I SA/Go 228/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: umorzyć postępowanie. T.P., reprezentowana przez pełnomocnika będącego adwokatem, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Zawieszenie postępowania, które zostało wszczęte na wniosek skarżącej z dnia [...] września 2013 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, nastąpiło z uwagi na wystąpienie Marszałka Sejmu do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie skutków prawnych wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono niekonstytucyjność m. in. art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., czyli w okresie za jaki ustalono skarżącej zryczałtowany podatek dochodowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej poinformował, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] podjął z urzędu zawieszone postępowanie, jak też że decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. uchylił w całości decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie. Z kolei pełnomocnik skarżącej w uzupełniającym argumentację i zasadność skargi piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. podniósł, że Trybunał Konstytucyjny postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. odmówił wyjaśnienia wątpliwości zgłoszonych przez Marszałek Sejmu ze wskazaniem, że wątpliwości te nie dotyczyły sentencji wyroku z dnia 18 lipca 2013 r. a wyjaśnianie nie może prowadzić do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy (ponownego). Według strony skarżącej powyższe postanowienie Trybunału potwierdza całkowitą bezzasadność zawieszenia postępowania. W piśmie z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania oraz ewentualnie, z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. W motywach wskazał, że celem postępowania sądowoadministracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd, czy zawieszenie postępowania nie narusza przepisów i gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Zaprezentował stanowisko, że jeżeli organ sam doprowadził do tego stanu rzeczy przez podjęcie postępowania, to przestał istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. Postanowienie podejmujące postępowanie eliminuje bowiem skutki postanowienia o jego zawieszeniu, tym samym bezprzedmiotowe stało się badanie merytorycznych przesłanek zawieszenia postępowania. Na poparcie powyższego wymienił szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako P.p.s.a., sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/2010, zob. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art.161 §1 pkt 3 P.p.s.a. występuje, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Podkreślić należy, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zostało wydane [...] kwietnia 2014 r., to jest po wniesieniu skargi, które nastąpiło 20 marca 2014 r. Wskazać również należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów i - gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów - wyeliminowanie z obrotu postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania podatkowego (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Wobec wydania przez Dyrektora Izby Skarbowej w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienia o podjęciu z urzędu postępowania, została wyeliminowana przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. W skardze podnoszono, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zawieszenia postępowania wznowieniowego, zatem wydanie postanowienia o podjęciu tego postępowania i doręczenie go stronom wyeliminowało skutki w zakresie nieprowadzenia postępowania. Tym samym skarżąca, choć w sposób zastępczy, uzyskała oczekiwany przez siebie cel tj. nietamowanie postępowania wznowieniowego, co jednocześnie spowodowało, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.161 §1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się natomiast do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd zauważa, że brak ku temu podstaw. Kwestia ta została uregulowana w art.200 i art.201 P.p.s.a. Pierwszy z nich przewiduje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, drugi zaś – w przypadku uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art.54 § 3 P.p.s.a. Tymczasem w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego badania skargi, tak by móc mówić o jej uwzględnieniu, a podjęcie postępowania przez organ nie było efektem uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, lecz procesową konsekwencją ustania przyczyny, która w ocenie organu stanowiła podstawę zawieszenia postępowania. Brak zatem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrotu uiszczonego przez skarżącą wpisu od skargi. Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.