I SA/Go 184/05

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-06

Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi dom mieszkalny, spełnia kryteria zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jeśli dom ten służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych podatnika?
Ratio decidendi
Nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi dom mieszkalny, może uprawniać do zwolnienia z podatku dochodowego od osób fizycznych, jeśli dom ten służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych podatnika. Kluczowe jest przeznaczenie budynku mieszkalnego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a nie jego status prawny jako części składowej nieruchomości rolnej czy jego położenie na gruncie podlegającym podatkowi rolnemu. Organy podatkowe naruszyły przepisy, nie dokonując ustaleń co do wartości wyodrębnionego domu mieszkalnego w celu określenia wysokości poniesionych wydatków.
Stan faktyczny
Podatnik sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat od jego nabycia i zadeklarował przeznaczenie przychodu na cele określone w ustawie. Jako dowód wydatkowania części przychodu przedstawił akt notarialny nabycia gospodarstwa rolnego z domem mieszkalnym. Organy podatkowe uznały, że zakup gospodarstwa rolnego nie spełnia kryteriów zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ nie jest to cel wymieniony w ustawie. Podatnik wniósł skargę do WSA, argumentując, że nabyty dom mieszkalny zaspokaja jego potrzeby mieszkaniowe.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień, Asesor Alina Rzepecka, Protokolant Magdalena Bernacka, po rozpoznaniu w dniu 06 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Stwierdza, że wymieniona w punkcie 1 decyzja nie podlega wykonaniu; 3. Zasądza na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Skarbowej kwotę 152 złotych ( stu pięćdziesięciu dwóch złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] listopada 2003 r. wydaną na podstawie art. 21 §3 i art. 207§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa / Dz. U. nr 137, poz.926 ze zm./ oraz art. 10 ust.1 pkt. 8 lit "b" , art. 19 ust 1, art.21 ust 1 pkt. 32 lit "a" i art. 28 ust 1-3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 ze zm./ określił W.S. wysokość zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu sprzedaży spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w kwocie 3.795,80 zł. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że w dniu [...] czerwca 20001 r. podatnik sprzedał spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego przed upływem 5 lat od dnia jego nabycia. Po dokonaniu sprzedaży podatnik złożył w terminie 14 dni oświadczenie, że przychód uzyskany ze sprzedaży wyda na cele określone w art.21 ust. 1 pkt 32 lit "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jako dowód wydatkowania części przychodu uzyskanego ze sprzedaży podatnik przedstawił akt notarialny z dnia [...] maja 2001 r. repertorium A nr [...] r. potwierdzający nabycie gospodarstwa rolnego. Organ podatkowy pierwszej instancji nie uwzględnił ww. wydatku, ponieważ tylko przeznaczenie przychodu uzyskanego ze sprzedaży na cele wymienione w art.21 ust 1 pkt. 32 a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powoduje zwolnienie z obowiązku zapłaty zryczałtowanego podatku dochodowego. W ocenie Naczelnika Urzędu Skarbowego przepis ten należy interpretować ściśle, co oznacza , iż wszelka wykładnia rozszerzająca nie jest dopuszczalna. Skoro zatem zakup gospodarstwa nie jest wymieniony w cytowanym przepisie, to kwota wydatkowa na ten cel nie spowoduje zwolnienia z obowiązku uiszczenia zryczałtowanego 10 % podatku. Organ podatkowy stwierdza również, że co prawda zakup gospodarstwa rolnego może przyczynić się do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych nabywcy, ale nie oznacza to iż każdy zakup uprawnia do skorzystania z przedmiotowej ulgi. Podatnik odwołał się do powyższej decyzji wskazując, że Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uwzględnił wydatku poniesionego na zakup domu mieszkalnego położonego na działce rolnej. Dyrektor Izby Skarbowej decyzja z dnia [...] marca 2004r. utrzymał zaskarżoną, decyzję w mocy uznając, że zaskarżona decyzja jest zasadna a argumenty podniesione w odwołaniu nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie organu drugiej instancji przeprowadzone postępowanie dowiodło, że przychód ze sprzedaży nie został w całości wydatkowany na cele wymienione w ustawie. Nie można bowiem uznać, iż zakup z dnia [...] maja 2001 r. nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym zapisany w planie miejscowym z przeznaczeniem na cele rolne spełnia kryteria zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt. 32 ustawy. Organ drugiej instancji wzmacnia swoja argumentację przywołując wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 listopada 1999r. sygn. akt SA./ Gd 754/99, w którym Sąd stwierdził, iż nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi zabudowana działka siedliskowa, nie powoduje zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym kwot wydatkowanych na ten cel, a stanowiących uprzednio uzyskany przychód z tytułu sprzedaży nieruchomości. Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podnosi , iż w jego ocenie nabycie domu mieszkalnego położonego na nieruchomości rolnej spełnia kryteria zwolnienia o którym mowa w art. 21 ust l pkt. 32 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ponieważ dom ten zaspakaja jego potrzeby mieszkaniowe. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył co następuje: Skarga jest zasadna. Należy na wstępie zaznaczyć, że nie można zgodzić się z twierdzeniem organów podatkowych, z którego wynika, iż nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi dom mieszkalny pozbawia zwolnienia z podatku dochodowego, o którym mowa w art. 21 ust. 1, pkt. 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Dla celów zwolnienia, o którym mowa, jest bez znaczenia, czy budynek mieszkalny stanowi część składowa nieruchomości( gruntowej), czy tez jest on nieruchomością budynkową, jak również czy budynek ten wzniesiono na gruncie podlegającym podatkowi rolnemu czy od nieruchomości. O statusie budynku mieszkalnego decyduje bowiem jego przeznaczenie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Z aktu notarialnego z dnia [...] maja 200Ir. wynika jednoznacznie ,że skarżący nabył działkę nr [...] o łącznej powierzchni 2,37 ha, która to nieruchomość jest zabudowana murowanym domem mieszkalnym, przeznaczonym do kapitalnego remontu oraz murowanym budynkiem mieszkalnym i jest ona przeznaczona w planie miejscowym na cele rolne. Z powyższego aktu notarialnego wynika jednocześnie, że w skład nabytej nieruchomości rolnej wchodził dom mieszkalny. Strony sprzedaży określiły cenę za całość nieruchomości, bez wyceniania poszczególnych części składowych, na kwotę 75.000,00 zł. Zgodnie z art. 21 ust 1 pkt.32 lit a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych / Dz. U. z 2000r. nr 14, póz. 176 ze zm./ wolne od podatku są_ przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. l pkt. 8 lit a do c w części wydatkowej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, budynku mieszkalnego lub jego części. W ocenie Sądu skarżący ma rację, twierdząc że nabyty przez niego dom murowany, położony na nieruchomości przeznaczonym w planie miejscowym na cele rolne spełnia kryterium uprawniające do zastosowania zwolnienia z art. 21 ust. l pkt. 32 lit. a ustawy. Należy jednocześnie wskazać, że wobec nie wyodrębnienia wartości owego domu mieszkalnego, jego wartość winna zostać określona w toku postępowania podatkowego, wtedy bowiem dopiero możliwe będzie określenie wysokości poniesionych wydatków, o których mowa w przytoczonym przepisie. W tym zakresie organy podatkowe nie dokonały żadnych ustaleń czym naruszyły w szczególności art. 187 § l Ordynacji podatkowej. Mając na uwadze przedstawione powyżej okoliczności Sąd działając na podstawie art. 145 § l ust. l lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi / Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło