I SA/Go 218/13
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-06-07
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, mimo wykazywania straty bilansowej i zajęcia rachunków bankowych, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli prowadzi działalność na szeroką skalę i zachowuje płynność finansową?Ratio decidendi
Spółka prawa handlowego nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych, jeśli mimo straty bilansowej i zajęcia rachunków bankowych, prowadzi działalność na szeroką skalę, generując wysokie przychody i koszty, co świadczy o zachowaniu płynności finansowej. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym brak środków finansowych uniemożliwia ten dostęp, a nie ochronę lub wzbogacanie majątku podmiotów prywatnych.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "G" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nadpłaty w podatku od gier. Spółka argumentowała, że zmiany przepisów spowodowały spadek obrotów i konieczność opłacania podatków według wyższej stawki. Mimo posiadania dużego kapitału zakładowego i środków trwałych, spółka wykazała stratę bilansową, brak środków na rachunkach bankowych (zajętych w postępowaniu zabezpieczającym) oraz wysokie przychody i koszty w ostatnich trzech miesiącach. Sąd uznał, że przedstawiona sytuacja majątkowa nie uzasadnia zwolnienia od kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2013 r. wniosku "G" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "G" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za poszczególne miesiące od stycznia do czerwca 2011 roku oraz za sierpień i wrzesień 2012 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Sygn. akt I SA/Go 218/13 2 1 Sygn. akt i SA/Go 218/13
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 21.406 zł skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych . W uzasadnieniu wniosku podniosła, iż z powodu zmian przepisów dotyczących gier na automatach o niskich wygranych obroty spółki spadły, a dodatkowo spółka opłaca podatki wedle wyższej stawki niż obowiązująca przed wejściem w życie ustawy o grach hazardowych (obecnie 2.000 zł od każdego automatu zamiast wcześniejszych 180 euro miesięcznie). Spółka eksploatuje 200 automatów do gry.
Wedle oświadczenia o majątku i dochodach spółki, jej kapitał zakładowy wynosi 2.500.000 zł. Spółka posiada środki trwałe o łącznej wartości 4.557.559,66 zł, a jej strata bilansowa wyniosła (-) 888.485,30 zł. Spółka nie posiada pieniędzy na rachunkach bankowych, a oba posiadane przez nią rachunki są zajęte w postępowaniu zabezpieczającym.
Zgodnie z dodatkowym oświadczeniem przychody spółki za ostatnie trzy miesiące wyniosły 30.229,546 zł, a koszty uzyskania przychodów 30.229.417 zł. Tego rzędu wartość sprzedaży towarów i usług potwierdzają złożone deklaracje VAT - 7. Jednocześnie spółka przedstawiła wyciągi z rachunków bankowych, z których wynika, że rachunki te są zablokowane do kwot przekraczających 8.000.000 zł (na [...] kwietnia 2013 r.).
Przedstawiona we wniosku sytuacja majątkowa spółki nie uzasadniała zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: ''p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. Jak wskazuje się w doktrynie oraz w orzecznictwie sądów administracyjnych, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu i bez majątku. Nie można, stosując prawo pomocy, chronić czy też wzbogacać majątku
podmiotów prywatnych, gdyż celem tej instytucji jest zapewnienie dostępu do sądu osobom,
którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia, (por. Hanna Knysiak - Molczyk, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze, LexisNexis, Warszawa 2005, s.628).
Utarte orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na konieczność rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wskazuje się wręcz, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r. LEX 494184, z 5 czerwca 2008 r. LEX 479142 z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 LEX 564255). Badaniu podlega całokształt sytuacji majątkowej nie tylko posiadane przez spółkę kwoty pieniężne.
Stosując się do wskazań płynących z przytoczonych zapatrywań w kolejności należy zauważyć, że należny w niniejszej sprawie wpis od skargi oraz suma wpisów w innych sprawach prowadzonych przed sądami administracyjnymi, na które powoływała się spółka stanowią sumę wielokrotnie niższą od kwoty miesięcznych przychodów i wydatków spółki. Te za ostatnie trzy miesiące miały wnieść po ponad 30.000,000 zł. Świadczy to o prowadzeniu działalności gospodarczej na szeroką skalę.
Samodzielnym argumentem uzasadniającym zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie może być fakt wykazywania straty finansowej. Jak wskazuje rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, a w szczególności wartość ponoszonych kosztów uzyskania przychodów spółka zachowuje płynność finansową. Pomimo zablokowania rachunków bankowych nie zaprzestaje bowiem finansowania wielomilionowych wydatków. Spółka nie wskazała również by rozważano jej likwidację bądź ogłoszenie jej upadłości. Przeciwnie: pomimo wprowadzenia niekorzystnych dla niej prawnych warunków prowadzenia działalności w dziedzinie gier, działalność tę kontynuuje.
Powyższe uprawnia wniosek, że poniesienie wpisu od skargi w wysokości ustalonej zarządzeniem przewodniczącego wydziału nie przekracza możliwości finansowych spółki.
W tym stanie rzeczy, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy.
-----------------------
Sygn. akt I SA/Go 218/13
2
3
Sygn. akt I SA/Go 218/13
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło