, wskazując między innymi na sprzedane w 2005r. samochody [...]. Remonty samochodów dokonywała we własnym zakresie, zakupując poszczególne brakujące na rynku części na giełdach samochodowych, gdzie nie wydaje się żadnych rachunków. Już w dniu [...] czerwca 2000r. dokonała wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej pojazdów mechanicznych oraz motocykli.
Stwierdził, że ustalenia stanu faktycznego przeczą złożonemu przez Stronę w US w dniu [...] grudnia 2005r. oświadczeniu, że nie rozpoczęła ona działalności gospodarczej na podstawie zaświadczenia z dnia [...] czerwca 2000r. z powodu braku lokalu.
W związku z powyższym zasadne jest przyjęcie, że Skarżący w 2005r. wykonywał czynności w sposób zorganizowany i ciągły (już od 2002r.). Zgodnie z art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych źródłem przychodów Strony
w 2005r. była ww. działalność gospodarcza polegająca na sprowadzaniu z Niemiec samochodów osobowych we własnym imieniu i na własny rachunek w celu ich nabycia oraz dokonaniu obowiązujących w tym zakresie opłat i ich rejestracji. Następnie samochody te były przedmiotem sprzedaży.
Podkreślił też, że argumenty Skarżącego zawarte w piśmie w piśmie dnia [...] lipca 2011r. i w odwołaniu, że wszystkie samochody sprzedawał za pośrednictwem innych firm komisowych oraz że sprzedaż następowała po upływie 6 miesięcy- nie mają znaczenia dla uznania, że wyżej opisane czynności dokonywane przez Stronę w 2005r. stanowią działalność gospodarczą. Sprzedaż, czy to bezpośrednio klientowi, czy też za pośrednictwem komisów samochodowych nie zmienia faktu, że nabycia, zarejestrowania oraz sprzedaży samochodów Skarżący dokonywał we własnym imieniu i na własny rachunek. Również okoliczność sprzedawania aut po upływie 6 miesięcy, pozostaje bez wpływu na ocenę zrealizowanych w 2005r. czynności jako stanowiących działalność gospodarczą.
Organ wskazał, że zgodnie z art.10 ust.1pkt 8 lit. d) źródłem przychodów jest również odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2 innych rzeczy, -jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca
w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej
z osób dokonującej zamiany. Podkreślił, że przepis nie dotyczy zatem przychodu ze zbycia składników majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej.
Wyjaśnił, że zgodnie z art.14 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , za przychód z działalności, o której mowa w art.10 ust.1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług. Zgodnie
z ust.1c za datę powstania przychodu, o którym mowa w ust.1, uważa się,
z zastrzeżeniem ust.1e-1g, dzień wystawienia faktury (rachunku), nie później jednak niż ostatni dzień miesiąca, w którym wydano rzecz, zbyto prawo majątkowe lub wykonano usługę, w tym częściowo wykonano usługę, jeżeli jej częściowe wykonanie stanowi wynikający z umowy lub z odrębnych przepisów tytuł do zapłaty, lub otrzymano zapłatę za wykonanie świadczenia - w pozostałych przypadkach.
Wskazał, że Skarżący w 2005r. sprzedał 4 samochody osobowe. Materiał dowodowy potwierdził fakt użytkowania przez Stronę samochodu [...] przez okres około 2 lat. Inne auta sprzedawane były po krótkim okresie ich posiadania. Stąd prawidłowo w tym przypadku nie uznano czynności związanych z jego nabyciem ([...] października 2003r. za kwotę 10.000,00zł.) i sprzedażą ([...] września 2005r. za kwotę 7.000,00zł.) za dokonane w ramach działalności gospodarczej w 2005r. przyjmując, że pojazd ten użytkował dla zaspokojenia własnych celów.
Nadto, organ za bezpodstawny uznał zarzut Strony, iż na jej niekorzyść zinterpretowano okoliczności związane z zakupem i sprzedażą w dniu [...] lutego 2005r. samochodu [...], który stanowił własność obojga małżonków. Nawiązując do akt sprawy stwierdził, że w 2005r. każdy z małżonków dysponował autem, tj. żona [...] (rok prod. 2004), który sprzedała [...] września 2005r. i dnia [...] września 2005r. kupiła [...] (rok prod. 2005), a Skarżący użytkował [...]. Organ podkreślił, że sam fakt zarejestrowania samochodu [...] na obojga małżonków nie stanowi argumentu, za tym, aby nie mógł on stanowić przedmiotu czynności objętych działalnością gospodarczą. Wskazał na krótki okres jego posiadania - 7 m-cy i 16 dni, tj. taki, jak innych aut sprowadzanych i nabywanych przez Skarżącego w celu zarobkowej ich sprzedaży. Wyjaśnił też, że ponieważ w tym czasie u Małżonków istniała ustawowa małżeńska wspólność majątkowa, wartość ze sprzedaży tego samochodu stanowiła przychód w pełnej wysokości.
Następnie organ stwierdził, że mając na względzie treść ww. przepisu art.14 ust.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów
i usług. Sprzedaż pojazdów samochodowych nie jest objęta zwolnieniem z podatku od towarów i usług. Za należny podatek od towarów i usług, o którym mowa w art.14 ust.1 ustawy podatkowej, uważa się podatek wynikający z dokumentów, ewidencji sprzedaży, deklaracji podatnika dla podatku od towarów i usług lub z decyzji, w przypadku określenia prawidłowej jego wysokości przez organ podatkowy. Podkreślił, że
w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podatnikiem, który w 2005r. nie był podatnikiem podatku od towarów i usług, nie prowadził ewidencji sprzedaży, nie składał deklaracji podatkowych w tym zakresie, ani podatek od towarów i usług za 2005r. nie został określony decyzją właściwego organu podatkowego. W konsekwencji stwierdził, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają przychody za rok 2005r. w wysokości 185.700,00zł.
Jednocześnie zaznaczył, że Skarżący odnośnie wykazanego w PIT-36 przychodu
w wysokości 49.500,00zł. oświadczył do protokołu z dnia [...] stycznia 2011r., że nie pamięta z jakiego źródła go osiągnął.
W zakresie kosztów uzyskania przychodów Dyrektor IS przypomniał, że w myśl przepisu art. 22 ust.1 kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art.23. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursów średnich ogłaszanych przez Narodowy Bank Polski z dnia poniesienia kosztu.
Następnie podkreślił, że w celu zgromadzenia pełnego materiału dowodowego dwukrotnie (12 stycznia 2011r., 2 lutego 2011r.) wzywano Skarżącego do przedłożenia wszelkich dokumentów na okoliczność poniesienia wydatków w celu zakupu samochodów zbytych w 2005r. oraz z tytułu opłat związanych z ich rejestracją czy też ich ewentualną naprawą.
Z protokołu z dnia [...] stycznia 2011r. wynika, że Skarżący dostarczył umowy sprzedaży i oznajmił, że wszystkie samochody oprócz [...] były uszkodzone, lecz nie pamięta zakresu tych uszkodzeń, że były one naprawione i zarejestrowane, lecz nie posiada żadnych dowodów. Zdaniem organu wypowiedź ta jest spójna z wyrażoną wcześniej w piśmie z dnia [...] marca 2010r., iż Skarżący remonty wykonywał we własnym zakresie i brakujące części kupował na giełdach samochodowych, gdzie nie wydaje się żadnych rachunków.
Co do nowych okoliczności wskazanych w piśmie z dnia [...] lipca 2011r. złożonym dopiero w toku uprzedniego postępowania odwoławczego, a dotyczących wszystkich remontów przeprowadzanych w warsztacie samochodowym J.B. wraz z wymienionymi w nim kwotami kosztów remontów, stwierdził, że stoją one w sprzeczności z ww. oświadczeniami Strony.
Odnośnie wniosku o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania J.B. na okoliczność remontów przedmiotowych samochodów Dyrektor IS przypomniał, że w ponownym postępowaniu podjął czynności w zakresie wezwania i przesłuchania w/w osoby. Z poczynionych ustaleń wynika, że Skarżący wskazał błędny adres, ponieważ
J.B. figuruje w US jako podatnik prowadzący w latach ubiegłych działalność gospodarczą w zakresie napraw pojazdów. Wobec powyższego zwrócił się do Naczelnika US pismem z dnia [...] września 2011r. o przeprowadzenie kontroli podatkowej wobec J.B. w celu ustalenia wykonania w 2005r. na rzecz Skarżącego napraw samochodów: [...] - koszt remontu 30.000zł. do dnia [...] listopada 2005r., [...] - koszt remontu 17.000zł, do dnia [...] kwietnia 2005r., [...] - koszt remontu 6.000 zł do dnia [...] lutego 2005r. oraz wezwał pismem z dnia [...] września 2005r. J.B. do złożenia wyjaśnień w zakresie zawartych transakcji ze Skarżącym. Wezwanie to nie zostało przez adresata podjęte.
Z kolei, z pisma Naczelnika US z [...] października 2011r. wynika, że nie przeprowadzono kontroli podatkowej z uwagi na brak możliwości doręczenia upoważnienia do kontroli, bowiem J.B. od 2008r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie przebywa pod adresem zameldowania, pod tym adresem mieszka jego córka M.B.-P., która z kolei w piśmie z [...] października 2011r. oświadczyła, że ojciec nie utrzymuje z domownikami żadnego kontaktu i że nie posiada informacji o miejscu jego pobytu. Organ przesłał też wydruki deklaracji VAT-7, które pozwoliły ustalić, że J.B. od stycznia do października 2005r. wykazywał obroty średnio miesięczne w wysokości 8.772zł.
Ostatecznie Dyrektor IS stwierdził brak spójności pomiędzy informacjami przekazanymi we wskazanych wcześniej oświadczeniach Strony a przedstawionymi w piśmie z [...] lipca 2011r. Ponadto podjęte czynności na poparcie wskazanych tam wydatków na remonty pojazdów nie doprowadziły do wyjaśnienia tej kwestii. Podkreślił, że Skarżący podał błędny adres J.B.. Toteż trudno dać wiarę, aby dokonywał remontów pojazdów w warsztacie i nie pamiętał miasta, w którym warsztat ten się mieścił.
Podkreślił też, że ponieważ Strona nie prowadziła żadnej ewidencji, przedstawiła natomiast część dowodów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą organ I instancji sam zgromadził materiał dowodowy pozwalający na ustalenie kosztów uzyskania przychodów. Na podstawie dokumentów uzyskanych z Urzędu Celnego, ze Starostwa Powiatowego Kontroli Pojazdów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na zakup samochodów za granicą, podatek akcyzowy z tyt. wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, opłaty skarbowej od wniosku o wydanie potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia VAT z tytułu nabycia środka transportu, opłaty skarbowej od wniosku o wydanie potwierdzenia zapłaty akcyzy, opłaty za dodatkowe badania techniczne oraz opłaty za zarejestrowanie pojazdu, powyższe wydatki zostały przyporządkowane do poszczególnych samochodów, będących przedmiotem sprzedaży w 2005r.
Podkreślił, że wobec ustalonego stanu faktycznego przy biernej postawie Strony oraz faktu, że nie prowadziła ona podatkowej księgi przychodów i rozchodów- koszty uzyskania przychodów ustalono na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego - w łącznej wysokości 50.757,43zł. (tj. [...] - 11.215,72zł., [...] - 28.087,21zł., [...] - 11.454,50zł.). Skarżący nie sporządził remanentu początkowego w 2005r., zaś remanent na koniec 2005r. był znany, ponieważ Strona wykazała na [...] stycznia 2006r. stan zerowy.
Za bezzasadny Dyrektor IS uznał zarzut dotyczący posługiwania się przez organ ustaleniami i informacjami uzyskanymi w toku innego postępowania w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2006r.
Odwołując się do treści art.122, art.180, art.187 §1 Ordynacji podatkowej wskazał, że organ zobligowany jest do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i jako dowód dopuszczenia wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Zwrócił uwagę na otwarty system środków dowodowych, pozwalający wykorzystać w toku postępowania podatkowego wszelkie źródła informacji, które nie są sprzeczne z prawem, a umożliwiają dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Zaznaczył, że z art.181 i następnych przepisów Ordynacji podatkowej wynika, że wymienione w tych przepisach materiały (np. deklaracje złożone przez stronę, księgi podatkowe, dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej) są dowodami w postępowaniu podatkowym bez względu na to, czy zostały sporządzone w toku postępowania, czy też niezależnie od czynności procesowych. Przeprowadzenie określonego dowodu stanowi, bowiem "poszczególną kwestię wynikającą w toku postępowania podatkowego", która wymaga wydania postanowienia, stosownie do art.216 §1 Ordynacji podatkowej. Takiego formalnego wymogu nie stawia się natomiast takim dowodom, zebranym wprawdzie w ramach innego postępowania (tu: dotyczącego nieujawnionych źródeł dochodów), jak oświadczenia składane przez samego podatnika. Przy czym, brak sformalizowania sposobu prowadzenia postępowania dowodowego nie oznacza w tym przypadku naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, której zachowanie gwarantują inne instrumenty prawne (np. art. 123, art. 190, art. 192, art. 200 Ordynacji podatkowej).
Podkreślił, że organ I instancji będąc w posiadaniu dowodów dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r., w sytuacji gdy są istotne i zawierają informacje umożliwiające ustalenie stanu faktycznego w zakresie dotyczącym podmiotu
i przedmiotu sprawy, był obowiązany z nich skorzystać. Dowody te, tj. oświadczenia Strony z dnia [...] marca 2010r. zawierają informacje o jego wydatkach i przychodach w okresie od 2003 do 2006r., zatem odnoszą się również do okresu objętego niniejszym postępowaniem. Oświadczenia te znalazły się w aktach sprawy i zostały poddane analizie. Dokonana ocena dowodów mieści się w granicach wytyczonych przez art 191 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy wypowiadając się co do wniosków dowodowych zawartych
w odwołaniu, dotyczących przesłuchania świadków: R.K., P.B., B.T. i J.B., stwierdził, że postanowieniami z dnia [...] stycznia 2012 r. i z dnia [...] stycznia 2012 r. odmówił ich przeprowadzenia.
Odnośnie J.B. wskazał, że dowód nie został przeprowadzony, bowiem w wyniku podjętych przez organ I instancji ww. czynnościach okazało się, iż niemożliwe jest przeprowadzenia dowodu z jego przesłuchania pod znanym adresem. Strona, mimo świadomości braku możliwości przesłuchania tego świadka, ponowił swój wniosek, nie podając jednak adresu, pod którym można go zastać. W ocenie organu odwoławczego, to wnioskujący o przeprowadzenie określonego dowodu podatnik winien przedstawić zarówno okoliczności, jakie ma dowód wyjaśnić jak i w przypadku przesłuchania świadka - dane adresowe tej osoby. Podkreślił, że w niniejszej sprawie wnioskowany dowód nie został więc przeprowadzony. Jednocześnie stwierdził, że na podstawie dokonanych ustaleń brak jest spójności pomiędzy informacjami przekazanymi we wskazanych wcześniej oświadczeniach Strony a przedstawionymi przez nią w piśmie z [...] lipca 2011r.
Co do przesłuchania R.K. stwierdził, że sama możliwość potwierdzenia znajomości osoby J.B. i faktu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej w danym zakresie pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Odnośnie potwierdzenia naprawy samochodów u J.B. Strona przedstawiła bardzo ogólnie ww. okoliczność, nie wskazała, czy świadek ten miałby potwierdzić dokonanie napraw w 2005r. samochodów [...] na wartość ca 30.000zł, [...] na wartość 17.000zł. i [...] na wartość 6.000zł. Podkreślił, że z uwagi na upływ czasu wątpliwym jest, aby ww. osoba była w stanie pamiętać, w którym roku, czyje i jakie samochody były naprawiane w warsztacie J.B..
W kwestii wniosku o przesłuchanie B.T. organ stwierdził, że Skarżący również bardzo ogólnie sformułował okoliczność mającą być przedmiotem wyjaśnienia, tj. "okoliczność napraw dokonywanych w warsztacie Pana B.". Tym samym, uznał, iż przedmiotem ww. dowodów nie są okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Podkreślił, że mając na względzie wykazane przez Skarżącego w piśmie z [...] lipca 2011r. koszty remontów istotnym jest ustalenie, czy w 2005r. napraw ww. samochodów dokonywał sam Skarżący czy J.B., kiedy i za ile. Z tych samych względów, organ odwoławczy uznał, że wniosek o przesłuchanie P.B. na okoliczności dotyczące przywozu na lawecie z zagranicy samochodów [...], jeżdżenia na giełdy i zakupu części do tych aut, ustalenia zakresu uszkodzeń w tych samochodach, pozostaje bez wpływu na wyjaśnienia kwestii dokonania w 2005r. napraw ww. samochodów w warsztacie J.B. i potwierdzenie wartości tych napraw. W tym stanie rzeczy, ww. wnioski dowodowe nie mają znaczenia dla wyjaśnienia przedmiotu sporu w zakresie kosztów uzyskania przychodów, nie stanowiłyby bowiem dowodu przeciwstawnego do dowodów zgromadzonych w niniejszej sprawie. Zgodnie z art.188 Ordynacji podatkowej okoliczności związane z remontami sprowadzonych samochodów zostały potwierdzone przez samego Skarżącego oświadczeniami w pismach z dnia [...] marca 2010r. i [...] marca 2010 r. oraz w protokole z [...] stycznia 2011r.
W oparciu o powyższe oraz uwzględniając art.14 ust.1 i art.22 ust.1 ustawy podatkowej organ odwoławczy stwierdził, że zasadnie ustalono dochód Skarżącego z tytułu sprzedaży samochodów w łącznej kwocie 134.942,57zł., jako osiągnięty z działalności gospodarczej.
W skardze na powyższe orzeczenie, pełnomocnik wniósł alternatywnie bądź
o przeprowadzenie autokontroli zaskarżonej decyzji, uchylenie w całości decyzji organów podatkowych obu instancji i umorzenie postępowania w sprawie, bądź
w przypadku nie uwzględnienia skargi w ramach autokontroli rozpoznanie sprawy
w trybie postępowania uproszczonego
Podniósł, że organy podjęły rozstrzygnięcie w oparciu o materiał informacyjny zupełnie innej sprawy w ramach zupełnie innego postępowania, tzn. "na podstawie ustaleń
z postępowania z tzw. źródeł nieujawnionych za 2006r.". Organ I instancji nie dokonał włączenia materiału informacyjnego z powyższego postępowania, w tym ostatecznej decyzji o umorzeniu tego postępowania oraz żadnego innego dowodu z tego postępowania do postępowania będącego przedmiotem zaskarżanych decyzji. Pozbawiono skarżącego możliwości zapoznania się z całością materiału dowodowego stanowiącego podstawę obu rozstrzygnięć w trybie art.200 Ordynacji podatkowej, nie miał on zapewnionej możliwości zapoznania się z ustaleniami organów pochodzącymi
z postępowania w przedmiocie nieujawnionych źródeł przychodów za 2006r. Wskazał na regulację zawartą w art.216 §1 i 2 w zw. z art.180 §1 Ordynacji podatkowej, na podstawie których w toku postępowania wydaje się postanowienia nie rozstrzygające
o istocie sprawy, czyli postanowienia w przedmiocie przeprowadzenia dowodu, czy też o włączeniu do materiału dowodowego informacji pozyskanych poza danym postępowaniem. Pominięcie formalnego trybu dopuszczania i przeprowadzania dowodów narusza ww. przepisy oraz art.187 Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że
w myśl art.187 §3 Ordynacji podatkowej obowiązkiem organu jest zakomunikowanie wiedzy powziętej z urzędu. Odnośnie nabycia i sprzedaży czterech samochodów
w 2005r. pełnomocnik wskazał, że powyższe nie świadczy, by Skarżący prowadził
w tym zakresie działalność gospodarczą, obowiązujące wówczas przepisy to umożliwiały. Przy sprzedaży aut po upływie 6 miesięcy od ich zakupu nie było obowiązku odprowadzenia podatku dochodowego. Przepisy prawa podatkowego nie określały ilości transakcji, które warunkowałyby podjęcie działalności gospodarczej. Podniósł okoliczności związane z oceną przez organy podatkowe dokumentów poświadczających rozpoczęcie przez skarżącego działalności gospodarczej na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...] czerwca 2000r. oraz oświadczeń złożonych w Urzędzie Skarbowym w dniu [...] grudnia 2005r. o nie prowadzeniu działalności gospodarczej na podstawie ww. wpisu i w dniu [...] grudnia 2005r. o wyborze formy opodatkowania.
Zarzucił, że organ I instancji nie przeprowadził przesłuchania J.B., w warsztacie którego odbywały się naprawy samochodów. Ustalenie, że "Pan B. nie przebywa pod adresem swojego zameldowania nie jest okolicznością samą w sobie do zanegowania faktu dokonywania napraw w jego warsztacie samochodowym". Zgromadzone przez organ I instancji dokumenty o prowadzonej przez niego działalności gospodarczej w zakresie napraw pojazdów oraz wykazywanej wysokości miesięcznych obrotów, w znacznym stopniu uprawdopodabniają twierdzenia skarżącego. Zarzucił, że organ nie przeprowadził żadnego przeciwdowodu, w całości oparł się na ustaleniach z zupełnie innego postępowania, którego dane nie zostały udostępnione Skarżącemu w obecnie trwającym postępowaniu.
Przy stosunkowo niskich kosztach zakupu aut sprowadzonych z zagranicy i większych cenach ich zbycia konieczne było wydatkowanie określonych kwot na zwiększenie ich wartości, a tym samym poniesienie kosztów uzyskania przychodów. Odmowa przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wnioskowanych dalszych świadków jest obrazą zasady obiektywnej prawdy materialnej..
Skarżący nie był przesłuchany w ramach postępowania z nieujawnionych źródeł za 2006r., organy podatkowe posiłkują się pisemnymi wyjaśnieniami, które nie zostały poddane żadnej kontroli w ramach postępowania za 2006r., choć już w tych wyjaśnieniach Skarżący powoływał się na koszty napraw aut poprzez zakup części
na giełdach. Zwrócił uwagę na fakt, że Skarżący - nie reprezentowany przez profesjonalistę - użył sformułowania, że dokonywał naprawy we własnym zakresie, jednak nie można wykluczyć korzystania przez niego z usług osób trzecich. Ponadto
w postępowaniu dot. przychodów z nieujawnionych źródeł nie miał żadnego obowiązku wykazywania kosztów i wydatków. Organ podatkowy w ramach tego postępowania nie dążył do ustalenia kosztów ewentualnych napraw, remontów aut i na tę okoliczność nie przesłuchiwał Skarżącego. Nie przesłuchano żony Skarżącego na okoliczność ustalenia faktycznego stanu własności i posiadania auta marki [...]. Materiał dowodowy wskazał, że pojazd ten stanowił współwłasność Skarżącego i jego żony. Zaliczenie dochodu uzyskanego z jego sprzedaży do działalności gospodarczej Skarżącego jest nadużyciem. Poza tym, skoro właścicielami tego samochodu był małżonków, to tym samym jego sprzedaż nie mogła odbyć się bez udziału jego żony.
Ponowił zarzut podnoszony w toku postępowania podatkowego w zakresie straty poniesionej z transakcji sprzedaży samochodu [...], że skoro Skarżącemu przypisuje się prowadzenie działalności gospodarczej podlegającej opodatkowaniu, winna zostać uwzględniona także strata poniesiona w ramach tej działalności.
Dyrektor IS uznając zarzuty skargi za bezpodstawne wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.
Stosownie do treści art.1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem.
Z brzmienia zaś art.145 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270, zw. dalej p.p.s.a.) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas -
w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie jest to zaś, zdaniem Sądu, możliwe w rozpatrywanej sprawie.
W pierwszej kolejności, mając na względzie wynikający z akt sprawy stan faktyczny, należy stwierdzić, że przepisy które legły u podstaw decyzji – zarówno pierwszej jak i drugiej instancji - zostały przez organy powołane i omówione w sposób prawidłowy. Podobnie, organ wyjaśnił kwestię przepisów, które wbrew sugestiom Strony Skarżącej nie mogły mieć w sprawie zastosowania. Rzecz dotyczy w szczególności norm ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych – art.10 ust.1 pkt8 lit.d, art.10 ust.1 pkt 3, art.14,art.22 ust.1.
W tej sytuacji, Sąd nie widząc potrzeby ponownego ich przypomnienia w tej części uzasadnienia, uznał za stosowne bezpośrednie odniesienie się do argumentacji skargi.
W ocenie składu orzekającego, stanowisko organów co do tego, że Skarżący
w 2005r. prowadził działalność zarobkową - sformułowane zostało na podstawie zebranego w sprawie materiału, w tym: zeznania rocznego PIT-36 za 2005r., pism Skarżącego z [...] marca 2010r. złożonych w toku postępowania prowadzonego w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2006r. i wynikających z nich oświadczeń – po pierwsze - co do faktu uzyskiwania przez niego w latach 2003-2006 przychodów ze sprzedaży, samochodów, w tym m.in. w 2005r. [...], po drugie - co do sposobu dokonywania remontów tych pojazdów, tj. we własnym zakresie kupując poszczególne brakujące części na giełdach samochodowych, gdzie nie otrzymuwał żadnych rachunków.
Z ustaleń stanu faktycznego wynikały okoliczności transakcji, tj. miejsca oraz dzień zakupu i sprzedaży poszczególnych pojazdów, a więc czas ich posiadania przez Skarżącego. Ceny ich nabycia i sprzedaży ustalone zostały na podstawie umów dotyczących transakcji, deklaracji VAT-24, umowy pokwitowania oraz potwierdzenia polecenia przelewu.
W sposób bezsporny, w oparciu o zeznania podatkowe, deklaracje PCC, informacje
z CEPiK i Wydziału Komunikacji i Dróg Powiatowych, wykazano też że w latach 2002-2005 Skarżący posiadał 12 samochodów i 3 motocykle i na swoje nazwisko zarejestrował 9 samochodów i 1 motocykl. Pojazdy te następnie sprzedawał po krótkim czasie, przy czym jak ustalono, w trzech przypadkach nie dokonał nawet rejestracji na swoje nazwisko.
Niewątpliwie więc analiza zebranego w sprawie materiału dowiodła, że Skarżący wykonywał działalność w sposób zorganizowany i ciągły, prowadził ją we własnym imieniu i na własny rachunek. Czynności te, ze względu na czas pomiędzy dokonaniem zakupu i sprzedaży realizowane były w sposób powtarzalny.
Wbrew oczekiwaniem Strony skarżącej, Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości
w zakresie stanowiska organów, sformułowanego w kwestii rozpoczęcia przez Skarżącego działalności gospodarczej. Zauważyć należy, że wnioski organów poprzedzone zostały analizą całokształtu okoliczności wynikających ze stanu faktycznego sprawy ustalonego na podstawie zebranego materiału. Bez wątpienia,
w dniu [...] czerwca 2000r. Skarżący dokonał wpisu do ewidencji działalności gospodarczej w zakresie sprzedaży detalicznej pojazdów mechanicznych oraz motocykli, zaś [...] grudnia 2005r. złożył oświadczenie o nie rozpoczęciu tej działalności z powodu braku lokalu.
Niemniej jednak, organy miały podstawy do przyjęcia, że oświadczenie to stoi
w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. W sprawie bowiem bezspornie stwierdzono, że Skarżący wykonywał już od 2002r. czynności w sposób zorganizowany i ciągły. Wskazując na treść art.10 ust.1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych organ wykazał, ze źródłem przychodów Skarżącego w 2005r. była ww. działalność gospodarcza polegająca na sprowadzaniu z Niemiec samochodów osobowych we własnym imieniu i na własny rachunek w celu ich nabycia oraz dokonania obowiązujących w tym zakresie opłat i ich rejestracji. Następnie samochody te były przedmiotem sprzedaży.
Należy zgodzić się z organem również co do bezzasadności argumentów skargi sformułowanych w zakresie transakcji związanych z samochodem [...].
Jak słusznie wskazano w treści decyzji, zebrany w toku postępowania materiał dowodowy potwierdził fakt użytkowania przez Skarżącego tego pojazdu przez okres około 2 lat. Był to przypadek odosobniony, albowiem inne auta sprzedawane były po krótkim okresie ich posiadania. Stąd uprawnionym było uznanie, że Skarżący używał ten samochód dla zaspokojenia własnych celów, a w konsekwencji zasadnym było nie objęcie czynności związanych z jego nabyciem i sprzedażą jako dokonanych w ramach działalności gospodarczej 2005r. Poza tym, trafnie też odwołano się do wyjaśnień Strony zawartych w protokole z dnia [...] stycznia 2011r., z których wynika, że wszystkie sprzedane w 2005r. samochody (oprócz [...]) były uszkodzone, że nie pamięta zakresu uszkodzeń tych pojazdów, oraz że były one naprawione i zarejestrowane, lecz nie dysponuje w tym względzie żadnymi dowodami.
Podobnie należy ocenić zarzuty dotyczące zakupem i sprzedaży samochodu [...].
Sam fakt zarejestrowania samochodu [...] na obojga małżonków nie stanowi argumentu, aby nie mógł on być przedmiotem czynności objętych działalnością gospodarczą. Zwrócić uwagę należy na krótki okres jego posiadania - 7 m-cy i 16 dni, czyli taki, jak innych aut sprowadzanych i nabywanych przez Skarżącego w celu zarobkowej ich sprzedaży. Na podstawie akt sprawy ustalono też, że w 2005r. każde
z małżonków dysponowało autem, tj. żona [...], który sprzedała [...] września 2005r. i dnia [...] września 2005r. kupiła [...], zaś Skarżący - [...].
Prawidłowo też organ uwzględnił fakt, że w tym czasie u małżonków istniała ustawowa małżeńska wspólność majątkowa, więc wartość ze sprzedaży tego samochodu stanowił przychód w pełnej wysokości.
Pozbawiony uzasadnienia jest również zarzut nie przesłuchania żony Skarżącego na okoliczność ustalenia faktycznego stanu własności i posiadania auta marki [...]. W toku prowadzonego przez organy postępowania Skarżący nie wnosił o przeprowadzenie takiego dowodu. Ustalenia w tym względzie organ oparł, podobnie jak w pozostałych przypadkach, na całokształcie zebranego w sprawie materiału. .
Sąd podziela także stanowisko organów wyrażone w zakresie kosztów uzyskania przychodów.
W toku postępowania czyniono próby mające na celu zgromadzenie pełnego materiału dowodowego. Skarżącego wezwano dwukrotnie, tj. 12 stycznia 2011r., 2 lutego 2011r. do przedłożenia wszelkich dokumentów na okoliczność poniesienia wydatków na zakup samochodów zbytych w 2005r. oraz z tytułu opłat związanych z ich rejestracją, czy też ich ewentualną naprawą.
Organ zasadnicze w tej mierze wnioski wywiódł z zebranego w toku materiału dowodowego, w tym w szczególności z protokołu z dnia [...] stycznia 2011r. oraz oświadczenia Strony z dnia [...] marca 2010r.
Jak zostało to powyżej wskazane, z treści w/w protokołu wynika, że Skarżący
dostarczył umowy sprzedaży i oznajmił, że wszystkie samochody oprócz [...] były uszkodzone, lecz nie pamięta zakresu tych uszkodzeń oraz że były one naprawione
i zarejestrowane, choć nie posiada żadnych dowodów.
Z kolei, w w/w oświadczeniu wskazał, że remonty wykonywał we własnym zakresie. Brakujące części kupował na giełdach samochodowych, gdzie nie wydaje się żadnych rachunków.
Nie ulega zatem wątpliwości, że obie wypowiedzi są w swych treściach spójne i do momentu wydania przez organ I instancji decyzji - konsekwentne. Argumentacja Strony bowiem dewaluowała dopiero na etapie postępowania odwoławczego, co znalazło swój wyraz w piśmie złożonym dnia [...] lipca 2011r. W jego treści Strona poinformowała, że wszystkie remonty przeprowadzone były w warsztacie samochodowym J.B. oraz podała odmienne kwoty kosztów tych remontów.
W tym miejscu przypomnieć należy, że nie powiodły się próby przesłuchania
J.B. w charakterze świadka.
Czynności podjęte w zakresie wezwania i przesłuchania w/w osoby pozwoliły jedynie ustalić, że Skarżący wskazał błędny adres. Osoba ta jako podatnik prowadzący
w latach ubiegłych działalność gospodarczą w zakresie napraw pojazdów figurowała
nie w bazie US, a US.
Nadto, organ zwrócił się do Naczelnika US o przeprowadzenie kontroli podatkowej wobec J.B. w celu ustalenia wykonania w 2005r. na rzecz Skarżącego napraw samochodów: [...] - koszt remontu 30.000zł do dnia [...] listopada 2005r., [...] - koszt remontu 17.000zł, do dnia [...] kwietnia 2005r., [...] - koszt remontu 6.000 zł do dnia [...] lutego 2005r. Niemniej jednak, kontroli nie przeprowadzono z uwagi na brak możliwości doręczenia stosownego upoważnienia. Ustalono, że J.B. od 2008r. nie prowadzi działalności gospodarczej, nie przebywa pod adresem zameldowania. Pod tym adresem mieszka jego córka M.B.-P., która jednakże w piśmie z [...] października 2011r. oświadczyła, że ojciec nie utrzymuje z domownikami żadnego kontaktu i że nie posiada informacji o miejscu jego pobytu. W/w organ przekazał też wydruki deklaracji VAT-7, z których wynikało, że J.B. od stycznia do października 2005r. wykazywał obroty średnio miesięczne w wysokości 8.772zł.
Organ I instancji wezwał też pismem z dnia [...] września 2011r. w/w świadka do złożenia wyjaśnień w zakresie zawartych ze Skarżącym transakcji. Wezwanie to nie zostało jednakże podjęte.
Mając na względzie powyższe okoliczności, słusznie organy przyjęły, że brak
jest spójności pomiędzy informacjami przekazanymi we wskazanych wcześniej oświadczeniach Skarżącego a przedstawionymi w piśmie z [...] lipca 2011r. Mimo czynionych prób, nie udało się organom zweryfikować informacji przedstawionych na etapie postępowania odwoławczego. Stanowisko organów dodatkowo wzmacnia fakt, że sam Skarżący podał błędny adres J.B.. A to, jak słusznie zauważył Dyrektor IS, oznaczałoby, że dokonywał remontów pojazdów w warsztacie i nie pamiętał miasta, w którym warsztat ten się mieścił. okoliczność ta niewątpliwie podważa argumenty Strony.
Skład orzekający w sprawie, mając na względzie akta sprawy, oraz uzasadnienie wniosków Skarżącego podziela w całości stanowisko organu co do odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków: R.K., P.B., B.T. i (ponownie) J.B.. We wszystkich tych przypadkach organ odwoławczy szeroko argumentując wykazał w swej decyzji zasadność wydania w tym względzie odmownych postanowień.
Akta sprawy potwierdzają tezę organu, iż okoliczności, które tą drogą chciał dowieść Skarżący, nie mają znaczenia dla sprawy.
Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego wniosku o przeprowadzenia dowodu
z przesłuchania J.B., słusznie Dyrektor IS wskazał, że Skarżący, mimo świadomości braku możliwości przesłuchania tej osoby, wniosek ten ponowił, nie podając jednak aktualnego adresu, pod którym można świadka zastać.
Należy się zgodzić z twierdzeniem organu, że Strona dążąc do przeprowadzenia określonego dowodu winna przedstawić zarówno okoliczności, jakie ma dowód wyjaśnić, jak i w przypadku przesłuchania świadka - dane adresowe tej osoby.
Skutki materialnoprawne w postaci potrącenia z przychodu wydatków w celu ich osiągnięcia mogą nastąpić jedynie wtedy, gdy podatnik przedstawi lub wskaże środki dowodowe uzasadniające poniesienie wydatku, a które umożliwią organowi przeprowadzenie dowodu w postępowaniu podatkowym. To na podatniku spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu.
