I SA/Go 193/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-09-13

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Alina Rzepecka, Krystyna Skowrońska-Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zasadnie utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom określającym zobowiązanie w podatku od towarów i usług, uwzględniając przesłanki z art. 239b § 1 pkt 1, 2 i 4 oraz § 2 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie zastosowały instytucję nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom. Zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie potwierdził istnienie przesłanek wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1 (toczące się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności), pkt 2 (brak majątku pozwalającego na zabezpieczenie wierzytelności) i pkt 4 (krótszy niż 3 miesiące okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego) Ordynacji podatkowej. Ponadto, okoliczności sprawy uprawdopodabniały, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem terminu przedawnienia, co spełnia przesłankę z art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi R.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom określającym skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca oraz od września do listopada 2011 r. Organy uznały, że istnieją przesłanki do nadania rygoru, w tym toczące się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności, brak majątku skarżącego oraz krótki okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania. Skarżący podniósł zarzut przedawnienia podatku i nieprawomocności decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Przyznano od Skarbu Państwa adwokatowi K.K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 123 zł.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom 1. Oddala skargę. 2. Przyznaje od Skarbu Państwa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim adwokatowi K.K. tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 123 (sto dwadzieścia trzy) złote obejmującą podatek od towarów i usług. Zaskarżonym postanowieniem z [...] marca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy, organ) utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (dalej: Naczelni US, organ I instancji) z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom nieostatecznym tego organu, określającym R.S. (dalej: strona, skarżący) zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do lipca oraz od września do listopada 2011 r. Z akt sprawy wynika, że Naczelnik US w dniu [...] maja 2016r. wydał decyzje określające skarżącemu zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od września do listopada 2011 r. Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2016r. tenże organ orzekł o nadaniu ww. decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności uznając, że istnieje obawa niewykonania przez stronę zobowiązań określonych powołanymi wyżej decyzjami w łącznej kwocie 175.801,00 zł w związku z tym, że strona nie posiada majątku, o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, a nadto wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych. Naczelnik US wskazał także na niepodważalny fakt, że okres do upływu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące, co również uzasadnia obawę braku dobrowolnego wykonania przez stronę zobowiązania określonego powołanymi wyżej decyzjami wymiarowymi. W jego ocenie nie uzyskiwanie przez skarżącego dochodów, brak majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia uprawdopodabnia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane Ostatecznie organ I instancji stwierdził, że zostały spełnione przesłanki zastosowania instytucji nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji, wynikające z art. 239b § 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 oraz § 2 Ordynacji podatkowej. Ww. postanowienie zostało doręczone stronie w dniu 3 grudnia 2016r. Od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wniósł zażalenie. Dyrektor IAS postanowieniem z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy ww. orzeczenie. W uzasadnieniu, w pierwszej kolejności omówił ustawowe przesłanki warunkujące nadanie decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 239b Ordynacji podatkowej). W tym kontekście zwrócił uwagę, że wobec strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne na łączną kwotę należności głównej w wysokości 99.788,00 zł w zakresie innych należności pieniężnych tj.: • zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009r. (kwota należności głównej: 99.488,00 zł), w związku z wydanymi przez Dyrektora Izby Skarbowej (dalej: Dyrektor IS) decyzjami z dnia [...] sierpnia 2015r. od nr [...] do nr [...], którego łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego na dzień [...] listopada 2016r. wynosiła 187.268.0 zł; • zobowiązania z tytułu nieuregulowanych mandatów karnych w łącznej wysokości 300,00 zł, którego wierzycielem jest Urząd Wojewódzki. Ponadto wskazał, że skarżący posiadał na dzień [...] listopada 2016 r. zaległości z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę -130.740.00 zł.]; podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. – [ łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 390.622,00 zł.]; podatku dochodowego od osób fizycznych za 2009r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 189.246.00 zł.]; podatku dochodowego od osób fizycznych za 2010r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 147.339,00 zł.]; podatku od osób fizycznych za 2011 r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 272.871,00 zł.]; podatku od towarów i usług za grudzień 2008r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 53.113,00 zł.]; podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę - 176.700.00 zł.]; podatku od towarów i usług za grudzień 2010r. [łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę wynosiła 9.637.00 zł.]; podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2011r. do lipca 2011r. oraz od września 2011r. do grudnia 2011 r. [ łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę -300.641,00 zł.]; podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2012r. do grudnia 2012r. - łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę -134.048,00 zł. Podsumowując, stan zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę skarżącego wynosił 1.804.957,00 zł, tj. zaległość w kwocie głównej 1.099.243,00 zł oraz odsetki za zwłokę na dzień [...] listopada 2016r. w kwocie 705.714,00 zł. Organ odwoławczy wskazał również, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Stan ten potwierdza wykaz majątku sporządzony w dniu [...] listopada 2015r. sygn. akt [...]. Poza tym ustalono, że w latach 2012-2015 nie strona nabyła rzeczy podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn oraz podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Organ zaznaczył także, że w oparciu o informacje zawarte w bazie danych ustalono, że wobec strony umorzonych zostało dziesięć postępowań egzekucyjnych, z uwagi na bezskuteczność egzekucji (brak majątku), na łączną kwotę w wysokości 499.917,00 zł. Z kolei, z powodu przedawnienia dokonano odpisania zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2008r. do listopada 2008r. oraz od stycznia 2010r. do listopada 2010r. w łącznej kwocie 202.918,00 zł. Dalej wyjaśnił, że w okresie od [...] maja 2016 r. do [...] listopada 2016 r. wpłynęły wnioski odnośnie zajęcia wierzytelności na łączną kwotę 4.914,88 zł. w sprawach o numerach: • KM [...] prowadzonej przez R.W. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym na kwotę w wysokości 898,86 zł, • KM [...] prowadzonej przez J.B. Komornika Sądowego na kwotę w wysokości 1.616,02 zł, • KMP [...] prowadzonej przez L.K. Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym na kwotę w wysokości 2.400,00 zł. Uwzględniając powyższe, Dyrektor IAS stwierdził, że stan faktyczny i prawny sprawy uzasadniał nadanie przez organ I instancji decyzjom rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy bowiem jednoznacznie potwierdził, że na dzień wydania zaskarżonego postanowienia wobec strony prowadzone było postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych niż określone w/w decyzjami Naczelnika US z dnia [...] maja 2016r., co oznacza, że w sprawie zaistniała przesłanka do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, to jest wymieniona w art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Organ zwrócił też uwagę, że w oparciu o prowadzone postępowanie egzekucyjne ustalono, że strona nie posiada wierzytelności na rachunkach bankowych, a egzekucja z rachunków bankowych, w tym ustalonych z wykorzystaniem systemu OGNIVO, okazała się bezskuteczna. Banki do których skierowane zostały zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego tj. [...] S.A., [...] S.A., [...] S.A, [...] S.A. poinformowały o przeszkodach w ich realizacji spowodowanych brakiem środków na rachunkach oraz licznymi zbiegami egzekucji administracyjnej z sądowymi prowadzonymi przez Komorników Sądowych z całej Polski. Nadto, z informacji Ministerstwa Cyfryzacji Departamentu Ewidencji Państwowych Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia [...] sierpnia 2016r. wynika, że nie posiada też żadnych pojazdów. Z kolei, na podstawie informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] lipca 2016r. ustalono, że nie jest zgłoszona do ubezpieczenia. Nie pobiera zasiłków, renty ani emerytury. Brak jest też informacji o adresie zamieszkania i do korespondencji. Natomiast, na podstawie informacji uzyskanych z Ministerstwa Sprawiedliwości Departamentu Informatyzacji i Rejestrów Sądowych Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych, Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych z dnia [...] lipca 2016r. ustalono, że nie figuruje w elektronicznym Rejestrze Ksiąg Wieczystych. Ze sporządzonego przez poborcę skarbowego w dniu [...] sierpnia 2016r. raportu o niemożności dokonania czynności egzekucyjnych wynika, że nie mieszka pod wskazanym w tytułach wykonawczych adresem. Lokal mieszkalny położony w [...] stanowił własność Państwa J. i G.S. - rodziców strony i został sprzedany w dniu [...] lipca 2015r. Okoliczność sprzedaży lokalu potwierdził skarżący w dniu [...] lipca 2016r. w oświadczeniu złożonym do protokołu. Równocześnie wskazał, że korespondencja dotycząca toczących się postępowań podatkowych winna być kierowana na podany przez niego adres: ul. [...], skrytka pocztowa nr [...]