I SA/Go 1931/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2006-04-04
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Barbara Rennert, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 1999 rok, opierając się na danych statystycznych dotyczących wydatków, mimo zeznań świadka (matki skarżącej) wskazujących, że to rodzice ponosili koszty utrzymania skarżącej, a także w sytuacji, gdy skarżąca odmówiła składania zeznań?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły zasadę swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) oraz zasadę zupełności postępowania dowodowego (art. 122 Ordynacji podatkowej). Organy błędnie oceniły zeznania świadka, nie uwzględniając w pełni zeznań złożonych w niniejszej sprawie, a nadto dowolnie zinterpretowały wyjaśnienia skarżącej z innego okresu. Ustalenie kosztów utrzymania na podstawie danych statystycznych, bez rzetelnej analizy wszystkich dowodów, w tym zeznań świadka, było nieprawidłowe.Stan faktyczny
Skarżąca M.W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która ustaliła jej zryczałtowany podatek dochodowy za 1999 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Organy podatkowe ustaliły wydatki skarżącej w 1999 r. na kwotę 65.275,02 zł, opierając się m.in. na danych statystycznych GUS dotyczących przeciętnych wydatków w gospodarstwach jednoosobowych, mimo że matka skarżącej zeznała, iż w 1999 r. to rodzice ponosili koszty utrzymania córki. Skarżąca odmówiła składania zeznań w tej sprawie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz określił, że decyzja ta nie podlega wykonaniu. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 2.815 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie: asesor WSA Barbara Rennert (spr.) asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi M.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego w formie ryczałtu za 1999r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 2.815 zł (dwa tysiące osiemset piętnaście) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 29 lipca 2005 r. M.W. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] ustalającą zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za 1999 r. w kwocie 10.364,30 zł od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
W dniu 5 lipca 2004 r. skarżąca na skierowane w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej wezwanie organu podatkowego złożyła wyjaśnienia dotyczące uzyskanych przychodów i poniesionych wydatków w latach 1998 - 2003. Wyjaśniła wówczas, iż na zakup lokalu mieszkalnego środki uzyskała m. in. z książeczki mieszkaniowej, a w zakupionym lokalu mieszka sama i ponosi w całości koszty utrzymania. Składając wyjaśnienia skarżąca przedłożyła rachunki uproszczone wystawione w okresie od lutego do sierpnia 1999 r. dotyczące zakupu artykułów i usług związanych w wykańczaniem mieszkania i jego urządzaniem ze wskazaniem nabytego towaru i zapłaconej za ten towar ceny. Przedłożyła także rachunki za leczenie stomatologiczne w 1999 r., kserokopię deklaracji PIT-30, PIT-11, PIT-D i PIT-O za 1999 r., wykaz Spółdzielni Mieszkaniowej wydatków inwestycyjnych skarżącej w 1999 r. na garaż, rachunek z dnia [...] marca 1999 r. dotyczący zakupu przez skarżącą samochodu [...] i umowę sprzedaży w dniu [...] lutego 1999 r. samochodu [...].
Postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego wszczął wobec skarżącej postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1999 r. od przychodów nie znajdujący h pokrycia w ujawnionych źródłach i wezwał skarżącą ponownie do złożenia wyjaśnień w trybie art. 155 § 1 Ordynacji podatkowej. W dniu [...] października 2004 r. M.W. odmówiła składania wyjaśnień, składając kopię umowy sprzedaży z dnia [...] listopada 1999 r. samochodu osobowego [...].
W grudniu 2004 r. na żądanie organu podatkowego skarżąca udzieliła organowi upoważnienia do wystąpienia do banków o udzielenie informacji o jej rachunkach bankowych. Organ I instancji zwrócił się do [...] (do dwóch oddziałów ) oraz do Banku i otrzymał od nich informacje, z których wynika, iż na dzień 1 stycznia 1999 r. skarżąca posiadała środki w kwocie 5.779,31 zł, a na dzień 31 grudnia 1999 r. jej aktywa wynosiły 2.877, 67 zł, natomiast w Banku posiadała konto dewizowe, z którego wypłaciła jedynie 3,85 USD.
Przesłuchiwana w dniu [...] stycznia 2005 r. w charakterze świadka matka skarżącej M.W. zeznała, iż po urodzeniu córki w 1967 r. założyła jej książeczkę mieszkaniową, a środki na nią potrącano jej z listy płac, książeczkę później przekazała córce, która nadal dokonywała na nią wpłat. M.W. zeznała, iż przez osiemnaście lat regularnie dokonywała wpłat na tę książeczkę. Na początku 1999 r. córka otrzymała mieszkanie ze Spółdzielni, ale zamieszkała w nim w 2000 r. kiedy było już wyposażone. Do tego czasu przebywała z rodzicami z rodzicami na ich utrzymaniu. M.W. nie pamiętała jednak z jakim wkładem przekazała książeczkę mieszkaniową córce i przez ile lat ona dokonywała wpłat na tę książeczkę, ani kiedy dokładnie książeczka ta została zlikwidowana. Natomiast wpłaty na garaż były dokonywane zarówno z jej rachunku jak i z oszczędności córki. Dodatkowo M.W. przedłożyła historię jej rachunku bankowego za okres od 20 sierpnia do końca 1999 r. (danych z okresu wcześniejszego bank nie posiadał). W sierpniu na rachunku tym znajdowała się kwota 64.035,49 zł, a na końcu 1999 r. kwota 2.236,02 zł.
M.W. w dniu [...] stycznia 2005 r. odmówiła składania zeznań.
Następnie do akt dołączono protokół przesłuchania M.W. w dniu [...] września 2004 r. podczas postępowania dotyczącego podatku dochodowego skarżącej za 1998 r. oraz dotyczące skarżącej decyzje organów I i II instancji w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 r.
Przesłuchiwana w dniu [...] września 2004 r. M.W. zeznała m.in., iż w okresie po sprzedaży mieszkania do momentu urządzenia się w mieszkaniu, które otrzymała na początku 1999 r. córka była na "naszym" utrzymaniu.
Z decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2004r. nr [...] wynika, iż organ I instancji przyjął, że w roku 1998 r. M.W. miała przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach w wysokości 34.121, -zł. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż dochody skarżącej po odliczeniach wynosiły: w 1995 r. 3.266,99 zł, w 1996 r. 3.536,07 zł. Natomiast na początku 1998 r. dysponowała zasobami finansowymi w kwocie 59.907,30 zł – jest to różnica między dochodem a wydatkami poniesionymi w 1997 r. Decyzja ta została zmieniona przez organ II instancji w dniu [...] marca 2005 r., który ustalił M.W. dochody w 1998 r. nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach na kwotę 31.871,- zł.
W dniu [...] kwietnia 2005 r. pracownik organu I instancji sporządził adnotację z rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z pracownikiem Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego , podczas której uzyskał informację, iż skarżąca w 1999 r. poniosła koszty z tytułu rejestracji samochodu [...] w kwocie 41,- zł.
Do akt dołączono także kserokopię tabeli budżetów gospodarstw domowych, z której wynika m. in., iż w 1999 r. przeciętne miesięczne wydatki na jedną osobę w gospodarstwach jednoosobowych wynosiły 938,11 zł.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...] Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego ustalił M.W. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1999 w kwocie 10.364,30 zł od przychodów w wysokości 13.819,- zł nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów.
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ I instancji ustalił wydatki skarżącej w 1999 r. na łączną kwotę 65.275,02 zł. Przy ustalaniu tych wydatków oparł się m. in. o takie dowody źródłowe jak informacja z Urzędu Miasta Wydział Komunikacji dotyczącą kosztów związanych z rejestracją samochodu [...] i Rocznik Statystyczny GUS w przedmiocie ustalenia przeciętnych miesięcznych wydatków na jedną osobę w gospodarstwie domowym jednoosobowym w kwocie 938,11 zł. Jednocześnie organ I instancji wskazał, iż przyjął korzystniejszy dla strony wskaźnik, ponieważ wskaźnik dotyczący ponoszonych wydatków w gospodarstwach jednoosobowych pracowników według GUS wynosił 1.362,72 zł. Nadto skarżąca była w 1999 r. właścicielką dwóch samochodów i ponosiła dodatkowe koszty związane z ich eksploatacją, rejestracją, naprawami itp., których wysokości w toku postępowania nie określiła, odmawiając jednocześnie składania zeznań. Jednocześnie organ I instancji ustalił dochody M.W. na kwotę 51.455,63 zł.
Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 13 kwietnia 2005 r., a w dniu 26 kwietnia 2005 r. złożyła od niej odwołanie, w którym zakwestionowała przyjęcie przez organ I instancji kosztów utrzymania w oparciu o dane statystyczne, mimo zeznań matki skarżącej, iż to rodzice w 1999 r. ponosili koszty utrzymania skarżącej. Zdaniem skarżącej maksymalne wydatki na zakup odzieży i utrzymanie samochodu nie przekroczyły kwoty 300,- zł miesięcznie. Nadto została zaniżona kwota oszczędności, ponieważ część wydatków w 1998 i 1999 r. została pokryta ze środków zlikwidowanej książeczki mieszkaniowej, a mimo udzielenia upoważnienia do wystąpienia do banków organ podatkowy w ogóle nie odniósł się do tego źródła przychodów.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując jako jej podstawę prawną art. 233 § 1pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i ust. 3, art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.).
Z uzasadnienia decyzji wynika, iż ustalenia wydatków skarżącej, jakich dokonał organ I instancji nie budzą zastrzeżeń. Organ ten zasadnie nie dał wiary, iż skarżąca była całkowicie na utrzymaniu swoich rodziców, tym bardziej, że była właścicielką samochodów i musiała ponosić dodatkowe koszty związane z ich eksploatacją, remontami, których wysokości nie określiła. Ponadto nie potwierdziła, aby była na utrzymaniu rodziców, a w piśmie skierowanym do organu podatkowego odmówiła składania zeznań. To przesądziło o ustaleniu wysokości wydatków na utrzymanie w oparciu o dane statystyczne lecz o wskaźnik korzystniejszy dla skarżącej. Twierdzenie skarżącej, iż wydatkowała na utrzymanie kwotę 3.600,- zł rocznie nie znajduje odzwierciedlenia w zgromadzonym materiale dowodowym.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, iż wprawdzie podatniczka w postępowaniu podatkowym za 1998 r. przedłożyła pismo [...], w którym bank informował, iż dokumenty dotyczące książeczek mieszkaniowych z 1997 r. uległy zniszczeniu, ale skarżąca odmawiając składania zeznań uniemożliwiła ustalenie dokładnego stanu faktycznego. Samo powołanie się na źródło nie jest wystarczające dla rozstrzygnięcia.
Powyższą decyzję doręczono skarżącej w dniu 30 czerwca 2005 r., a w dniu 29 lipca 2005 r. M.W. złożyła na nią skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez nieuzasadnione zastosowanie przepisu art. 20 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 30 ust. pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz naruszenie prawa procesowego przez niewłaściwe zastosowanie normy art. 122 w zw. z art. 180 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego oraz o zasądzenie od strony przeciwnej na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Skarżąca odmówiła poprawności ustaleniom organu odwoławczego w zakresie poniesienia wydatków na jej bieżące utrzymanie podnosząc, iż wszystkie koszty tego utrzymania w 1999 r. ponosili jej rodzice, z którymi mieszkała od 1997 r. do lutego 2000 r. Niezrozumiałe dla skarżącej jest wzięcie pod uwagę jej wyjaśnień o samodzielnym utrzymywaniu się dotyczących bieżącego okresu, a nie przeszłości i odmówienie wiary zeznaniom jej matki w tej kwestii, a także wywodzenie przez organ jakoby fakt posiadania przez skarżącą dwóch samochodów i następcze złożenie oświadczenia o odmowie składania zeznań mogły mieć znaczenie dla poprawnego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania. Bezzasadne pozostaje także rozliczenie na eksploatację obu samochodów w pełnej wysokości. W tej sytuacji organ naruszył zasadę zupełności postępowania dowodowego, jak i zasadę swobodnej oceny dowodów. Dodatkowo skarżąca podniosła, iż zaniżona została kwota oszczędności zgromadzonych na dzień 1 stycznia 1999 r., choć skarżąca wielokrotnie podnosiła w toku postępowania, iż wydatki zostały pokryte ze zlikwidowanej w 1997 r. książeczki mieszkaniowej. Przedkładając pismo banku o likwidacji dokumentów dotyczących książeczek mieszkaniowych skarżąca uprawdopodobniła możliwe źródło przychodu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i przytoczył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, iż skarżąca w swoich wyjaśnieniach z lipca 2004 r. nie wskazała wprawdzie, iż wydatki na utrzymanie ponosiła w 1999 r., ale nie zaprzeczyła również, że w tamtym okresie ich ponosiła. Gdyby faktycznie była na utrzymaniu rodziców oświadczyłaby to, ponieważ byłoby to z korzyścią dla niej. Sam fakt, iż skarżąca w 1999 r. posiadała co najmniej dwa samochody powoduje, że jej wydatki były ponad przeciętne. Tak więc przyjęcie przez organy podatkowe w tym stanie faktycznym stawki niższej świadczy o uznaniu, iż część wydatków związanych z utrzymaniem ponosili rodzice. Nadto organom obu instancji nie jest znana wysokość kwoty jaką skarżąca uzyskała z likwidacji książeczki mieszkaniowej, a odmowa przez skarżącą zeznań uniemożliwiła ustalenie tej okoliczności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji.
Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy.
Skarga okazała się zasadna, a większość jej zarzutów trafnych.
Rozpoznawana przez organy podatkowe obu instancji sprawa dotyczyła opodatkowania przychodów z nieujawnionych źródeł, na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. z 1993 r., Nr 90, poz. 416) o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do przychodów z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy) zalicza się również przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzące ze źródeł nie ujawnionych. Stosownie natomiast do art. 20 ust. 3 tejże ustawy, wysokość tych przychodów ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Opisane wyżej przychody opodatkowane są zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 75% (art. 30 ust 1 pkt 7 cyt. ustawy).
Podkreślić należy, że w przypadku, gdy na skutek przeprowadzonego postępowania podatkowego dotyczącego dochodu z nieujawnionych źródeł przychodu, zostanie stwierdzone poniesienie wydatków przekraczających znacznie zeznany dochód, na podatniku ciąży wykazanie, że wydatki te znajdują pokrycie w określonym źródle przychodów lub posiadanych zasobach. Jednakże nie zwalnia to organu podatkowego od szczegółowej analizy zebranych dowodów celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W niniejszej sprawie organ podatkowy, zdaniem Sądu, taką analizę przeprowadził w stosunku do części dowodów w sposób dowolny. Nie dokonał jej w sposób rzetelny oceniając zeznania świadka – matki skarżącej w kontekście wyjaśnień złożonych przez skarżącą w lipcu 2004 r. W zebranym materiale dowodowym znajdują się dwukrotne zeznania M.W. – z 2004 i 2005 r. W obu tych zeznaniach M.W. wskazała, iż córka w 1999 r. (i nie tylko) była na utrzymaniu rodziców, ponieważ z nimi mieszkała. Sama skarżąca odmówiła składania zeznań, a w postępowaniu odwoławczym wskazała, iż roczne koszty utrzymania samochodów i ewentualnych zakupów odzieży nie przekroczyły kwoty 3.600,- zł. Organ I instancji w swojej decyzji uwzględnił w części zeznania M.W. złożone w 2004 r. (w postępowaniu dotyczącym 1998 r.) i ustalił koszty jej utrzymania na podstawie Rocznika Statystycznego GUS według wskaźnika dla gospodarstw domowych jednoosobowych, a nie dla gospodarstw jednoosobowych pracowników. Według tego organu mimo wezwania skarżąca nie przedłożyła dokumentów związanych z eksploatacją, rejestracją i naprawami samochodów i odmówiła zeznań. Takie ustalenia uznał za nie budzące wątpliwości organ II instancji, podnosząc, iż skarżąca nie potwierdziła, aby była na utrzymaniu rodziców i odmówiła składania zeznań.
Zdaniem Sądu, przedstawiony powyżej sposób oceny zebranego materiału dowodowego naruszył przede wszystkim zawartą w art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60) zasadę swobodnej oceny dowodów. Z uzasadnień obu decyzji wynika, iż oceniły one jedynie zeznania M.W. z 2004 r. złożone w postępowaniu za 1998 r., nie oceniając zeznań złożonych przez tego świadka w postępowaniu będącym przedmiotem niniejszej skargi. Oba te zeznania w zakresie ponoszenia przez rodziców skarżącej kosztów jej utrzymania i zamieszkiwania przez skarżącą z nimi, są zgodne. Fakt nie wyrażenia przez skarżącą zgody na jej przesłuchanie nie może mieć negatywnego wpływu (a takie wrażenie odnosi się analizując uzasadnienia decyzji obu organów) i nie może być traktowany jako dowód przeciwny. Natomiast absurdem jest wskazywanie na wyjaśnienia skarżącej złożone przez nią w lipcu 2004 r., w których stwierdziła, iż mieszka sama i sama ponosi w całości koszty swojego utrzymania jako przyznanie, iż sama, a nie rodzice w 1999 r. ponosili koszty jej utrzymania, z czego organ odwoławczy wycofał się dopiero w odpowiedzi na skargę. Odbierając w lipcu 2004 r. od skarżącej wyjaśnienia organ nie zadał pytania dotyczącego ponoszenia przez skarżącą kosztów jej utrzymania w 1999 r., pytając jedynie z ilu osób składa się jej rodzina i zapisując oświadczenie, iż w zakupionym lokalu mieszka sama i w całości ponosi koszty utrzymania. Dla nikogo nie jest kwestią sporną, iż w lipcu 2004 r. skarżąca zamieszkiwała sama w zakupionym lokalu i sama ponosiła koszty jego utrzymania. Dlatego uznanie tego oświadczenia jako wskazujące, iż taka sama sytuacja miała miejsce w 1999 r. jest dowolną oceną zebranych dowodów, mającą na celu jedynie "dopasowanie" zebranego materiału do przyjęcia kosztów utrzymania według wskaźników GUS. Należy przy tym podnieść, iż w realiach naszego państwa dorosłe dzieci zamieszkujące z rodzicami, pozostające na utrzymaniu tych rodziców, którzy dysponują często wyższymi od dzieci dochodami, jest zjawiskiem często spotykanym. Nie znajduje pokrycia w zebranym materiale dowodowym twierdzenie, iż organ I instancji (a organ II instancji przyjmując jako trafne ustalenia organu I instancji) częściowo uwzględnił zeznania M.W. w zakresie utrzymywania córki w 1999 r. Częściowo, czyli jak wynika z decyzji – w części dotyczącej różnicy między statystycznymi kosztami utrzymania gospodarstw jednoosobowych, a kosztami utrzymania gospodarstw jednoosobowych pracowników. W tym miejscu organy obu instancji wykazały się zupełną dowolnością oceny zeznań M.W., która nie twierdziła, iż częściowo ponosiła koszty utrzymania córki. A już zupełnie organy obu instancji nie wykazały z jakiego powodu zeznania M.W. były dla nich tylko częściowo wiarygodne.
Na marginesie należy wskazać, iż organ odwoławczy powołując się przy ustalaniu kwoty wydatków na utrzymanie w oparciu o dane statystyczne winien wskazać dokładne źródło tych danych, na którym się oparł. Ze znajdującej się w aktach administracyjnych kserokopii tabeli wydatków w gospodarstwach domowych nie wynika skąd tabela ta pochodzi. Zatem dowód ten (nawet gdyby nie można było go zakwestionować ze wskazanych wyżej powodów) nie został prawidłowo przeprowadzony.
Należy zgodzić się także ze skarżącą, iż nie mogła ponosić jednocześnie kosztów eksploatacji dwóch samochodów, tym bardziej, iż dwa auta miała tylko przez część roku. Przyjęcie, iż musiała je naprawiać jest zbyt daleko idące. Poza tym rejestrowała tylko jeden samochód, a koszty tej rejestracji organ podatkowy ustalił osobno.
W myśl przepisu art. 181 § 1 cyt. wyżej ustawy – Ordynacja podatkowa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Art. 181 wskazuje tylko przykładowy katalog dowodów. Nie znajduje jednak uzasadnienia przyjęcie, w oparciu o oba cytowane przepisy, iż dowodem w sprawie może być rozmowa telefoniczna, adnotacja na jej podstawie sporządzona, bądź informacja na jej podstawie uzyskana. A w oparciu o taki dowód organy obu instancji przyjęły po stronie wydatków skarżącej kwotę 41,- zł tytułem kosztów rejestracji samochodu [...].
W tej sytuacji należy przyjąć, iż organ podatkowy naruszył oprócz wskazanych wyżej przepisów także przepis art. 121 § 1, art. 122 i 187 § 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60).
Sąd nie podzielił zarzutu skargi, dotyczącego zaniżenia kwoty oszczędności jakimi dysponowała skarżąca u progu 1999 r. w związku ze zlikwidowaniem książeczki mieszkaniowej w 1997 r. Należy wskazać, iż organ odwoławczy zasadnie przyjął, iż samo wskazanie źródła tego dochodu nie jest wystarczające, ponieważ organ odwoławczy wobec braku oświadczenia skarżącej i treści zeznań jej matki w tym zakresie (nie pamiętała jaka kwota została przez skarżącą uzyskana ze zlikwidowanej książeczki), a także pisma banku o zniszczeniu dokumentów nie mógł ustalić wysokości uzyskanej przez skarżącą z tego tytułu kwoty.
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji, stwierdzając, iż naruszenie przez organ podatkowy przepisów postępowania zawartych w art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 180 § 1 i art. 191 cyt. ustawy Ordynacja podatkowa mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
O kosztach postępowania (na które składa się wpis sądowy w kwocie 400,- zł oraz koszty zastępstwa prawnego w kwocie 2.415,- zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.
( - ) Barbara Rennert ( - ) Jacek Niedzielski ( - ) Alina Rzepecka
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło