I SA/Go 206/16

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-09-07

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych, nie znajdując podstaw w postaci nieściągalności obowiązku, niemożności poniesienia kosztów przez zobowiązanego bez uszczerbku dla jego sytuacji finansowej, ani ważnego interesu publicznego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji nie rozważyły w wystarczającym stopniu przesłanki ważnego interesu publicznego do umorzenia kosztów egzekucyjnych. Stwierdził, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wyłącznie w celu obciążenia strony kosztami nie leży w interesie publicznym, podobnie jak obciążanie strony nadmiernymi, niecelowymi kosztami, co podważa zaufanie do organów władzy. W związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie, nakazując organowi ponowne zbadanie kwestii ważnego interesu publicznego.
Stan faktyczny
Skarżący A.R. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego odmawiające umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.140,82 zł. Koszty te powstały w związku z egzekucją należności wynikających z decyzji o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu klubu. Skarżący argumentował, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte po długim czasie od powstania zaległości i jest prowadzone równolegle z innym postępowaniem, w którym inny członek zarządu spłaca zobowiązanie w ratach. Organy uznały, że nie zaszły przesłanki do umorzenia kosztów.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 340 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant Sekretarz sądowy Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2016 r. sprawy ze skargi A.R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych 1. Uchyla zaskarżone postanowienie w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżący A.R., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zwanego dalej: organem II instancji, organem odwoławczym, Dyrektorem IS) nr UNP: [...] z dnia [...] maja 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zwanego dalej: organem I instancji, Naczelnikiem US) nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wydane w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.140,82 zł. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego sprawy. Na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...] z [...] grudnia 2014 r., [...] z [...] grudnia 2014 r. oraz [...] z [...] stycznia 2015 r. Naczelnik US wszczął postępowanie egzekucyjne, którego celem było wyegzekwowanie z majątku skarżącego należności pieniężnych, wynikających z decyzji organu podatkowego wydanej w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zobowiązania podatkowe Klubu [...] (zwanego dalej Klubem). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano czynności egzekucyjnych i stosownie do art. 64 i 64b ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1619, zwanej dalej u.p.e.a.) naliczono opłaty i wydatki egzekucyjne w następującej wysokości: 8.149,02 zł tytułem opłat manipulacyjnych związanych z doręczeniem zobowiązanemu odpisów ww. tytułów wykonawczych, 319, 30 zł za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego (w [...] S.A.), 11,30 zł tytułem wydatków związanych z doręczeniem zobowiązanemu korespondencji. W toku postępowania egzekucyjnego wyegzekwowano kwotę 329,80 zł. Uzyskaną kwotę rozliczono na zaspokojenie części kosztów egzekucyjnych, których po ww. rozliczeniu pozostało łącznie 8.149,82 zł. Postanowieniem z [...] marca 2015 r. Naczelnik US zawiesił postępowanie egzekucyjne, mając na względzie wydaną [...] lutego 2015 r. decyzję w przedmiocie rozłożenia na raty spłaty zaległości podatkowych przez innego członka zarządu solidarnie odpowiedzialnego ze skarżącym. Następnie postanowieniem z [...] marca 2015 r. uwzględniając prośbę skarżącego organ I instancji, zwolnił z egzekucji wierzytelność z rachunku bankowego skarżącego, prowadzonego przez [...] S.A. na okres realizacji decyzji ratalnej. Pismem z [...] czerwca 2015 r. skarżący wystąpił do organu egzekucyjnego z wnioskiem o umorzenie kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach: [...]. Uzasadniając prośbę wskazał, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone, a S.K. regularnie spłaca zobowiązania podatnika w ramach układu ratalnego, które zostały dobrze zabezpieczone. Wnioskujący zaznaczył, że był społecznym członkiem zarządu Klubu a w chwili obecnej znajduje się w bardzo trudnej sytuacji finansowej i nie stać Go na poniesienie kosztów egzekucyjnych. Dodał przy tym, że w 2014 r. jego dochód wyniósł 7.174,57 zł. Następnie, odpowiadając na wezwanie organu egzekucyjnego w sprawie przedłożenia dokumentów świadczących o trudnej sytuacji finansowej, skarżący pismem z dnia [...] sierpnia 2015r. poinformował organ egzekucyjny o aktualnych dochodach i wydatkach oraz przedłożył dokumenty obrazujące aktualną sytuację materialną jego rodziny. Skarżący wskazał, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką W.R.. Wspólnie są współwłaścicielami: lokalu mieszkalnego o powierzchni 155,33 m2 przy ul. [...], garażu przy ul. [...], samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2007. Skarżący wskazał, że miesięczny dochód małżonków wynosi 3.908,34 zł i wspólnie ponoszą comiesięczne wydatki na utrzymanie wspólnego gospodarstwa w wysokości 2.196,83 zł. Postanowieniem wydanym [...] grudnia 2015 r. Naczelnik US odmówił umorzenia kosztów egzekucyjnych w kwocie 8.149,82 zł. Skarżący wniósł zażalenie, w którym żądając uchylenia zaskarżonego ostanowienia, zarzucił zaskarżonemu postanowieniu obrazę art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych pomimo, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Ponadto skarżący wskazał, że za umorzeniem tych kosztów przemawia ważny interes publiczny. W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał na okoliczności powstania zobowiązania podatkowego. Wyjaśnił, że był honorowym członkiem zarządu Klubu, a koszty egzekucyjne powstały w związku z egzekucją zaległego zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2009 – 2010 oraz w podatku od towarów i usług za 2010 r. Za ww. zobowiązania skarżący odpowiadał solidarnie z pozostałymi członkami zarządu Klubu na podstawie decyzji z [...] października 2014 r. wydanej w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Klubu na członków zarządu. Nadto skarżący wskazał, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej skarżącego organ I instancji wszczął po upływie 5 lat z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych i 4 lat w sprawie podatku od towarów i usług, czego skutkiem było naliczenie kosztów egzekucyjnych także od kwoty odsetek od zaległych zobowiązań, które wyniosły połowę kwoty zaległości głównej. W ocenie skarżącego kolejną okolicznością, która powinna przemawiać za umorzeniem przedmiotowych kosztów egzekucyjnych jest fakt, iż postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wobec skarżącego w czasie, gdy inny członek zarządu solidarnie odpowiedzialny za zaległe zobowiązania podatkowe Klubu wystąpił do Naczelnika US z wnioskiem o rozłożenia na raty spłaty tych zaległości podatkowych, który został pozytywnie załatwiony. Skarżący nadmienił, że S.K. jako Prezes Zarządu Klubu oraz osoba odpowiedzialna za realizację zobowiązań podatkowych Klubu wobec budżetu, czuł się moralnie odpowiedzialny za spłatę powstałego zobowiązania, a spłata należności automatycznie zwolni stronę z odpowiedzialności za długi. Ponieważ S.K. wywiązuje się z układu ratalnego w ocenie skarżącego świadczy to o tym, że jako odpowiedzialny za zobowiązania solidarnie ze skarżącym nie uchyla się od wykonania ciążącego na nim obowiązku. Mając powyższe na uwadze skarżący wywiódł, że z uwagi na równolegle prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec niego i S.K., organ I instancji w podwójnej wysokości naliczył koszty postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego i S.K. naliczając je od całości zaległości podatkowej wraz z odsetkami, co jest niezgodne z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 § 1 u.p.e.a. Po rozpatrzeniu wniesionego zażalenia Dyrektor IS postanowieniem z [...] maja 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wskazując, że stan faktyczny ustalony przez organ I instancji nie potwierdza zasadności zastosowania ulgi. Odnosząc się do sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie można stwierdzić w odniesieniu do skarżącego nieściągalności kosztów egzekucyjnych. Organ II instancji zauważył, że skarżący nie przedłożył żadnych dowodów potwierdzających fakt konieczności występowania do stosownych instytucji publicznych o udzielenie pomocy finansowej. Organ odwoławczy wskazał na bezpodstawność wszystkich zarzutów zażalenia podkreślając, że całe postępowanie było prowadzone na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Uzasadniając bezzasadność zarzutu przedwczesnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego wobec skarżącego w związku z faktem wystąpienia do Naczelnika US przez innego solidarnie zobowiązanego do spłaty tych samych zobowiązań członka zarządu Klubu z wnioskiem o rozłożenie na raty spłaty tych zobowiązań Dyrektor IS wskazał, że solidarna odpowiedzialność osób trzecich oznacza, że wierzyciel może dochodzić swych roszczeń od jednej lub od wszystkich osób, odpowiedzialnych za zobowiązania podatkowe podatnika, a dla ustalenia wystąpienia ustawowych przesłanek mogących stanowić podstawę umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym z majątku skarżącego bez znaczenia w ocenie organu odwoławczego pozostała okoliczność złożenia wniosku przez innego członka Klubu o udzielenie ulgi w spłacie przedmiotowego zobowiązania jak również pozytywna decyzja skutkująca zastosowaniem układu ratalnego dotyczącego spłaty tych należności. Powyższe legło u podstaw utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia. We wniesionej skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skarżący rozstrzygnięciu Dyrektora IS zarzucił obrazę art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez odmowę umorzenia kosztów egzekucyjnych pomimo, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej oraz za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny. Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji jak również o zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi argumentował jak w zażaleniu na postanowienie organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie pełnomocnik strony wskazał, że za umorzeniem kosztów postępowania przemawia ważny interes publiczny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się uzasadniona. Zgodnie z art. 64e § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. W przepisie § 2 tego artykułu ustawodawca wskazał, że koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli: stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej; za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny; ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne. Powołany przepis wskazuje przesłanki, których zaistnienie daje organowi możliwość podjęcia rozstrzygnięcia w zakresie umorzenia kosztów egzekucyjnych. Należy również wskazać, że rozstrzygnięcie w tym zakresie podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego, co oznacza, że nawet gdy w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek, umożliwiających umorzenie kosztów egzekucyjnych, organ egzekucyjny może umorzyć koszty egzekucyjne albo odmówić ich umorzenia. Uznanie administracyjne nie wyraża się bowiem w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy, ale w możliwości negatywnego dla wnioskodawcy rozstrzygnięcia, nawet przy ustaleniu istnienia przesłanek umorzenia. W niniejszej sprawie organ wskazał, że nie zaistniała żadna z przesłanek wymienionych w art. 64e § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jedną z przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych jest nieściągalność dochodzonego obowiązku lub wykazanie, iż osoba wnioskująca nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Nieściągalność obowiązku zachodzi wtedy, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i wskazany brak majątku ma charakter trwały. Wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej również podlega ocenie w kontekście trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja Prawidłowo organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził ziszczenia się przesłanki, dotyczącej niemożności poniesienia przez Skarżącego kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla jego sytuacji finansowej, ani przesłanki nieściągalności należnych kosztów egzekucyjnych. Skarżący mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z małżonką W.R.. Małżonkowie są współwłaścicielami: nieruchomości, stanowiącej lokal mieszkalny o powierzchni 155,33 m2, położony w [...], przy czym według zapisów zamieszczonych w księdze wieczystej nr [...] znajdują się w nim następujące pomieszczenia: "pokój - 6; kuchnia — 1; łazienka - 2, przedpokój — 2; garderoba -1, komunikacja - 1 "), nieruchomości położonej w [...] (garaż), samochodu osobowego marki [...] rok produkcji 2007, nr rej. [...]