. W ocenie organu odwoławczego zasadność nadania decyzji wymiarowej rygoru natychmiastowej wykonalności potwierdza dodatkowo fakt, że po wszczęciu postępowania egzekucyjnego strona nie podjęła działań skutkujących dobrowolną zapłatą należności objętych ww. tytułami wykonawczymi. Jej sytuacja finansowa i materialna, rodzi uzasadnioną obawę, że ww. zobowiązanie nie zostanie wykonane. Podkreślił, że na podstawie informacji odnotowanych w systemach informatycznych organu podatkowego ustalono, że skarżący nie deklarował żadnych przychodów z jakichkolwiek źródeł dochodu np. ze stosunku pracy. Nie składał też żadnych deklaracji podatkowych wykazujących źródła przychodów lub osiąganych dochodów, a jedynym uzyskanym w 2015r. przychodem jest przychód w wysokości 7.127,82 zł wynikający z wystawionej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny deklaracji PIT-8C. Ponadto podkreślił, że w piśmie stanowiącym odpowiedź na wezwanie Dyrektora IS z dnia [...] stycznia 2017r. skarżący oświadczył, że jest " bez pracy i środków do życia". Zdaniem organu, w świetle powyższych ustaleń tj. braku majątku oraz nieuzyskiwania przez stronę dochodów, prawdopodobna wydaje się obawa co do braku możliwości dobrowolnego wykonania przez nią zobowiązań określonych w/w decyzjami Naczelnika US, To zaś oznacza, że spełniona została kolejna z przesłanek do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności, to jest wymieniona w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Podobnie, w przekonaniu Dyrektora IAS, w przedmiotowej sprawie zaistniała również przesłanka sformułowana w pkt 4 § 1 art. 239b Ordynacji podatkowej. Stwierdził bowiem, że bezspornym jest, że termin przedawnienia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia 2011r. do lipca 2011r. oraz od września 2011r. do listopada 2011r., upływał z dniem 31 grudnia 2016r., a zatem w dniu wydania zaskarżonego postanowienia okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego był krótszy niż 3 miesiące. Natomiast skorzystanie przez skarżącego z przysługującego mu prawa do wniesienia środków odwoławczych od decyzji Naczelnika US od Nr [...] do Nr [...] oraz od Nr [...] do Nr [...] z dnia 16 maja 2016r., które wpłynęły do siedziby tut. Izby Skarbowej w dniu [...] lipca 2016r., a także doręczenie stronie w dniach 28 września 2016r., 26 października 2016r. zawiadomień o przedłużeniu ustawowego terminu do załatwienia sprawy, po przekazaniu jej organowi odwoławczemu, czyniły prawdopodobnym, że ww. zobowiązania nie zostaną dobrowolnie wykonane przez nią przed upływem terminu przedawnienia. Ponadto, do dnia wydania zaskarżonego postanowienia strona nie wykonała dobrowolnie wynikającego z ww. decyzji obowiązku. Tym samym, mając również na uwadze czas konieczny na dokonanie ewentualnych czynności egzekucyjnych, organ bez nadania rygoru natychmiastowej wykonalności ww. decyzji, nie mógłby podjąć skutecznie czynności zmierzających do wyegzekwowania należności, jak też nie miałby prawnej możliwości przerwania biegu terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania. Brak nadania rygoru natychmiastowej wykonalności przedmiotowej decyzji, w kontekście czasu trwania postępowania odwoławczego, spowodowałby trwałą utratę możliwości wykonania zobowiązania podatkowego. Następnie Dyrektor IAS podkreślił, że rozstrzygając o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności organ nie musi udowodnić, że zobowiązanie podatkowego nie zostanie wykonane wystarczy jedynie taką okoliczność uprawdopodobnić, czyli wskazać na możliwość, która w rzeczywistości z dużym prawdopodobieństwem może wystąpić. W jego ocenie, zaskarżone postanowienie organu I instancji zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie, a z uzasadnienia jednoznacznie wynika, jakie okoliczności faktyczne i prawne sprawy znajdujące odzwierciedlenie w przepisach art. 239b § 1 pkt 1, 2, 4 i § 2 Ordynacji podatkowej przesądziły o zastosowaniu w tej sprawie instytucji nadania w/w decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ odnosząc się natomiast do podniesionych przez stronę zarzutów stwierdził, że dotyczą one prawidłowości prowadzonych postępowań podatkowych w przedmiocie określenia zobowiązań podatkowych i podjętych rozstrzygnięć kończących te postępowania, nie zaś postępowania w przedmiocie nadania tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. W skardze do sądu strona podniosła, że podatek powinien już się przedawnić, a decyzja odnośnie podatku nie jest prawomocna. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów pomocy prawnej, które nie zostały w żadnej części pokryte przez stronę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369. – powoływanej dalej jako P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Kontrola o której mowa powyżej, sprowadza się w sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie uznały, że wystąpiła przesłanka do nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznym decyzjom określającym skarżącemu kwotę zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca oraz od września do listopada 2011 r. Zdaniem organu, za nadaniem decyzjom nieostatecznym rygoru natychmiastowej wykonalności przemawiają następujące okoliczności tj.: toczące się wobec skarżącego postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych (art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej); nie posiadanie przez skarżącego majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 cyt. ustawy) oraz fakt, że, okres do upływu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące (art. 239b§ 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej), a okoliczności sprawy uprawdopodabniały, że zobowiązanie nie zostanie wykonane przed upływem przedawnienia (art. 239b § 2 tej ustawy ). Ww. stanowisko Sąd podziela. Rozstrzygając powyższe w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że zasadą jest, że decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności (art. 239a Ordynacji podatkowej). Z treści art. 239b § 1 ordynacji podatkowej wynika, że rygor ten może być natomiast nadany, gdy: 1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub 2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące. Przepis ten stosuje się jednak, jeżeli organ podatkowy uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 cyt. ustawy). A więc podstawą nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności jest zaistnienie łącznie dwóch przesłanek, tj. jednej ze wskazanych w art. 239b § 1 pkt 1-4 Ordynacji podatkowej oraz przesłanki z § 2 art. 239b tej ustawy. Przy czym, w orzecznictwie zwraca się uwagę, że "uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania" nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie to wygaśnie wskutek upływu terminu przedawnienia (wyrok NSA z 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 607/13). "Uprawdopodobnienie niewykonania zobowiązania" odnosi się do wszystkich zdarzeń i okoliczności, które można, w świetle zasad doświadczenia życiowego, potraktować jako uprawdopodobniające określone zdarzenie (wyrok NSA z 9 listopada 2016 r. sygn. akt I FSK 501/15). Przenosząc powyższe na grunt sprawy należy stwierdzić, że jest bezsporne, że na dzień [...] listopada 2016 r. tj. dzień wydania postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzjom w zakresie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od września do listopada 2011 r., wobec skarżącego toczyły się postępowania egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych tj. dotyczące zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do grudnia 2009r. w związku z wydanymi przez Dyrektora IS decyzjami z [...] sierpnia 2015r. od nr [...] do nr [...] (łączna kwota wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego wynosiła 187.268.0 zł) oraz zobowiązania z tytułu nieuregulowanych mandatów karnych w łącznej wysokości 300,00 zł, którego wierzycielem jest Urząd Wojewódzki. Trafnie również zwrócono uwagę, że skarżący posiadał zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2007, 2008, 2009, 2010 i 2011 oraz z tytułu podatku od towarów i usług za okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2009 r., za grudzień 2010 r., za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od września do grudnia 2011r., a także za okres od stycznia 2012r. do grudnia 2012 r. Łączna kwota zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę wynosiła 1.804.957,00 zł. W 2016 r. do organu I instancji wpłynęły również wnioski komorników sądowych w sprawie zajęcia wierzytelności na łączną kwotę 4.914,88 zł. w sprawach o nr [...]. Powyższe niewątpliwie potwierdza, że w sprawie ziściła się przesłanka z art. 239b § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu, organy dowiodły również, że strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia (art. 239b § 1 pkt 2 ww. ustawy). Ustalono bowiem, że skarżący nie posiada żadnego majątku, o czym świadczy wykaz majątku sporządzony w dniu [...] listopada 2015 r. sygn. akt [...]. Ponadto skarżący w latach 2012 – 2015 nie nabył rzeczy podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn oraz od czynności cywilnoprawnych. Ustalono, że wobec skarżącego umorzono dziesięć postępowań egzekucyjnych z uwagi na bezskuteczność egzekucji (brak majątku na łączna kwotę 499.917,00 zł). Ustalono także, że skarżący nie posiada środków na rachunkach bankowych, a podjęta z nich egzekucja z uwagi na ich brak, okazała się bezskuteczna. Nie posiada również żadnych pojazdów. Nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych. Mieszkanie w którym zamieszkiwał, zostało zbyte przez rodziców. Nie jest zgłoszony do ubezpieczenia (informacja z ZUS Odział z [...] lipca 2016 r.). Nie pobiera zasiłków, renty, czy też emerytury. W tym stanie rzeczy słuszna była konstatacja organów o ziszczeniu się przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Wyżej opisana sytuacja finansowa strony dawała również podstawę do przyjęcia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Skarżący nie deklarował bowiem żadnych dochodów, a jedynym uzyskanym przychodem w 2015 r. był przychód w kwocie 7.127,82 zł. wynikający z deklaracji PIT – 8C wystawionej przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny. Sam również skarżący w piśmie z 25 stycznia 2017 r. oświadczył, że jest bez pracy i środków do życia. Tym samym, została spełniona przesłanka określona w art. 239 b § 2 cyt. ustawy, jako, że nie uzyskiwanie przez stronę dochodów rodzi również w pełni uzasadnioną obawę, że zobowiązanie z decyzji w niebagatelnej przecież kwocie 175.801,00 zł, nie zostanie wykonane. Bezsporne również jest, że w sprawie zaistniała sytuacja opisana w art. 239b § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Skoro termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upływał 31 grudnia 2016 r., to w dacie wydania postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności tj. [...] listopada 2016 r., wystąpił krótszy okres niż 3 miesiące, do upływu terminu przedawnienia zobowiązania. Natomiast wniesienie przez stronę odwołań od decyzji (data wpływu do organu 20 lipca 2016 r. ) oraz doręczenie jej w dniach 28 września i 26 października 2016 r. zawiadomień o przedłużeniu postępowania odwoławczego z uwagi na konieczność uzupełnienia dowodów w sprawie uprawdopodabniało, że zobowiązanie przed upływem przedawnienia nie zostanie wykonane. Ponadto, sam fakt skorzystania przez stronę z przysługującego jej prawa do odwołania, daje niewątpliwie asumpt do założenia, że nie zgadzając się z decyzją, nie wykona dobrowolnie wynikającego z niej zobowiązania (por. wyrok NSA z 10 marca 2017 r. sygn. akt II FSK 1243/15), co wypełnia z kolei przesłankę z art. 239b § 2 ww. ustawy. W konsekwencji, za w pełni uzasadnione należy uznać nadanie decyzjom nieostatecznym określającym skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od stycznia do lipca 2011 r. oraz od września do listopada 2011 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Odnosząc się z kolei do jedynego zarzutu podniesionego w skardze, że podatek powinien się przedawnić, a decyzja odnośnie podatku nie jest prawomocna, należy zwrócić uwagę, że z wyjaśnień organu odwoławczego zawartych w odpowiedzi na skargę (które z kolei znajdują odpowiednie odzwierciedlenie w aktach administracyjnych sprawy – k: 306, 323-325) wynika, że związku z zastosowaniem środka egzekucyjnego w postaci zajęcia rachunku bankowego skarżącego, bieg terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania podatkowego został przerwany w dniu 18 grudnia 2016 r., i zaczął biec na nowo od dnia 19 grudnia 2016 r., zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Zatem mając na uwadze treść art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, do przedawnienia może dojść dopiero w dniu 18 grudnia 2021 r. Z wszystkich przedstawionych powyżej powodów, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę (pkt 1 wyroku). O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 250 § 1 P.p.s.a., zgodnie z którym wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Po myśli jednak § 2 tego przepisu w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie, o którym mowa w § 1. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu określa rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U. 2016 r. poz. 1714). Wynikającą z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c ww. rozporządzenia kwotę, stanowiącą koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, Sąd na podstawie art. 250 § 2 P.p.s.a, obniżył do kwoty 100 zł. Obniżając wysokość wynagrodzenia pełnomocnika Sąd miał przede wszystkim na uwadze, że przed tutejszym Sądem toczy się szereg spraw - także tożsamych - zainicjowanych skargami strony, w których pełnomocnikiem z urzędu wyznaczono adwokata K.K.. Ponadto, w ocenie Sądu nakład pracy pełnomocnika w niniejszej sprawie, jest niewspółmiernie niski do wysokości stawki wynagrodzenia przewidzianej w ww. rozporządzeniu, co uzasadnia obniżenie kosztów zastępstwa procesowego. Przyznaną kwotę, stosownie do § 4 ust. 3 rozporządzenia, podwyższono o stawkę podatku od towarów i usług.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło