I SA/Go 198/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2009 r. wniosku K.B. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do listopada 2002 roku postanowił: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 1.000 zł; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 7.032 zł skarżący wniósł o zwolnienie od tej opłaty. Uzasadniając wniosek stwierdził, iż jego stan majątkowy nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podał również, iż jest żonaty, lecz w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący oświadczył, iż utrzymuje się z wynagrodzenia wynoszącego 2.550 zł brutto miesięcznie. Posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o łącznej wartości nominalnej 20.000 zł. Ponadto nie posiada żadnego majątku. W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm.) pełnomocnika skarżącego wezwano do złożenia dodatkowo m. in.: dwóch chronologicznie ostatnich zeznań podatkowych skarżącego i jego żony w podatku dochodowym od osób fizycznych, wyciągów z ich rachunków bankowych jak również oświadczenia o źródle i wysokości dochodów żony skarżącego oraz zaświadczenia o wysokości dochodów samego skarżącego. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przedstawił zeznania podatkowe i zaświadczenie potwierdzające podaną we wniosku wysokość dochodów. W piśmie procesowym poinformowano jednocześnie, iż skarżący nie posiada rachunków bankowych. Przedstawiono też zaświadczenie o zarobkach żony skarżącego, zastrzegając jednak, iż skarżący od 20 lat pozostaje z żoną w faktycznej separacji, a w związku z odmową udostępnienia przez nią informacji dotyczących jej stanu posiadania, nie było możliwe przekazanie ich sądowi. Pełnomocnik skarżącego stwierdził też, iż w związku z tym, iż w małżeństwie skarżącego wprowadzono ustrój rozdzielności majątkowej, brak jest podstaw do badania sytuacji majątkowej żony skarżącego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść całości kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego był w znacznej części zasadny. 2 Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym jak również z przedstawionych dokumentów wynika, że dochody skarżącego nie mogą zostać uznane za wystarczające do poczynienia z nich oszczędności wystarczających na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości przekraczającej 7000 zł. Należy jednak zauważyć, iż skarżący posiada stałe dochody. Posiada również pewne prawa majątkowe (udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością). Łącznie uprawnia to wniosek, iż nie pozostaje w niedostatku uniemożliwiającym poniesienie jakiejkolwiek kwoty tytułem wpisu. Należy bowiem podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie wynikało jednak, by koszty koniecznego utrzymania pochłaniały całość jego dochodów, bądź też by obciążały je inne należności uniemożliwiające poniesienie choćby części wpisu od skargi. Uwzględniając wykazaną wysokość dochodów uznano, iż poniesienie przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 1000 zł nie przekracza jego możliwości majątkowych. Mylne jest jednocześnie stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż fakt obowiązywania pomiędzy skarżącym i jego żoną rozdzielności majątkowej powoduje, iż istnienie przesłanek prawa pomocy należy badać jedynie w oparciu o ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 k.r.o.), również przy uiszczeniu wpisu od skargi. Dlatego także i te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04, GZ 64/04 - niepubl., GZ 71/04, ONSA WSA 2005, nr 1, póz. 6). W niniejszej sprawie sytuacja majątkowa żony skarżącego nie mogła rzutować na rozstrzygnięcie wniosku wobec oświadczenia skarżącego o faktycznej wieloletniej separacji pomiędzy nim i żoną. Uwzględniając powyższe okoliczności postanowiono jak na wstępie.