I SA/Go 235/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-10-13
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania), jeśli zostało ono wszczęte po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję podatkową, która jest przedmiotem tego postępowania nadzwyczajnego?Ratio decidendi
Organ podatkowy ma obowiązek zawiesić postępowanie w trybie nadzwyczajnym (wznowienie postępowania) do czasu prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym, jeśli postępowanie nadzwyczajne zostało wszczęte po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego na decyzję podatkową, która jest przedmiotem tego postępowania. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane jako rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego.Stan faktyczny
Skarżący R.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania wznowionego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Postępowanie wznowiono na wniosek skarżącego, jednak zostało ono zawieszone z uwagi na fakt, że do decyzji podatkowej, której dotyczyło wznowienie, wniesiono skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, które nie zostały jeszcze prawomocnie zakończone. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące wadliwego doręczania pism i przedawnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Czajkowski po rozpoznaniu w dniu 13 października 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi R.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania oddala skargę.
R.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2017r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2017r. nr [...] zawieszające postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016r. do dnia powzięcia przez organ wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczeń kończących postępowania w sprawie ze skarg R.S. nadanych w placówce pocztowej w dniu 5 października 2016r. oraz w dniu 31 października 2016r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.
Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego określił skarżącemu zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w wysokości 216.546,00 zł.
Decyzja ta po rozpatrzeniu wniesionego przez skarżącego odwołania została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...].
Na ww. decyzję pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 5.10.2016 r. R.S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Po raz kolejny skargę na tę samą decyzję złożył pismem nadanym w placówce pocztowej w dniu 31.10.2016 r.
W piśmie nadanym w placówce pocztowej w dniu 05.10.2016r. zatytułowanym: "Podanie. Odwołanie od decyzji nr [...] za podatek dochodowy 2008", skarżący wniósł o wznowienie postępowania i wysłanie mu decyzji w celu napisania odwołania do sądu. Skarżący podniósł, że pismach kierowanych do Izby Skarbowej posługiwał się adresem: skr. [...]. Zaznaczył, że wielokrotnie informował m.in. Urząd Skarbowy o zmianie adresu. Natomiast decyzję wysłano mu pod adres pod którym nie mieszka.
Wobec powyższego Dyrektor Izby Skarbowej pismem z dnia [...] października 2016 r. wezwał skarżącego do sprecyzowania zakresu żądania, tj. wyjaśnienia, czy ww. pismem niezależnie od skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r., wnosi o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ww. decyzją organu odwoławczego, a także do wskazania przesłanki z art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej uzasadniającej wznowienie postępowania podatkowego. Organ poinformował jednocześnie skarżącego, iż w przypadku braku odpowiedzi, w wyznaczonym terminie, na powyższe wezwanie uzna, że ww. pismo stanowi wniosek o wznowienie postępowania w trybie art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej.
W dniu 04.11.2016 do Izby Skarbowej wpłynęło pismo skarżącego (data nadania w placówce pocztowej 31.10.2016 r.) zatytułowane "Wniosek o wznowienie postępowania".
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016r.
Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2017r. Dyrektor Izby Skarbowej zawiesił ww. wznowione postępowanie podatkowe.
W motywach uzasadnienia postanowienia organ wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Go 364/16 odrzucił skargę R.S. wniesioną w dniu 05 października 2016 r. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. Jednakże do dnia wydania niniejszego postanowienia ww. orzeczenie nie uprawomocniło się. Ponadto skarga R.S. nadana w placówce pocztowej w dniu 31.10.2016 r., przekazana przez Dyrektora Izby Skarbowej pismem z dnia [...] grudnia 2016 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., do dnia wydania niniejszego postanowienia, nie została przez ten Sąd rozpatrzona.
Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej w sprawie zachodzi przesłanka do zawieszenia przedmiotowego postępowania, gdyż rozpatrzenie wznowionej sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez sąd administracyjny. Wznowione postępowanie podatkowe dotyczy bowiem decyzji, co do której nie zostało prawomocnie zakończone postępowanie sądowoadministracyjne. Rozstrzygnięcie w zakresie ww. postępowania sądowego dotyczącego decyzji z dnia [...] lipca 2016 r. należy do sądu i musi poprzedzać rozpatrzenie przedmiotowej sprawy oraz wydanie decyzji we wznowionym postępowaniu podatkowym. Zachodzi bowiem ścisły związek pomiędzy ww. postępowaniem sądowym, a niniejszym postępowaniem podatkowym w sprawie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...] lipca 2016 r.
Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, w którym zwrócił się do organu o umorzenie postępowania z powodu przedawnienia oraz o możliwość wznowienia postępowania tak aby mógł się od niego odwołać. Zaznaczył również, że informował organ o zmianie adresu a decyzje zostały wysłane na zły adres.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2017r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że w sytuacji wcześniejszego uruchomienia kontroli sądowej wobec ostatecznej decyzji podatkowej postępowanie administracyjne w trybie nadzwyczajnym co do tej samej decyzji powinno zostać zawieszone w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej do czasu zakończenia sprawy sądowej. Zaznaczył, że w celu zapobieżenia dwutorowości postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego przyjmuje się, że po wniesieniu skargi do sądu administracyjnego wykluczona jest możliwość jednoczesnego prowadzenia postępowania administracyjnego w trybie nadzwyczajnym. Tak więc merytoryczne rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji co do decyzji dotychczasowej w postępowaniu wznowieniowym będzie możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia, które w tym przypadku ma charakter zagadnienia wstępnego, o którym mowa w przepisie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że zawieszone zaskarżonym postanowieniem postępowanie, zostanie podjęte z urzędu w dniu powzięcia przez organ wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczeń kończących postępowanie sądowoadministracyjne ze skarg R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
Na powyższe postanowienie R.S. wniósł skargę, w której wskazał, że prosi o możliwość odwołania się od decyzji w sprawie podatku za rok 2008. Podniósł, że Urząd Skarbowy, Izba Skarbowa informowana była o zmianie adresu a wysyłano mu pismo pod adres pod, którym już dawno nie mieszka.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a." Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych, i który nie ma w niniejszej sprawie zastosowania.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2017 r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2017 r. zawieszające postępowanie wznowione postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. do dnia powzięcia przez organ wiadomości o uprawomocnieniu się orzeczeń kończących postępowania w sprawie ze skarg R.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. wydaną w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.
Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone przez organ na podstawie art. 201 §1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.) zgodnie, z którym organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r. wznowił na wniosek skarżącego postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Jednakże w dniach 05 października i 31 października 2016r. R.S. wniósł skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. na ww. decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. postanowieniem z dnia 15 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Go 364/16 odrzucił skargę wniesioną przez R.S. w dniu 5 października. Niemniej jednak do dnia wydania zaskarżonego postanowienia ww. orzeczenie nie uprawomocniło się.
Z kolei skarga nadana w placówce pocztowej w dniu 31.10.2016 r., przekazana przez Dyrektora Izby Skarbowej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. pismem z dnia [...] grudnia 2016 r., do dnia wydania zaskarżonego postanowienia, nie została przez ten Sąd rozpatrzona.
Zaznaczyć należy, że kwestia możliwości wszczęcia postępowania podatkowego w nadzwyczajnych trybach postępowania, w tym przy wznowieniu postępowania, w trakcie postępowania sądowoadministrazyjnego była przedmiotem uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt II GPS 1/17, którą tutejszy Sąd na mocy art. 269 P.p.s.a. jest związany, i którą w pełni podziela.
W uchwale tej NSA stwierdził, że skoro w art. 56 P.p.s.a. ustawodawca wskazał, że w razie wniesienia skargi do sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu do czasu ich zakończenia, to należy a contrario przyjąć, iż nie ma podstaw do zawieszenia postępowania sądowego w sytuacji, gdy administracyjne postępowanie w trybie nadzwyczajnym zostało uruchomione po wniesieniu skargi. Jeżeli nie ma podstaw do zawieszenia postępowania przed sądem administracyjnym, a sprawa nie może być rozstrzygana jednocześnie w postępowaniu administracyjnym i sądowym, to organ administracji ma obowiązek zawiesić administracyjne postępowanie nadzwyczajne do czasu prawomocnego zakończenia sprawy zawisłej przed sądem administracyjnym. Należy przy tym pamiętać, że sąd administracyjny, rozpoznając skargę, nie jest związany jej zarzutami, co powoduje, że przedmiotem kontroli sądu mogą być również okoliczności stanowiące podstawę zastosowania jednego z trybów nadzwyczajnych, a w świetle art. 170 P.p.s.a. organ administracji publicznej nie może wydać rozstrzygnięcia sprzecznego z wyrokiem sądu.
NSA stwierdził także, że wydanie prawomocnego orzeczenia przez sąd nie zawsze zamyka drogę do weryfikacji decyzji lub postanowienia w trybie nadzwyczajnym, jednak oba postępowania pozostają ze sobą w ścisłym związku. Z tych też względów należy uznać, że choć wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie stanowi podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania zakończonych zaskarżoną decyzją lub postanowieniem, to jednak organ - na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (lub art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej) - jest w takim przypadku zobowiązany do zawieszenia postępowania, aż do prawomocnego zakończenia postępowania przed sądem administracyjnym. Załatwienie sprawy i wydanie rozstrzygnięcia przez organ będzie bowiem możliwe dopiero po wydaniu przez sąd prawomocnego orzeczenia. Rozpatrzenie sprawy przez sąd powinno być traktowane, tak jak rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego w rozumieniu powołanych przepisów.
Wobec powyższego zgodzić się należy z Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej, że w spornej sprawie mamy do czynienia z zagadnieniem prejudycjalnym, czyli z sytuacją, w której rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uzależnione jest od zagadnienia wstępnego, które ma być rozstrzygnięte w drodze orzeczenia - wyroku lub postanowienia wydanego przez sąd a tym samym spełniona została przesłanka do zawieszenia postępowania na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Zaznaczyć należy, że wszystkie pisma kierowane do skarżącego w przedmiotowym postępowaniu zostały wysłane przez organ na wskazany przez niego adres skrytki pocztowej. Natomiast podnoszona w skardze okoliczność wadliwego doręczania pism dotyczy postępowania wymiarowego nie może być zatem przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie.
Przeprowadzona w sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że jest ono zgodne z prawem.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło