I SA/Go 2/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-03-04
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, która pozostaje w związku małżeńskim z rozdzielnością majątkową, musi wykazać sytuację majątkową współmałżonka, aby udowodnić brak możliwości poniesienia kosztów bez uszczerbku dla utrzymania rodziny?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania siebie i rodziny. Obowiązek wzajemnej pomocy małżonków, wynikający z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, obejmuje również wsparcie w prowadzeniu procesów sądowych i nie jest uchylany przez rozdzielność majątkową. Brak przedstawienia wyczerpujących oświadczeń i dowodów dotyczących sytuacji majątkowej współmałżonka uniemożliwia ustalenie zdolności płatniczej strony i tym samym uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Wskazał na niskie dochody swoje i żony oraz rozdzielność majątkową. Mimo wezwania do udokumentowania sytuacji majątkowej żony, skarżący nie przedstawił stosownych dokumentów, powołując się na brak zgody małżonki. Sąd uznał, że skarżący nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w podatku dochodowym od osób prawnych za 2002 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych podnosząc, iż nie jest w stanie ich ponieść. Oświadczył, że mieszka z żoną i córką. Łączne dochody swoje i żony zadeklarował na 2072 zł brutto miesięcznie. Oświadczy jednak, że pomiędzy nim i żoną panuje rozdzielność majątkowa. Z tego powodu żona nie informuje go o swym stanie posiadania.
W odpowiedzi na wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wezwanie do udokumentowania dochodów oraz posiadanych oszczędności swych i żony, skarżący przedłożył zaświadczenia oraz deklaracje podatkowe potwierdzające wysokość swych deklarowanych dochodów oraz wyciąg z rachunku bankowego zaświadczający brak oszczędności pieniężnych. Poinformował jednak, że wobec braku zgody żony nie może przedstawić dokumentów dotyczących jej zarobków oraz wyciągu z jej rachunku bankowego.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym (czyli takim o jaki wnosił skarżący) przysługuje osobie fizycznej, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Skarżący nie wykazał tego rodzaju przesłanek. Wprawdzie nie ma podstaw do kwestionowania jego oświadczeń o braku majątku osobistego i niewysokich dochodach, lecz jedynie takie ustalenia nie przesądzają o zasadności wniosku.
Należy bowiem zwrócić uwagę, iż skarżący nie przedstawił dokumentów ani oświadczeń dotyczących stanu posiadania jego żony. Niewiarygodne jest przy tym twierdzenie, iż okoliczności te nie są mu znane, w sytuacji, gdy - jak wynika z jego oświadczeń - prowadzi z żoną wspólne gospodarstwo domowe.
Na ocenę istnienia przesłanek prawa pomocy nie ma wpływu także obowiązywanie w małżeństwie skarżącego rozdzielności majątkowej. Z art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, iż małżonkowie są zobowiązani do wzajemnej pomocy. Obejmuje ona również udzielanie współmałżonkowi pomocy w zakresie prowadzenia procesów sądowych. Obowiązku tego nie uchyla również zniesienie wspólności ustawowej pomiędzy małżonkami (zob. post. SN z 5.5.1967r. I CZ 37/67 - Mon. Praw. Zestawienie Tez 2000 r. nr 8, post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. nr 1 poz. 8).
W tej sytuacji nieprzedstawienie wyczerpujących oświadczeń i jakichkolwiek dowodów na podstawie których można by było poczynić ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej i zdolności płatniczych żony skarżącego, należało uznać, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek prawa pomocy, w konsekwencji czego wniosek w tym przedmiocie nie mógł zostać uwzględniony.
Mając powyższe na uwadze postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło