I SA/Go 183/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku pełnomocnika skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące do maja do grudnia 2004 r. postanawia odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Skarżąca J.S. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2010r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2004 r. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 14 czerwca 2011r. termin rozprawy wyznaczono na dzień 6 lipca 2011r. Przesyłka z dnia 16 czerwca 2011r. zawierająca zawiadomienie o ww. terminie rozprawy skierowana do pełnomocnika skarżącej - doradcy podatkowego I.S. - mimo jej dwukrotnego awizowania została zwrócono do tut. Sądu z adnotacją "zwrot nie podjęto w terminie". (karta 56 akt sądowych). W dniu 6 lipca 2011r. na rozprawie Sąd oddalił skargę J.S.. W dniu 9 sierpnia 2011r. wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismo pełnomocnika skarżącej z dnia 1 sierpnia 2011r. zawierające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wraz z wnioskiem o jego doręczenie. Wniosek pełnomocnik skarżącej motywował faktem nieobecności w kraju, w związku z czym nie miał możliwości stawienia się na rozprawę i dochowania terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem. Zarządzeniem z dnia 17 sierpnia 2011r. wezwano pełnomocnika skarżącej do oświadczenia, kiedy i w jakich okolicznościach ustała przyczyna uchybienia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz do uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu, a w szczególności wskazanie dokładnego czasu pobytu za granicą, miejsca pobytu, okoliczności uniemożliwiających złożenie wniosku oraz przedłożenie dokumentów uprawdopodabniających twierdzenie strony. W odpowiedzi na wezwanie, pełnomocnik skarżącej wskazał, iż przyczyna uchybienia terminu ustała 1 sierpnia 2011r. tj. po powrocie z kolejnego wyjazdu służbowego za granicę. Ponieważ wyjazdy były sponsorowane, nie jest w stanie przedstawić dokumentów potwierdzających poniesione koszty. Na potwierdzenie pobytu we Francji w dniach 20-23 maja 2011r. przedstawił kserokopię dowodu wpłaty z dnia [...] maja 2011r. wystawionego przez Ambasadę R.P. Wydział Promocji Handlu i Inwestycji tytułem pobytu w pokojach gościnnych. Ponadto zaznaczył, iż dalsze rozmowy z kontrahentem jego klienta były prowadzone na terenie Niemiec. Stwierdził, iż w okresie od 20 maja do 1 sierpnia 2011r. wyjazdów było wiele, a informacje co do terminu kolejnego spotkania otrzymywał z krótkim wyprzedzeniem w związku czym nie był w stanie być obecny na rozprawie w dniu 6 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjny (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej zwana P.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała czynności w terminie bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Dalsze wskazówki zawarte są w art. 87 P.p.s.a., który w § 2 statuuje wymóg uprawdopodobnienia przez stronę okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Pojecie winy obejmuje również winę osób trzecich, które strona upoważniła do dokonania określonych czynności, w tym pełnomocników strony. W sytuacji zatem kiedy stronę reprezentuje pełnomocnik, w tym doradca podatkowy, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem miernika staranności wymaganego przy dokonywaniu czynności procesowych przez tego pełnomocnika. Niewątpliwie pełnomocnika wykonującego wolny zawód doradcy podatkowego powinna wyróżniać szczególna staranność przy prowadzeniu spraw zleceniobiorców. O braku winy można bowiem mówić jedynie wtedy gdy nie można było usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z 2 października 2002r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć ponadto charakter zewnętrzny i obiektywny jak np. nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyrok NSA z 3 sierpnia 2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.). Pełnomocnik, godząc się zatem na reprezentowanie strony, ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jak gdyby działał na własną rzecz. Skutki ewentualnego niedochowanie terminu przez pełnomocnika, będą obciążały stronę. W niniejszym postępowaniu skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika – doradcę podatkowego, który w ocenie Sądu nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Okoliczności, na które powołuje się pełnomocnik, takiego braku nie uprawdopodabniają. Podnoszona przez pełnomocnika okoliczność przebywania poza granicami kraju w celach służbowych w terminie otwartym do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku nie może stanowić o braku winy tego pełnomocnika w jego uchybieniu. Przedłożona z kolei kserokopia dowodu wpłaty z [...] maja 2011r. za pobyt w pokoju gościnny wystawiony przez ambasadę R.P. nie potwierdza, iż dotyczy pełnomocnika skarżącej. Ponadto nie ma on żadnego związku z uchybionym terminem do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia bowiem dotyczy okresu 20-23 maja 2011r., podczas gdy wyrok w sprawie zapadł w dniu 6 lipca 2011r. i od dnia następnego rozpoczął bieg siedmiodniowego terminu do złożenie wniosku. Nie sposób też przyjąć, iż uzasadnia fakt nieodebrania przesyłki sądowej z dnia 16 czerwca 2011r., a w konsekwencji uprawdopodabnia brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Należy w tym miejscu wskazać, że inną przesyłkę w niniejszej sprawie – z dnia 10 czerwca 2011 r. - pełnomocnik odebrał osobiście w dniu 29 czerwca 2011 r. (karta 52 akt sądowych). Ponadto nawet pobyt za granicą nie uniemożliwia pełnomocnikowi złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia, chociażby poprzez posłużenie się osobą trzecią. Pełnomocnik w żadnym stopniu nie uprawdopodobnił, iż w okresie od 6 lipca 2011r. do 13 lipca 2011 r. nie był w stanie złożyć wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w dniu 6 lipca 2011 r. orzeczenia. Również argumentacja pełnomocnika skarżącej łącząca niemożliwość złożenia w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z niemożliwością stawienia się na rozprawę, nie jest dla Sądu przekonująca, choćby z uwagi na treść art. 107 P.p.s.a. zgodnie z którym, nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, co pozwala przyjąć, iż ustawodawca nie nałożył co do zasady w zakresie stawiennictwa na rozprawę obowiązku, lecz prawo z którego można skorzystać. Natomiast argumentacja pełnomocnika i użyte przez niego sformułowanie " przebywałam na wyjeździe służbowym w Niemczech i nie miałam możliwości stawienia się na rozprawę w dniu 06 lipca 2011r. i dochowania terminu..." pozwalają przypuszczać, że strona o terminie rozprawy wiedziała. W żadnym bowiem z pism nie twierdzi, iż nie otrzymała zawiadomienia o rozprawie. Okoliczność ta jest jednak dla rozpoznawanego wniosku o przywrócenie terminu drugorzędna, bowiem oddalenie tego wniosku nastąpiło wskutek nieuprawdopodobnienia przez pełnomocnika skarżącej braku winy w uchybieniu terminu. Zdaniem Sądu, pełnomocnik skarżącej prowadząc działalność gospodarczą powinien dochować należytej staranności przy prowadzeniu spraw swoich klientów. Okoliczność przyjęcia zlecenia, z którym związane są częste wyjazdy zagraniczne nie powinno skutkować niedopełnieniem obowiązków w innych sprawach w których dany pełnomocnik występuje, a z pewnością nie przesądza o braku winy w niedotrzymaniu ustawowych terminów. Podkreślić należy, że to pełnomocnik wskazał, iż wyjazdów było wiele, zatem powinien na czas nieobecności dochować należytej staranności podejmując stosowne kroki w celu uchronienia mocodawcy m.in. przed skutkami niedochowania terminu, choćby poprzez uzyskanie telefonicznej informacji o stanie sprawy z Wydziału Informacji Sądowej tut. Sądu. Nie wykazał także, że nie był w stanie posłużyć się inną osobą do wykonania ciążących na nim obowiązków. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy bowiem brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (tak też SN w postanowieniu z dnia 6 października 1998 r., II CKN 8/98). W oparciu o powyższe - mając na względzie, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją zostanie uprawdopodobniony brak winy jego uchybieniu - należy stwierdzić, iż w niniejszym postępowaniu przesłanka warunkująca przywrócenie terminu z art. 87 § 2 P.p.s.a. nie została spełniona. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.