. Miesięczny dochód małżonków wynosi 3.908,34 zł (kwota netto), na który składają się: wynagrodzenie Skarżącego z tytułu zatrudnienia w kwocie netto 1500 zł (kwota brutto 2.057,97 zł), wynagrodzenie Skarżącego z tytułu pełnienia funkcji członka rady nadzorczej Miejskiego Zakładu Komunikacji w kwocie netto 1.651,13 zł, renta małżonki z zakazem wykonywania pracy w kwocie 757,21 zł. Natomiast bieżące wydatki małżonków na utrzymanie gospodarstwa domowego wynoszą 2.196,83 zł. Wobec powyższego nie ma podstaw do przyjęcia, że Strona Skarżąca nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych. Okoliczność, że kosztów tych nie może uiścić jednorazowo nie powoduje, że nie jest w stanie ich ponieść w ogóle. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja w niewystarczającym stopniu rozważyła istnienie ważnego interesu publicznego. Przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo i zaufanie obywateli do organów władzy publicznej. Słowo "publiczny" oznacza dotyczący ogółu ludzi i służący ogółowi, dostępny dla wszystkich; związany z jakimś urzędem, z jakąś instytucją; ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny (Słownik języka..., red. M. Szymczak, t. II, s. 1074). Pojęcie "interesu publicznego" nie jest definiowane wprost. Można się do niego odwoływać przez ustalenie hierarchii celów i wartości, jaki powinny obowiązywać w procesie stosowania praw. Sformułowanie "interes publiczny" ma charakter niedookreślony, co wymaga każdorazowego dokonywania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, jakie mogą się kryć pod tym pojęciem (por. wyrok NSA z 28 stycznia 2000 r., III SA 181/99, Lex Polonica nr 350461). Z wniosku strony wynika, że zależy jej na umorzeniu kosztów egzekucyjnych w wysokości 8.149,82 zł. Należy pamiętać, że zgodnie z art. 64 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za dokonane czynności egzekucyjne opłaty. W tym miejscu należy przytoczyć treść art. 64 § 5 Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu - jeżeli w celu wyegzekwowania tej samej należności pieniężnej dokonano czynności egzekucyjnych , o których mowa w art. 64 § 1 pkt 2-6, opłatę egzekucyjną pobiera się za jedno zajęcie, za które należy się najwyższa opłata, nie mniej jednak niż 6,80 zł (w brzmieniu obowiązującym do 8 września 2016r.). Natomiast zgodnie z treścią § 6 powołanego przepisu – organ egzekucyjny pobiera opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności manipulacyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych. Opłata wynosi 1% kwoty egzekwowanych należności objętych każdym tytułem wykonawczym, nie mniej jednak niż 1zł 40 gr. Wobec Strony organ wystawił 8 tytułów wykonawczych. Za samo doręczenie tytułów wykonawczych na podstawie powołanego przepisu powstały koszty w łącznej wysokości 8.149,99 zł. Do tego jeszcze za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego – koszty w wysokości 319,30 zł, wydatki związane z doręczeniem korespondencji w wysokości 11,30 zł. Natomiast wyegzekwowano koszty w wysokości 329,80 zł. Pozostało - 8.149,02 zł. Koszty postępowania egzekucyjnego w administracji nie mają związku z efektywnością postępowania oraz nie są powiązane z nakładem pracy organu egzekucyjnego i jego pracowników. Opłaty za czynności egzekucyjne są należnościami, które nie powodują bezpośredniego wydatkowania środków przez organ egzekucyjny za dokonywane czynności. W niniejszej sprawie egzekwowane należność wynikały z decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności, a organ miał prawo egzekwować tę należność od każdego ze zobowiązanych solidarnie. Wobec innego (innych) zobowiązanego solidarnie również wystawił tytuły wykonawcze i za samo doręczenie tych tytułów wykonawczych obciążył kosztami. Zdaniem Sądu, postępowanie egzekucyjne co do zasady nie może być prowadzone wyłącznie w celu obciążenia Strony kosztami postępowania. W zaskarżonym postanowieniu organ wskazał, że w badanym przypadku nie zaistniała wyjątkowa sytuacja, w której umorzenie kosztów postępowania leżałoby w interesie ogólnospołecznym. W interesie publicznym nie leży bowiem udzielenie ulgi w spłacie należności, gdy do jej powstania nie przyczyniły się wyjątkowe okoliczności. Zgodzić się należy z organem, że sam fakt zamieszczenia w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisów ustanawiających ulgę w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych, nie oznacza powszechności jej stosowania. Każda taka ulga jako odstąpienie od zasady równego traktowania zobowiązanych jest bowiem wyjątkiem. Organ wskazał, że przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Mając jednak na uwadze, że w zakresie opłat egzekucyjnych co do zasady organ egzekucyjny nie wydatkuje środków finansowych (w niniejszej sprawie powstały głównie za doręczenie tytułu wykonawczego), to trudno uznać, że w takiej sytuacji następuje obciążenie państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami. Należy również wskazać, że postępowanie egzekucyjne prowadzone jest w związku z przeniesieniem odpowiedzialności m.in. na Skarżącego za zobowiązanie innego podmiotu, a co istotne zobowiązanie to jest regulowane ratalnie przez innego zobowiązanego. Wystawienie tytułu nastąpiło po złożeniu wniosku przez jednego ze zobowiązanych o rozłożenie na raty zobowiązania (organ tej okoliczności nie kwestionował). Interes publiczny, o jakim mowa w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny". Użycie tego słowa podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnia ono fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e ww. ustawy są koszty egzekucyjne, a zatem związane z przymusowym dochodzeniem należności. Zdaniem organu umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny, może wystąpić w sytuacji, gdy skutki umorzenia mogą przynieść pozytywne rezultaty, ważne z punktu widzenia szerszej społeczności, a nie tylko samej strony. Interes publiczny oznacza m.in. sytuację, gdy zapłata kosztów egzekucyjnych spowoduje konieczność ubiegania się przez stronę o środki z pomocy publicznej, gdyż nie będzie w stanie zaspokajać własnych potrzeb materialnych, ale nie tylko. Zdaniem Sądu nie jest jednak w interesie publicznym takie prowadzenie postępowania egzekucyjnego którego celem jest w zasadzie tylko obciążenie strony kosztami. Co do zasady postępowanie ma na celu wyegzekwowanie należności publicznej, a nie uzyskanie przez organ dodatkowych "korzyści" wynikających z uzyskania dodatkowych kosztów egzekucyjnych tylko z tego względu, że jest to dopuszczalne w świetle przepisów - można prowadzić postępowanie egzekucyjne wobec wszystkich zobowiązanych solidarnie, a co za tym idzie wszyscy zobowiązani są do uiszczenia kosztów egzekucyjnych niezależnie od którego (których) zobowiązanego i w jakiej wysokości wyegzekwuje się należność. Jak już wcześniej wskazano koszty postepowania egzekucyjnego w administracji nie mają związku z efektywnością postępowania. Oczywiście nie ma racji Strona Skarżąca wskazując, że organ egzekucyjny powinien umorzyć powstałe koszty egzekucyjne z tego powodu, że egzekwowane zaległości dotyczą 2009 oraz 2010 roku, a Naczelnik Urzędu Skarbowego postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej skarżącego za zaległości Klubu wszczął dopiero po upływie prawie 5 lat od powstania zaległości podatkowych za 2009 rok oraz prawie 4 lat od powstanie zaległości za 2010 rok. Zaległości te były konsekwencją nieuregulowania w terminie przez Klub zobowiązań wynikających z deklaracji (a nie przeprowadzonego postępowania podatkowego), a Strona była za nie odpowiedzialna z uwagi, że wchodziła w skład zarządu. Niewątpliwie jednak wszczęcie postępowania o przeniesieniu odpowiedzialności za niniejsze zaległości na członków zarząd Klubu, w tym na skarżącego po tak długim okresie miało wpływ na wysokość odsetek za zwłokę. Decyzje w tym zakresie zostały wydane [...] października 2014 roku. Wysokość odsetek za zwłokę od niniejszych zaległych zobowiązań wynosiła średnio połowę zaległości głównej. W związku z tym, iż koszty egzekucyjne naliczane są również od odsetek od zaległości głównej - jak wskazał pełnomocnik Strony - jedna trzecia określonych kosztów egzekucyjnych skarżącemu została naliczona od odsetek od zaległości głównej; których wysokość była konsekwencją wszczęcia postępowania o odpowiedzialności osób trzecich, dopiero po upływie wskazanego wyżej okresu czterech i pięciu lat od daty powstania zaległości podatkowej. Zasadnie pełnomocnik Strony wskazał, że A.R. przed wydaniem decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na członka zarządu, nie miał podstaw prawnych do uregulowania niniejszego zobowiązania. Podatnikiem zaległych zobowiązań był bowiem Klub. Nie może umknąć uwadze, że w niniejszej sprawie wystawienie tytułu wykonawczego nastąpiło po złożeniu wniosku przez jednego ze zobowiązanych o rozłożenie zobowiązania na raty. Raty tego zobowiązania są regulowane czego organ nie kwestionuje. W ocenie Sądu w interesie publicznym jest także prowadzenie postępowania w taki sposób by nie narażać Strony na ponoszenie nadmiernych, niecelowych kosztów. W interesie publicznym jest takie działanie organu, które nie podważa do niego zaufania. Świadczy to o wizerunku organu i co istotne, dobry wizerunek organu leży w interesie publicznym. Zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, są one bowiem następstwem jego uchylania się od wykonania obowiązku i w konsekwencji - konieczności wszczęcia przeciwko niemu przymusu egzekucyjnego. Zobowiązanego będą obciążać koszty egzekucyjne, ale tylko określone, jako "koszty niezbędne do celowego prowadzenia egzekucji administracyjnej" (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., I OSK 247/11, LEX nr 990234). W okolicznościach niniejszej sprawy wszczęcie postępowania egzekucyjnego nie można jednak uznać za konsekwencję uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku. Ponadto organ nie odniósł się do informacji podanej w skardze, że jeden z członków zarządu Klubu zapłacił naliczone mu koszty egzekucyjne. Jak zauważa Strona skarżąca, jeżeli taka sytuacja miała miejsce organ naliczył kilkakrotnie koszty egzekucyjne ( w tym wyegzekwował już od innego członka zarządu ) od jednego zobowiązania podatkowego. Ważny interes publiczny powinien zostać rozważony również z uwzględnieniem tego, że strona może zostać obciążona wyłącznie kosztami postępowania egzekucyjnego z uwagi na to że zobowiązania Klubu są realizowane przez jednego ze zobowiązanych solidarnie, a co za tym idzie również egzekwowane są koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto w takim kontekście należało ocenić czy powstały one (koszty) w celowym prowadzenia egzekucji (czy Strona uchylała się od uiszczenia zobowiązania). Należy również uwzględnić okoliczność faktycznego poniesienia wydatków przez organ egzekucyjny oraz ich faktycznej wysokości – skoro jak wskazał organ mają one obciążać państwo. W tym postępowaniu (dotyczącym umorzenia kosztów) Sąd nie ma jednak podstaw do odnoszenia się co do prawidłowości obciążenia strony kosztami. Zdaniem organu podnoszone przez Skarżącego okoliczności wiążące się z Jego sytuacją finansową oraz zdrowotną nie mogą być uznane za okoliczności mające znaczenie w szerszym ujęciu społecznym. Zdaniem Sądu, to że sytuacja finansowa Skarżącego potwierdza, że wraz z małżonką ma zapewnione minimum egzystencji oraz posiada środki finansowe na leczenie i nie jest konieczne zwracanie się o pomoc do budżetu państwa, nie oznacza że nie istnieje ważny interes publiczny w tym by zostały umorzone koszty postępowania. Ponadto nie jest w interesie publicznym prowadzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie samych kosztów, które w ostateczności może doprowadzić do konieczności korzystania nawet czasowego przez Stronę z opieki społecznej. W tym stanie jako przedwczesnym było stwierdzenie organu, że nie wystąpił ważny interes publiczny. W tej sytuacji mając na uwadze zasadę określoną w art. 7 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście zastosowania ulgi określonej w art. 64e §1 i § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ ponownie powinien zbadać istnienie interesu publicznego, a w przypadku uznania, że wystąpił rozważyć zasadność udzielenia ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło