I SA/Go 215/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 30 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.B. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 29 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Go 215/18 w sprawie ze skargi B.B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. Wyrokiem z 29 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Go 215/18 tut. Sąd oddalił skargę B.B. (Skarżącej) na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. Postanowieniem z 31 lipca 2018 r., wobec niezaskarżenia tego orzeczenia, stwierdzono jego prawomocność. Pismem z [...] października 2018 r. skarżąca, działając przez pełnomocnika - doradcę podatkowego K.U., wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że wprawdzie przesyłka sądowa zawierająca zawiadomienie o rozprawie oraz odpis odpowiedzi na skargę została doręczona na adres biura pełnomocników, ale z uwagi na niewłaściwie funkcjonowanie systemu obiegu korespondencji zawiadomienie o rozprawie nie dotarło fizycznie do pełnomocnika. Stwierdzono również, że o uprawomocnieniu się decyzji DIAS Skarżąca dowiedziała podczas rozmowy telefonicznej z pracownikiem Urzędu Celno – Skarbowego 11 października 2018 r. Tego samego dnia powiadomiła o tym fakcie pełnomocnika, który zorientował się, że nie miał możliwości złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku i od którego możliwe byłoby skorzystanie z prawa wniesienia skargi kasacyjnej. Wyjaśniono nadto, że w biurze pełnomocników Skarżącej funkcjonuje elektroniczny system obsługi korespondencji, który po otrzymaniu przesyłki generuje zawiadomienie o zarejestrowaniu w systemie nowej przychodzącej poczty. Dotychczas system funkcjonował bezawaryjnie, lecz z uwagi na jego niewłaściwe działanie część korespondencji otrzymana 28 maja 2018 r. nie została przekierowana na skrzynkę poczty elektronicznej dedykowaną do obsługi postępowania, przez co zawiadomienie rozprawie nie trafiło do pełnomocnika zajmującego się sprawą. Dlatego na posiedzeniu sądu, które odbyło się w dniu 27 czerwca 2018 r., nie stawił się ani pełnomocnik Skarżącej ani Skarżąca osobiście. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) dalej powoływanej jako p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Powyższe oznacza, że sąd może przywrócić termin jedynie pod warunkiem wniesienia prośby o jego przywrócenie w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu z równoczesnym dopełnieniem czynności, dla której termin był określony oraz uprawdopodobnieniem przez wnioskodawcę braku winy w jego uchybieniu. W rozpatrywanej sprawie termin do złożenia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku zaczął biec od 30 czerwca 2018 r. w związku z wydaniem 29 czerwca 2018 r. wyroku w sprawie. Upłynął zatem 6 lipca 2018 r. Skarżąca wniosek o przywrócenie terminu złożyła 17 października 2018 r., wskazując, że o fakcie wydania wyroku z 29 czerwca 2018 r. dowiedziała się 11 października 2018 r. Dopełniła jednocześnie czynności, której termin uchybiła. Tym samym dopełniła warunków formalnych, warunkujących rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu (art. 87 § 1 i 4 p.p.s.a.). Niemniej jednak okoliczność, na którą się powołała na uzasadnienie żądania wniosku - czyli zawodne działanie systemu obiegu korespondencji wewnątrz kancelarii zatrudniającej jej pełnomocników - nie może być uznana za przesłankę przywrócenia terminu, ponieważ nie stanowi okoliczności, w rozumieniu art. 86 § 1 p.p.s.a., niezawinionej. Po pierwsze bowiem należy wskazać, że skutki zaniedbań pełnomocnika obciążają stronę postępowania (zob. np. postanowienia NSA: z 2 października 2015 r. II OSK 148/14 - orzeczenia powołane w uzasadnieniu postanowienia dostępne są w Centralnej bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie, czy niezachowanie terminu miało charakter niezawiniony, należy mieć na uwadze działania pełnomocnika, który dopuszczając się zaniedbań oraz uchybień swoim działaniem (tudzież działaniem pracownika swojej kancelarii), działa bezpośrednio na szkodę mocodawcy. Dodatkowo, gdy jest to pełnomocnik zawodowy (adwokat, radca prawny), przy ocenie możliwości przywrócenia terminu należy uwzględniać wiedzę i konieczność zachowania należytej staranności przez takiego pełnomocnika. W przypadku, gdy strona korzysta z zastępstwa zawodowego pełnomocnika, kryterium należytej staranności jest podwyższone, ponieważ adwokat czy radca prawny posiadają (a przynajmniej powinni posiadać) stosowne przygotowanie i znajomość procedur sądowoadministracyjnych, zapewniające prawidłowe prowadzenie sprawy. Oznacza to, że dla przyjęcia winy pełnomocnika wystarczy nawet lekkie niedbalstwo (por. postanowienie WSA z 4 lipca 2017 r. i wskazane tam orzecznictwo). Przyjąć należy jednocześnie, że należyta staranność obejmuje również zapewnienie właściwego obiegu korespondencji, zaś nieoddanie przesyłki uprawnionej osobie w ramach struktur adresata nie może być uznane za niezawinioną przyczynę uchybienia terminu (zob. M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz [red. R. Hauser, M. Wierzbowski] 5. Wydanie, Warszawa 2017 r., str. 522 Nb 6, pkt 24) W niniejszej sprawie należy zwrócić uwagę, iż - jak wynika z treści pełnomocnictwa - Skarżąca do reprezentacji w postępowaniu przed sądem administracyjnym umocowała czterech zawodowych pełnomocników (trzech doradców podatkowych i jednego radcę prawnego), a zawiadomienie o terminie rozprawy, adresowane do jednego z nich, zostało prawidłowo doręczone na adres kancelarii. W świetle przywołanych wcześniej uwag, udział w postępowaniu sądowym profesjonalnego pełnomocnika narzucał bardziej rygorystyczną ocenę istnienia przesłanki przywrócenia terminu, ponieważ od profesjonalnych pełnomocników należy oczekiwać wyższych standardów staranności i organizacji pracy dla zapewnienia właściwej dbałości o dochowywanie obowiązków procesowych. Standardu takiego nie spełnia ustanowienie zawodnego systemu powiadamiania pełnomocników przez służby kancelarii o wpływie korespondencji procesowej. Nieprzekazanie pełnomocnikom pisma zawiadamiającego o terminie rozprawy wskutek zakłóceń w funkcjonowaniu tego systemu świadczy o niewłaściwej organizacji pracy, czyli braku należytej dbałości oraz zapobiegliwości po stronie kancelarii, co wyklucza przyjęcie braku winy pełnomocnika w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Jak bowiem zgodnie wskazuje się w orzecznictwie, przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona (tudzież pełnomocnik) dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. np. postanowienie NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., I OZ 1164/14). Usterki systemu obiegu korespondencji nie można zarazem uznać za przeszkodę nadzwyczajną czy niemożliwą do przezwyciężenia, a tylko tego rodzaju okoliczności mogą świadczyć o niezawinionych przyczynach uchybieniu terminu. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.