I SA/Go 2287/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006r. sprawy ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej oddala skargę. W dniu 29 listopada 2004 r. K.W. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 1998 r. w sprawie nadania numeru identyfikacji podatkowej spółce cywilnej Przedsiębiorstwo Produkcyjno – Handlowe "G" R.G., J.B.. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] września 1998 r. NIP-4 Urząd Skarbowy nadał Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowemu "G" spółka cywilna R.G., J.B. numer identyfikacji podatkowej. Spółka ta powstała na podstawie umowy z dnia [...] września 1998 r. zawartej między R.G. i J.B.. W dniu [...] września 1998 r. założona przez w/w osoby spółka została wpisana do ewidencji działalności gospodarczej przez Prezydenta Miasta. Wspólnicy w/w spółki uchwałą z dnia [...] listopada 2002 r. przekształcili ją w spółkę jawną. W dniu [...] stycznia 2004 r. skarżący K.W. wniósł do Naczelnika Urzędu Skarbowego o stwierdzenie nieważności opisanej wyżej decyzji o nadaniu numeru identyfikacji podatkowej, wskazując jako podstawę prawną art. 58 § 1 k.c. oraz art. 247 § 1 pkt 3 i 7 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wniosku wskazał, iż funkcjonują dwie spółki cywilne "G" wskutek składania fałszywych deklaracji przez G., z udziałem B.. Spółka, której nadano kwestionowaną decyzją numer identyfikacji podatkowej jest konkurencyjna względem spółki z [...] lutego 1993 r., która – jak można się tylko domyślać – funkcjonowała w pełnym trzyosobowym składzie. Z treści uzasadnienia wniosku wynika, iż ten trzyosobowy skład to R.G., J.B. i skarżący. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wyrejestrowania z ewidencji Urzędu Skarbowego w/w spółki. Wskutek złożonego przez skarżącego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku K.W. jest Dyrektor Izby Skarbowej , a następnie decyzją z dnia [...] września 2004 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 1998 r. W uzasadnieniu wskazał, iż obowiązkiem organu podatkowego przed przystąpieniem do czynności wskazanych przez wnioskującego jest ocena, czy osoba wnosząca podanie posiada przymioty strony w postępowaniu, którego przeprowadzenia żąda. Ponieważ umowa spółki cywilnej została w dniu [...] września 1998 r. zawarta między R.G. i J.B., a następnie spółka ta została w 2003 r. przekształcona w spółkę jawną, brak jest podstaw materialno – prawnych do uznania skarżącego za stronę w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji NIP-4. Od decyzji tej w ustawowym terminie skarżący złożył odwołanie za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej do Ministra Finansów, zarzucając decyzji brak bezstronności i uwzględnienia rzeczywistego stanu rzeczy oraz żądając jej uchylenia i ponownego rozpatrzenia sprawy przez bezstronna Izbę Skarbową. Uzasadniając odwołanie wskazał, iż nigdy nie wyraził zgody na założenie przez G. i B. spółki G o takim samym profilu działalności jak spółka G z 1993 r., która nadal jest zarejestrowana w Urzędzie Skarbowym i nie została zlikwidowana, a działalność gospodarcza jest nadal prowadzona. Natomiast Urząd Skarbowy nie miał prawa zarejestrować nowej spółki bez wiedzy i zgody skarżącego. Decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej na podstawie art. 233§ 1 pkt 1 w zw. z art. 248 § 1 i 221 Ordynacji podatkowej oraz art. 24 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa i zmianie niektórych ustaw, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu wskazał, iż w przypadku wydania przez dyrektora izby skarbowej decyzji w I instancji, odwołanie od niej rozpatruje ten sam organ podatkowy, a niniejsza sprawa jest rozpatrywana w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej obowiązujące przed dniem 1 stycznia 2003 r. Natomiast zarzut strony w zakresie stronniczego działania organu podatkowego jest nieuzasadniony. W ocenie organu odwoławczego brak jest podstaw do wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] września 1998 r. Podnoszone przez skarżącego okoliczności równoległego funkcjonowania dwóch spółek cywilnych nie uprawniają go do żądania stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji i to nie tylko z tego względu, iż obie spółki cywilne są innymi podmiotami gospodarczymi, przy czym skarżący nie jest i nie był wspólnikiem tej, której dotyczy decyzja, ale także dlatego, iż organy podatkowe nie są właściwe do rozpatrywania sporów w przedmiocie naruszenia przez R.G. i J.B. przepisów Kodeksu cywilnego i Kodeksu handlowego. Zatem złożenie wniosku przez osobę nieuprawnioną skutkowało odmową wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Powyższą decyzję skarżący otrzymał w dniu 22 listopada 2004 r. z błędnym pouczeniem o służącym od niej w terminie 14 dni odwołaniu do Dyrektora Izby Skarbowej . W dniu 29 listopada 2004 r. złożył od niej odwołanie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej sprostował powyższą decyzję w części dotyczącej pouczenia o przysługujących skarżącemu środkach zaskarżenia, a doręczając skarżącemu w dniu 13 grudnia 2004 r. tę decyzję wskazał mu, iż termin do wniesienia skargi na decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. biegnie od dnia następnego po dniu doręczenia decyzji o sprostowaniu. Mimo braku prawidłowego pouczenia, skarżący jednocześnie w dniu 29 listopada złożył bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję z dnia [...] listopada 2004 r. stwierdzając, iż Dyrektor Izby Skarbowej po raz kolejny bezprawnie ustanawia się organem odwoławczym i żądając spowodowania przez Sąd rozpoznania odwołania z dnia 21 września 2004 r. od decyzji z dnia [...] września 2004 r. przez Ministra Finansów. Następnie zarzut ten cofnął, kwestionując jednak nadal zaskarżoną decyzję z uwagi na likwidacji spółki G założonej w 1993 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, powołując się na treść art. 221 Ordynacji podatkowej. Stwierdził także, iż z uwagi na treść art. 15 § 1 Ordynacji, uznał się za organ właściwy do rozpatrzenia wadliwie adresowanego odwołania od decyzji wydanej w I instancji. Nadto w pełni podtrzymał swoje stanowisko zawarte w decyzji z dnia [...] listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy. Skarga okazała się niezasadna. W myśl przepisu art. 24 § 1 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169, poz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 2003 r. (art. 30). W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 20 stycznia 2004 r. wniosek o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] września 1998 r. NIP-4 Urzędu Skarbowego nadającej Przedsiębiorstwu Produkcyjno – Handlowemu "G" spółka cywilna R.G., J.B. numer identyfikacji podatkowej. Ponieważ decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności stała się ostateczna przed dniem 1 stycznia 2003 r., do jego rozpoznania Dyrektor Izby Skarbowej właściwie zastosował przepisy cyt. wyżej ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 2003 r. Wówczas przepis art. 248 § 2 Ordynacji podatkowej stanowił, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu, przy czym chodzi tu o stronę w rozumieniu art. 133 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w chwili wydawania zaskarżonej decyzji. Przepis ten w § 1 wskazuje, iż stroną jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoby trzecie , o których mowa w art. 110 – 117, które z uwagi na swój interes prawny żądają czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy. W oparciu o powyższe przepisy trudno uznać skarżącego za stronę mającą uprawnienie do żądania stwierdzenia nieważności decyzji nadającej spółce cywilnej R.G. i J.B. numer identyfikacji podatkowej i to nie tylko dlatego, iż nie był on stroną postępowania zakończonego kwestionowaną decyzja ostateczną. Jako osoba fizyczna skarżący jest podatnikiem, ale w niniejszej sprawie kwestionowana decyzja nadająca numer identyfikacji podatkowej nie dotyczy jego interesu prawnego, który winien wynikać z przepisów prawa materialnego, procesowego lub przepisów ustrojowych. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy (stwierdziwszy wcześniej, iż obie spółki cywilne to dwa odrębne podmioty gospodarcze stworzone przez innych wspólników i w innym okresie - w 1993 r. umowę spółki cywilnej zawarli B., G. i skarżący, a w 1998 r. umowę spółki cywilnej zawarli B. i G.), organy podatkowe nie są właściwe do rozpatrywania sporów w przedmiocie nieuprawnionego użycia firmy czy stosowania przez wspólników zasad nieuczciwej konkurencji. Spółka cywilna, której nadano numer identyfikacji jest nową spółką, która powstała w 1998 r., a spółka cywilna, na istnienie której powołuje się skarżący została zawiązana już w 1993 r. Nadto należy wskazać, iż zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. Nr 142, poz. 702 z późn. zm.) do dokonania zgłoszenia identyfikacyjnego obowiązani są podatnicy – w imieniu spółki cywilnej dokonują tego jej wspólnicy. Skoro zatem K.W. nie był wspólnikiem założonej w 1998 r. spółki cywilnej to nie mógł być także stroną postępowania o nadanie tej spółce numeru identyfikacji podatkowej. W tej sytuacji prawidłowe stwierdzenie braku legitymacji skarżącego do żądania stwierdzenia nieważności decyzji nadającej numer identyfikacji podatkowej doprowadziły do zasadnej odmowy wszczęcia tegoż postępowania decyzją wydaną na podstawie art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji. ( - ) Barbara Rennert ( - ) Jacek Niedzielski ( - ) Alina Rzepecka