W niniejszej sprawie, wnioskowany dowód z przyczyn obiektywnych nie został przeprowadzony. Niemniej jednak, jak zostało to już powyżej zaznaczone, organy
na podstawie dokonanych ustaleń wykazały brak spójności pomiędzy informacjami przekazanymi we wskazanych wcześniej oświadczeniach Skarżącego, a argumentami przedstawionymi przez niego w piśmie z [...] lipca 2011r.
Nie powinno umykać z pola widzenia to, że co do zasady uznanie wydatków za koszty uzyskania przychodów wiąże się z ich właściwym udokumentowaniem.
Tymczasem, Skarżący nie prowadził podatkowej księgi przychodów i rozchodów ani żadnej ewidencji, nie sporządził także remanentu początkowego w 2005r., przedstawił jedynie część dowodów związanych z prowadzoną działalności gospodarczą Prawidłowym więc było działanie organu, który mając na względzie zasady sformułowane w treści art.122, art.187 i art.191 Ordynacji podatkowej zgromadził materiał dowodowy pozwalający na ustalenie kosztów uzyskania przychodów.
Wydatki ustalone z uwzględnieniem: dokumentów pochodzących z Urzędu Celnego, ze Starostwa Powiatowego Kontroli Pojazdów potwierdzających wysokość wydatków poniesionych na zakup samochodów za granicą, podatek akcyzowy z tyt. wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdów, opłaty skarbowej od wniosku o wydanie potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia VAT z tytułu nabycia środka transportu, opłaty skarbowej od wniosku o wydanie potwierdzenia zapłaty akcyzy, opłaty za dodatkowe badania techniczne oraz opłaty za zarejestrowanie pojazdu - przyporządkował do poszczególnych samochodów, będących przedmiotem sprzedaży w 2005r. Ostatecznie, dane z dokumentów pozwoliły ustalić koszty uzyskania przychodów w łącznej wysokości 50.757,43zł.
Za pozbawiony podstaw prawnych należy uznać zarzut posługiwania się przez organ ustaleniami i informacjami uzyskanymi w toku innego postępowania w zakresie przychodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach za 2006r.
W ocenie Sądu, trafnie Dyrektor IS wyjaśnił, że zgodnie z art.122, art. 180 Ordynacji podatkowej organy podatkowe zobligowane są do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i jako dowód dopuszczenia wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Przy czym, druga z w/w norm wprowadza otwarty system środków dowodowych, pozwalając wykorzystać w toku postępowania podatkowego wszelkie źródła informacji, które nie są sprzeczne z prawem, a umożliwiają dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego
i załatwienie sprawy (co jest również zgodne z treścią art.187 §1 Ordynacji podatkowej). Rację ma też organ wskazując, ze z treści art.181 i następnych Ordynacji podatkowej wynika, że wymienione w tych przepisach materiały (np. deklaracje złożone przez stronę, księgi podatkowe, dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej) są dowodami w postępowaniu podatkowym bez względu na to, czy zostały sporządzone w toku postępowania, czy też niezależnie od czynności procesowych. Przeprowadzenie określonego dowodu stanowi, bowiem "poszczególną kwestię wynikającą w toku postępowania podatkowego", która wymaga wydania postanowienia, stosownie do art.216 §1 Ordynacji podatkowej. Takiego formalnego wymogu nie stawia się natomiast dowodom, zebranym wprawdzie w ramach innego postępowania, jak oświadczenia składane przez samego podatnika.
W takiej sytuacji zasada czynnego udziału strony zostaje zagwarantowana treścią innych przepisów Ordynacji podatkowej, jak chociażby art.123, art.190, art.192, art.200.
Odnosząc powyższe do akt sprawy przypomnieć wypada, że Naczelnik US
w postanowieniu wszczynającym postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r. pouczył Skarżącego o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania stosownie do art.123 §1 Ordynacji podatkowej.
Strona była również zawiadamiana o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym
w sprawie materiałem dowodowym. Skarżący z ww. uprawnienia skorzystał w dniu
[...] października 2011r.
W ocenie sądu, zasadnie organy podatkowe przyjęły, że skoro znalazły się
w posiadaniu dowodów dotyczących podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005r., zawierające istotne informacje umożliwiające ustalenie stanu faktycznego
w zakresie dotyczącym podmiotu i przedmiotu sprawy, to były obowiązane z nich skorzystać. Dowody w postaci oświadczeń Skarżącego z dnia [...] marca 2010r. bez wątpienia zawierają informacje o jego wydatkach i przychodach w okresie od 2003 do 2006r., Tym samym, odnoszą się również do okresu objętego niniejszym postępowaniem. Oświadczenia te znalazły się w aktach sprawy i zostały poddane analizie, zaś przeprowadzona ocena tych dowodów nie uchybia dyspozycji wynikającej z treści art.191 Ordynacji podatkowej.
Wobec powyższego uznać należało, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, a zaskarżone decyzje nie podlegają uchyleniu, ponieważ sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; nie stwierdził też innego naruszenia przepisów postępowania, w tym w zakresie stawianym przez Stronę, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przesłanek określonych w art.145 §1 pkt1 lit.a) oraz c) p.p.s.a.
W tej sytuacji na podstawie art.151 w/w ustawy orzeczono jak w sentencji wyroku.
Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA
Barbara Rennert Alina Rzepecka Jacek Niedzielski
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło