I SA/Go 18/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-07-05
Skład orzekający: Jan Grzęda, Krystyna Skowrońska - Pastuszko, Jacek Niedzielski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek rozłożyć zaległość podatkową na raty, jeśli podatnik wykaże trudną sytuację finansową, czy też jest to decyzja uznaniowa?Ratio decidendi
Rozłożenie zaległości podatkowej na raty na podstawie art. 48 § 1 Ordynacji podatkowej jest decyzją uznaniową organu podatkowego. Nawet wystąpienie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego nie zobowiązuje organu do pozytywnego rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny nie jest uprawniony do oceny merytorycznej zasadności takiej decyzji, a jedynie do kontroli jej zgodności z prawem.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zwróciła się do Urzędu Miejskiego o rozłożenie na raty zaległości w podatku od nieruchomości za okres styczeń-maj 2003 r. z powodu trudnej sytuacji finansowej. Prezydent Miasta odmówił, uznając brak przesłanek do ulgi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, podkreślając uznaniowy charakter przepisu i brak wykazania przez podatnika nadzwyczajnych okoliczności. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając organom nierówne traktowanie i brak uzasadnienia decyzji. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant: Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 05 lipca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za 2003r. oddala skargę
Wnioskiem z 04 lutego 2003 roku oraz pismem z 06 marca 2003 roku [...] Spółka z o.o. z siedzibą zwróciła się do Urzędu Miejskiego o prolongatę w spłacie oraz rozłożenie na raty podatku od nieruchomości za okres od stycznia do maja 2003 roku ze względu na swoją trudną sytuację finansową.
Prezydent Miasta po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z [...] sierpnia 2003 roku odmówił rozłożenia na raty zaległości w podatku od nieruchomości za okres od stycznia 2003 roku do maja 2003 roku w kwocie 10.692,94 zł. W wydanym rozstrzygnięciu organ I instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania nie stwierdził, aby w sprawie wystąpiły okoliczności warunkujące przyznanie ulgi w postaci rozłożenia zaległości na raty.
Nie zgadzając się z tą decyzją podatnik złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi I instancji nieuwzględnienie wszystkich okoliczności mających istotny wpływ na podstawy jej wydania, niewłaściwą ocenę zebranego materiału dowodowego i błędną interpretację powoływanych przepisów. Jego zdaniem, organ nieprawidłowo naliczył kwotę należności podatkowej oraz przedwcześnie podjął czynności egzekucyjne działając na szkodę podatnika. Ponadto, w argumentacji odwołania skarżąca spółka podniosła, że w jej odczuciu Prezydent Miasta nierówno traktuje podmioty gospodarcze pozostające w podobnej sytuacji, podając jako przykład hotel [...], którego wniosek o rozłożenie należności za użytkowanie wieczyste, Rada Miasta rozpatrzyła pozytywnie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją nr [...] z [...] listopada 2003 roku, jako organ II instancji, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta, uzasadniając, iż zgodnie z art. 48 § l pkt l i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) organ podatkowy może na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym rozłożyć na raty zapłatę podatku lub zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę. Decyzja z art. 48 w/w ustawy ma charakter tzw. decyzji uznaniowej co oznacza, że organ, jeżeli przemawia za tym ważny interes podatnika, może ale nie musi zastosować przedmiotową ulgę. Przy takiej konstrukcji przepisu nawet zaistnienie przesłanki "ważnego interesu podatnika" nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Organ zwrócił również uwagę, że przyznawanie omawianej ulgi może nastąpić wyłącznie na wniosek, w związku z czym wnioskodawca musi wykazać się aktywnością w zakresie gromadzenia faktów przemawiających za zasadnością swojego wniosku. Zdaniem organu, podatnik nie wykazał skutecznie aby w jego wypadku zaistniały szczególne i wyjątkowe okoliczności, które uzasadniałyby zastosowanie ulgi. Trudna sytuacja finansowa, konieczność spłacania zobowiązań, ponoszenie bieżących kosztów związanych z wykonywaniem usług oraz sezonowość osiągania przychodów, nie mogą być, zdaniem organu, zaliczone do sytuacji szczególnych, uzasadniających rozłożenie na raty zaległości podatkowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało ponadto, iż każda ze spraw rozpatrywana jest na tle konkretnych, indywidualnych okoliczności, stąd nietrafne jest powoływanie się w na przykłady odmiennych rozstrzygnięć, zapadłych w odniesieniu do innych podatników na podstawie innych przepisów prawa. Podobnie, za nieuzasadniony zarzut uznało argument dotyczący przedwczesnej egzekucji należności, uzasadniając iż dotyczy on odrębnego postępowania opartego na innej podstawie prawnej.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta, [...] Spółka z o.o. wniosła 06 stycznia 2004r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o uchylenie decyzji. W uzasadnieniu skarżąca spółka podniosła, iż organ II instancji, odmawiając uznania przedstawionego przez spółkę stanu faktycznego za spełniający warunki do zastosowania ulgi z art. 48 Ordynacji podatkowej, nie uzasadnił motywów swojego rozstrzygnięcia. Wysokie opłaty wynikające m. in. z Pakietu Socjalnego, Pakietu Inwestycyjnego oraz w związku z oddaniem przedsiębiorstwa w odpłatne używanie, znaczny spadek dochodów w 2002 roku, podjęcie wielu kroków zmierzających do ograniczenia kosztów, wskazują zdaniem skarżącej, że jej sytuacja spełnia przesłanki dające możliwość rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej. Spółka zarzuciła również, iż w 2002 roku organ podatkowy uznał, że sytuacja skarżącej wypełniała przesłanki z art. 48 Ordynacji podatkowej, a odmówił tego w roku następnym uznając, że skoro spółka nie wywiązała się z zapłaty części ustalonych rat, nie zasługuje na ponowne zastosowanie ulgi "bo jest niesłowna". Skarżąca uznała taką argumentację za nieuzasadnioną, wyjaśniając, iż po zapłaceniu dwóch rat, w związku z wejściem w życie nowych przepisów dotyczących restrukturyzacji zaległości podatkowych, złożyła wniosek o umorzenie reszty kwoty zaległego podatku. W uzasadnieniu skargi powtórzył się również zarzut nierównego traktowania podatników przez organ. Zdaniem spółki, skoro w wypadku podmiotu konkurencyjnego w stosunku do spółki, nie zaszły żadne zdarzenia losowe, które odróżniałby sytuację tego podmiotu od sytuacji spółki, a mimo to organ zastosował przewidzianą Ordynacją podatkową ulgę, to nie można mówić o równym traktowaniu. Skarżąca podkreśliła ponadto, że zgodnie z w/w ustawą organ podatkowy powinien podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, a także powinien prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko z zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skargę należało oddalić jako nieuzasadnioną.
Uchylenie decyzji przez sąd administracyjny I instancji zgodnie z art. 145 § l pkt l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Należy stwierdzić, iż w rozpatrywanym przypadku żadna z powyższych okoliczności nie miała miejsca.
Podstawą prawną dla wniosku skarżącej jest art. 48 § l pkt l Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym organ podatkowy na wniosek podatnika w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może odroczyć termin płatności podatku, lub rozłożyć zapłatę podatku na raty.
Decyzje podejmowane przez organy podatkowe na podstawie wskazanego wyżej przepisu mieszczą się w ramach tzw. uznania administracyjnego, o czym świadczy sformułowanie "organ podatkowy może...". Do organu podatkowego należy ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające rozłożenie na raty zobowiązania podatkowego. Jak stwierdził bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 03 marca 2000r. (III SA 257/99) nawet wystąpienie okoliczności, do których odwołują się te przepisy (ważny interes podatników, interes publiczny), nie powoduje obowiązku organu w zakresie wydania decyzji pozytywnej dla strony. Sąd Administracyjny nie jest organem podatkowym III instancji i nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ administracji podatkowej wybór jest słuszny. Sąd nie jest uprawniony do analizowania zasadności decyzji administracyjnej.
W pojęciu ważnego interesu podatnika mieści się ocena jego sytuacji finansowej zwykle jako następstwo zdarzeń wyjątkowych o charakterze losowym, uniemożliwiających realizację zobowiązań. Z subiektywnego punktu widzenia podatnika, w każdej sytuacji ma on ważny interes w rozłożeniu jakichkolwiek zobowiązań na raty. Jednakże z punktu widzenia przepisów, wewnętrzne przekonanie podatnika nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 48 § l Ordynacji podatkowej. Za ważny interes podatnika należy uważać nadzwyczajne okoliczności, które wpłynęłyby na podstawy działalności podatnika, co w świetle materiału dowodowego nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Należy zauważyć, iż zasadą jest terminowe płacenie podatków a zastosowanie jakichkolwiek ulg zwalniających z tego obowiązku musi mieć swoje uzasadnienie w sytuacjach nadzwyczajnych. Zobowiązania, koszty działalności, sezonowość przychodów czy też ich spadek są normalnymi okolicznościami, które przedsiębiorca musi przewidzieć. Ryzyko związane z prowadzoną działalnością gospodarczą ponosi zawsze podatnik, który zobligowany jest do polepszenia swojej sytuacji finansowej i płatniczej nie angażując państwa. Przejściowe pogorszenie sytuacji majątkowej jest sytuacją przewidywalną i nie oznacza niemożliwości uregulowań zobowiązań podatkowych w terminie. Nie staje się automatycznie przesłanką do udzielenia ulgi podatkowej, bowiem jest elementem ryzyka gospodarczego. Niepowodzenia podatnika w działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem przyznania ulg podatkowych w spłacie zobowiązań podatkowych, ciążących na płatniku podatku.
Odnosząc się do pozostałych argumentów skarżącej należy podkreślić, iż w kontekście omawianego przepisu, tj. art. 48 § l Ordynacji podatkowej, w żaden sposób nie można porównywać sytuacji dwóch różnych podmiotów, czy nawet sytuacji tego samego podmiotu w dwóch różnych okresach. W sprawach stosowania ulg podatkowych przedmiotem oceny organów podatkowych musi być stan faktyczny, w tym głównie sytuacja finansowa podatnika istniejąca w dacie rozstrzygania sprawy. Jeśli zmieni się choćby jeden element stanu faktycznego, taki jak na przykład wysokość dochodów, wysokość kosztów prowadzenia działalności gospodarczej czy wysokość zaległości, której rozłożenia na raty podatnik zabiega, to jest oczywiste, że nie można mówić nawet o "podobnej sytuacji". Tym samym organ podatkowy nie ma obowiązku wydać rozstrzygnięcia korzystnego dla strony, nawet jeżeli uczynił to rok wcześniej czy też w odniesieniu do innego podmiotu.
Sąd zauważa, że ani skarga, ani przeprowadzona przez Sąd kontrola nie wykazała naruszeń przepisów postępowania, które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Organy podatkowe przeprowadziły wszelkie niezbędne działania mające na celu kompleksowe wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Podkreśla ponadto, że prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych polega przede wszystkim na wydawaniu rozstrzygnięć zgodnie z obowiązującym prawem, co bez wątpienia miało miejsce w niniejszej sprawie.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło