I SA/Go 24/12

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-03-07

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Barbara Rennert, Joanna Wierchowicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru, odrzucając wartość transakcyjną i stosując metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, z pominięciem wymogów określonych w art. 151 ust. 4 RWKC?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organy celne pominęły istotny przepis art. 151 ust. 4 RWKC, który nakazuje uwzględnienie towarów wytworzonych przez tego samego producenta przy ustalaniu wartości celnej towarów podobnych. Brak zastosowania tego przepisu oraz art. 30 ust. 2 lit. b WKC stanowi naruszenie prawa materialnego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Organ odwoławczy powinien ponownie rozpoznać sprawę, uwzględniając wskazane przez sąd wytyczne.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka H Sp. z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą określenia wartości celnej towaru i podatku VAT. Spółka importowała spodnie damskie z Chin, deklarując niską wartość celną opartą na fakturze z 2005 r. Organy celne zakwestionowały tę wartość, powołując się na fakturę z 2006 r. otrzymaną w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia, która wykazywała znacznie wyższą cenę. Organy celne zastosowały metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych, ustalając wyższą wartość celną i należny podatek VAT. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym bezzasadne odstąpienie od metody wartości transakcyjnej i niewłaściwe zastosowanie metody towarów podobnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej. Określono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi H Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 2.800 (dwa tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Go 24/12 UZASADNIENIE Skarżąca, H spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...].11.2011r, r [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], wydanej w przedmiocie określenia wartości celnej towaru, podatku od towarów i usług Z akt sprawy wynika że : W dniu [...].03.2006r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu (nr zgłoszenia [...]) pochodzące z Chin spodnie damskie (100 % bawełny). Jako wartość celną importowanego towaru zadeklarowano kwotę 5.021,52 USD - zgodnie z dołączoną do zgłoszenia fakturą nr [...] z dnia [...].01.2005 r., wystawioną przez firmę X Co. Ltd. Do zgłoszenia celnego dołączono także świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2006 r. Po dokonanej weryfikacji świadectwa pochodzenia Biuro Inspekcji Wjazdowo -Wyjazdowej Chińskiej Republiki Ludowej potwierdziło (po przeprowadzeniu dochodzenia), że dane zawarte w nadesłanym do weryfikacji świadectwie pochodzenia są autentyczne i prawdziwe. Produkty, których dotyczy świadectwo zostały wyprodukowane przez firmę X Co. Ltd w Chińskiej Republice Ludowej. Podczas produkcji materiały do niej użyte zostały w całości pozyskane w Chinach i kwalifikują się jako towary pochodzenia chińskiego. Do pisma dołączono również kopię faktury nr [...] z dnia [...].01.2006 r. wskazaną w weryfikowanym świadectwie. Zgodnie z tą fakturą firma X Co. Ltd z Chin sprzedała towar objęty w/w świadectwem pochodzenia, firmie skarżącej za kwotę 62.638,0 USD. Mimo zwrócenia się przez organ celny, po otrzymaniu powyższego wyniku, z wnioskiem o weryfikację obu faktur, nie uzyskano informacji w tym zakresie. Postanowieniem z [...] lutego 2007 r., Naczelnik Urzędu Celnego wszczął postępowanie celne i podatkowe dotyczące ustalenia właściwej wartości, należnej kwoty cła i podatku VAT dla towaru objętego zgłoszeniem celnym. Postanowieniem z [...].09.2007 r. powyższe postępowanie zostało zawieszone z uwagi na wystąpienie przez organ celny do władz chińskich o weryfikację dokumentu transakcyjnego. Zawieszone postępowanie podjęto w dniu [...] stycznia 2011 r., uzasadniając to przewidzianym ustawowo czasem na rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił wartość celną towaru objętego zgłoszeniem celnym z [...].03.2006 r. nr [...], na kwotę 20.923,0 USD (66.468 zł), kwotę cła (dla potrzeb ustalenia podatku VAT) w wysokości 7.976 zł, podatek od towarów i usług z tytułu importu w wysokości 16.922,0 zł, odsetki od podatku VAT w wysokości 1.354 zł. Określenie powyższych kwot doprowadziło do ustalenia niedoboru w podatku VAT w wysokości 12.447,0 zł. W motywach powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, że analiza dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego i przesłanych przez władze chińskie w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia pozwoliła na przyjęcie, że towar został sprzedany do Unii Europejskiej za cenę wyższą niż zadeklarowana przez importera w zgłoszeniu. W wyniku porównania zadeklarowanej przez importera ceny jednostkowej ze średnimi cenami jednostkowymi towarów importowanych z Dalekiego Wschodu do Unii Europejskiej, organ stwierdził, że deklarowana cena jest rażąco mniejsza, niż średnia cena deklarowana na obszarze UE. Skarżąca natomiast nie przedstawiła żadnych dowodów obiektywnie uzasadniających ten stan rzeczy. W tej sytuacji organ I instancji uznał, że cena ta nie może być ustalona w oparciu o przepis art. 29 WKC i należało ją ustalić innymi metodami. Powołując się na przepis art. 30 ust. 1 WKC i wskazując cztery metody ustalania wartości celnej (metoda wartości transakcyjnej towarów identycznych, metoda wartości transakcyjnej towarów podobnych, metoda tzw. ceny jednostkowej, metoda wartości kalkulowanej), organ celem uzyskania danych porównawczych, dokonał przeglądu ogólnopolskiej bazy danych zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze RP zaewidencjonowanych w systemie celnym. W wyniku tego przeglądu organ nie stwierdził danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych. Poszukując materiałów do przyjęcia kolejnej metody - wartości transakcyjnej materiałów podobnych organ wybrał zgłoszenie celne z [...].02.2006 r. nr [...], biorąc pod uwagę podobny rodzaj towaru, podobną jakość, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, takie same warunki dostawy, podobną ilość towaru objętą całym zgłoszeniem, jak i podobną ilość tego rodzaju towaru w zgłoszeniu. Założenia te są zgodne z Uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej (załącznik nr 23 do RWKC). Do ustalenia wartości przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Chin czyli 0,50 USD za 1 sztukę spodni damskich (100 % bawełna). Tak ustaloną wartość przeliczono przez obowiązujący kurs walut w dacie zdarzenia oraz ilość netto importowanego towaru. Powołując się na przepisy art 221 ust. 3 WKC oraz art, 38 ust. 2, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o podatku od towarów i usług, organ określił prawidłową kwotę podatku VAT, obliczył niedobór w tym podatku oraz kwotę należnych odsetek od tego niedoboru. W złożonym odwołaniu, skarżąca wniosła o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, zarzucając zaskarżonej decyzji obrazę przepisów postępowania - art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 187 § 1, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz art. 87 ust. 1 ustawy - Prawo celne w zw. z art. 204a ordynacji podatkowej. W trakcie postępowania odwoławczego, Dyrektor Izby Celnej włączył do postępowania wydruki dotyczące zgłoszeń celnych w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu dokonanych w okresie od [...] stycznia 2006 r. do [...] maja 2006 r. towarów zgłoszonym pod tym samym kodem co towar będący przedmiotem postępowania. Decyzją z dnia [...].11.2011 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w całości zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżąca zgłosiła w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu spodnie damskie w iiości 41.846 sztuk, deklarując kod CN 6104 62 00 oraz wartość towaru w wysokości 5.021.52 USD na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].01.2005 r. wystawionej przez firmę X CO., LTD. Ponadto załączono świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2006r.. potwierdzające chińskie pochodzenie towaru. Na skutek dokonanej weryfikacji, w piśmie z dnia [...].09.2006r. Biuro Inspekcji Wjazdowo - Wyjazdowej Chińskiej Republiki Ludowej potwierdziło autentyczność świadectwa pochodzenia, informując jednocześnie, że towar objęty tym świadectwem został wyprodukowany w ChRL. W załączeniu w/w pisma organ weryfikujący przesiał fakturę wskazaną w polu 10 świadectwa, o takim samym numerze jak faktura załączona do zgłoszenia celnego, jednak z wartością kilkunastokrotnie wyższą. Z otrzymanej faktury o nr [...] z dnia [...].01.2006 wynika, że cena towaru objętego świadectwem pochodzenia nr [...] określona została na kwotę 1,49 USD/sztukę, natomiast cena zadeklarowana w zgłoszeniu celnym kształtowała się na poziomie 0,12 USD/sztukę. Wobec powyższego organ I instancji wszczął postępowanie podatkowe, celem ustalenia należnego podatku od importowanego towaru. Zdaniem organu odwoławczego organ I instancji, zasadnie działając na podstawie art. 181 a ust. I RWKC, powziął uzasadnione wątpliwości, iż zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Podstawę takich ustaleń stanowiła weryfikacja świadectwa pochodzenia, w wyniku której uzyskano fakturę sprzedaży towaru dla poiskiego kontrahenta -spółki z o.o. "H" za kwotę ogólną znacznie wyższą niż deklarowaną w zgłoszeniu celnym, to jest na kwotę 62.638,00 USD. Wobec powyższego dokonano ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi, w oparciu o treść art. 30 ust. 2 lit. b WKC. Jako materiał porównawczy przyjęto cenę uwidocznioną w zgłoszeniu celnym z [...].02.2006 r. nr [...] w ilości 30.980 sztuk na kwotę 0,50 USD za 1 sztukę spodni damskich Podano przy tym. że ustalając materiał porównawczy organ celny kierował się takimi względami jak podobny towar o identycznym przeznaczeniu i cechach ogólnych, rodzaj towaru, zbliżona ilość, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kierunek handlu, bardzo podobna jakość i ilość towaru objęta całym zgłoszeniem. Uwzględniając ponadto dyspozycję art. 151 ust. 3 RWKC, która stanowi że do ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość z ustalonych, za punkt wyjściowy sporządzenia kalkulacji przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Chin wg ww. zgłoszenia celnego. Wskazano, że zakwestionowanie przez organ celny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej wiąże się - w myśl art. 181 a RWKC - z koniecznością odstąpienia od ustalenia tej wartości na podstawie wartości transakcyjnej. Odrzucenie wartości transakcyjnej jest konsekwencją zakwestionowania wiarygodności informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Organ celny porównał zadeklarowaną przez stronę wartość celną towaru (0,12 USD/sztukę) z ceną za ten sam towar wykazaną w fakturze otrzymanej w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia (1,49 USD/sztukę), która była podstawą wystawienia świadectwa pochodzenia nr [...]. Zauważył, że faktura [...] z dnia [...].01.2006r. dotyczy towaru objętego świadectwem pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2006r., o czym świadczy zapis w polu 10 świadectwa, w którym wskazano numer i datę faktury powiązanej z tym świadectwem. Otrzymana faktura wystawiona została na spółkę z o.o. "H", zawiera ten sam numer i datę wystawienia co faktura przedłożona do zgłoszenia celnego, jednakże opiewa na znacznie większą wartość. Powstałe wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej jak i ceny jednostkowej za jednostkę miary spowodowały, iż zadeklarowana w dokumencie zakupu nr [...] z dnia [...].01.2005r. wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art.29 WKC. Organ uznał, iż zaszły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar co pozwoliło na ustalenie wartości celnej inną metodą, niż metoda wartości transakcyjnej. W sytuacji gdy zadeklarowana wartość celna nie mogła być przyjęta, ustalono tą wartość stosując kolejno zastępcze metody określone w art. 30-31 WKC. W celu uzyskania materiałów porównawczych dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy ALINA zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze RP. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych nie stwierdzono danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, jednakże uzyskane informacje pozwoliły na wykorzystanie ich jako materiał pozwalający na skorzystanie z metody "towarów podobnych". Zgodnie z materiałem porównawczym zgromadzonym w niniejszej sprawie najniższa cena jednostkowa zgłoszonego towaru wynosi 0.50 USD/szt. i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej towaru zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...].03.2006 r. Jest to towar wyprodukowany w tym samym kraju, posiadający podobny skład materiałowy, sprzedany na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach oraz został wywieziony do WE w tym samym lub zbliżonym czasie, co towar dla którego ustalana jest wartość celna. Tym samym spełnia kryteria towarów podobnych. Przedłożona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z dnia [...].01.2005r. wystawiona przez firmę X CO., LTD z Chin o wartości 5.021.52 USD nie mogła stanowić podstawy do ustalenia wartości celnej towaru, a określenie wartości celnej nastąpiło w oparciu o przepis art. 30ust2b)WKC. Uzyskana w wyniku weryfikacji kopia faktury nr [...] z dnia [...].01.2006r. została wystawiona również przez firmę X CO., LTD, a więc tą samą. które wnioskowała o wystawienie świadectwa pochodzenia, jednak opiewała na znacznie wyższą kwotę (tj.62.638,00 USD). Organ dokonał oceny ujawnionych dokumentów i przyjął, że w myśl art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33, z zachowaniem warunków określonych w art. 29 lit a) do d). Zdaniem organu, fakt otrzymania faktury o tym samym numerze co faktura przedłożona do zgłoszenia celnego ale opiewająca na znacznie wyższą wartość, jest bowiem wystarczającą przesłanką do odstąpienia od ustalania wartości celnej importowanego towaru na podstawie wartości transakcyjnej i ustalenie jej w oparciu o jedną z metod określonych w art. 30 ust. 2 WKC. Wobec powyższego, zdaniem organu oczekiwanie na wynik pomocy prawnej w zakresie weryfikacji obu faktur było bezcelowe. Okoliczność wystąpienia o pomoc prawną do organu celnego państwa obcego nie stanowiła o istnieniu przeszkody w prowadzeniu postępowania podatkowego. Zaskarżając powyższą decyzję, Spółka wniosła o uchylenie decyzji w całości oraz orzeczenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła : 1.naruszenie przepisów art. 121 § I, art. 122 oraz art. 187 § 1 i art.191 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2005r. Nr 8, póz. 60 z późn. zm.) w związku z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19.03.2004r. Prawo celne, poprzez nie wywiązanie się przez organy celne z obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przejawiające się w szczególności brakiem oczekiwania na wynik pomocy prawnej i brakiem weryfikacji dokumentu handlowego dołączonego do zgłoszenia celnego, pomimo że weryfikacja ta została wcześniej uznana przez organ l instancji za mającą istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. 2. naruszenie przepisu art. 151 ust.1 rozporządzenia Komisji nr 2454 z dnia 2,07.1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej: RWKC), poprzez przyjęcie jako materiału porównawczego zgłoszenia celnego [...] z dnia [...].02.2006r., podczas gdy materiał porównawczy nie dotyczył towarów importowanych w podobnych ilościach (w zakwestionowanym zgłoszeniu celnym - 41.846 szt, w przyjętym materiale porównawczym 30.980 szt.), co miało wpływ na zmniejszenie ceny jednostkowej 3. naruszenie przepisów art.29 oraz art.30 ust. I lit. b) rozporządzenia Rady nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Ceiny (dalej: WKC) poprzez bezzasadne odstąpienie od metody wartości transakcyjnej i ustalenie wartości celnej na podstawie metody określonej w art.30 ust. I lit.b) WKC. Uzasadniając skargę spółka stwierdziła, że powzięcie przez organy celne "uzasadnionych wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną za importowany towar" jest ustaleniem dowolnym, a co najmniej przedwczesnym. Podjęcie wcześniej zawieszonego postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 205 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż weryfikacja nie została zakończona, a tym samym nie ustała przyczyna zawieszenia postępowania. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Dodatkowo wyjaśnił, iż decyzje organów obu instancji odrzucają przyjętą w zgłoszeniu celnym wartość transakcyjną towaru, a w konsekwencji ustalają wartość celną w oparciu o metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych. Skorzystanie przez organ odwoławczy z danych, które tę wartość ustaliły na niższym poziomie nie może być postrzegane jako naruszenie zasady dwuinstancyjności. Natomiast fakt otrzymania przez organ celny wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia także faktury będącej podstawą wystawienia dowodu pochodzenia, stanowi wystarczającą przesłankę do odrzucenia wartości transakcyjnej jako wartości celnej importowanego towaru. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Ceiny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. - WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. - RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organ celny I instancji, korzystając z powyższych uprawnień, podjął czynności weryfikacyjne dotyczące dokumentów transakcyjnych. Sprawdzeniu podlegało przede wszystkim świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].01.2006 r., dołączone do zgłoszenia celnego z dnia [...].02.2006 r. Organ celny przesłał je do kontroli do Biura inspekcji Wjazdowo - Wyjazdowej Chińskiej Republiki Ludowej, które potwierdziło (po przeprowadzeniu dochodzenia), że dane zawarte w nadesłanym do weryfikacji świadectwie pochodzenia są autentyczne i prawdziwe. Do pisma dołączono również kopię faktury nr [...] z dnia [...].01.2005r. wskazanego w weryfikowanym świadectwie. Przesyłając do weryfikacji rachunek przedłożony przez skarżącą wraz,ze zgłoszeniem celnym, organ I instancji zawiesił postępowanie celne i podatkowe z uwagi na czas trwania weryfikacji. Następnie mimo braku odpowiedzi organu chińskiego postępowanie to po ponad trzech latach podjął. Zdaniem skarżącej, dowolne, a co najmniej przedwczesne było powzięcie przez organy celne obu instancji "uzasadnionych wątpliwości", że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie zapłaconą lub należną za towar. Zarzuciła organowi I instancji wadliwe podjęcie zawieszonego postępowania, mimo że przyczyna zawieszenia nie ustała. Poddała w wątpliwość uznanie za wiarygodną faktury nadesłanej przez organ chiński. Uchybienia te, zdaniem skarżącej, naruszyły przepisy art. 121, art. 122, art. 124, art. 187 § 1 oraz art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Należy podkreślić, że w świetle treści art. 86 ust. 1 ustawy - Prawo celne, organ I instancji mógł zawiesić postępowanie z uwagi na wystąpienie do organu chińskiego o weryfikację faktury przedłożonej przez skarżącą, gdyż zgodnie z tym przepisem organ celny może zawiesić postępowanie w przypadku, gdy w jego toku wystąpił z wnioskiem 0 pomoc prawną do organu celnego państwa obcego lub innego uprawnionego podmiotu państwa obcego. Zawieszenie postępowania nie jest zatem obligatoryjne, gdyż - jak wynika z przytoczonego wyżej przepisu - organ celny może zawiesić postępowanie. W tej sytuacji należy uznać, że mimo braku odpowiedzi od organu chińskiego, a tym samym ustania przyczyny, dla której zawieszono postępowanie, organ celny mógł również podjąć zawieszone postępowanie. Natomiast brak odpowiedzi organu chińskiego powodował jedynie konieczność oceny przez organ celny dowodów jakie zebrał w toku prowadzonego postępowania. Ocena ta odbywa się w oparciu o przepis art. 191 ordynacji podatkowej i w ocenie tej organy celne nie są skrępowane żadnymi regułami określającymi wartość poszczególnych rodzajów dowodów i dokonują jej w sposób swobodny, ale nie dowolny, na podstawie własnego przekonania w oparciu o zebrany materiał dowodowy. Takiej oceny w niniejszej sprawie organy obu instancji dokonały, zasadnie kwestionując wartość transakcyjną zgłoszonego towaru. Istnienie dwóch faktur dotyczących tego samego towaru, ale wskazujących odmiennie jego cenę jest dostatecznym powodem do powzięcia przez organy celne uzasadnionych wątpliwości czy deklarowana przez skarżącą cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. W tej sytuacji art. 181 a RWKC pozwolił organom celnym na nie ustalanie wartości celnej z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej i zastosowanie jednej z metod zastępczych określonych w art. 30 ust. 2 WKC. Należy podkreślić, że nie budzi zastrzeżeń Sądu zasadność zakwestionowania przez organy celne wiarygodności zadeklarowanej przez skarżącą wartości celnej towaru, jak i ustalanie tej wartości w oparciu o jedną z metod zastępczych. Prawidłowo organy celne wybrały uregulowaną w art. 30 ust. 2 lit. b WKC metodę wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zgodnie z definicją zawartą w art. 142 ust. 1 lit d RWKC "towary podobne" oznaczają towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towaru, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. W myśl art 141 ust. 1 RWKC do celów stosowania przepisów art. 28 » 36 WKC oraz przepisów tytułu V RWKC "Wartość celna", Państwa Członkowskie postępują zgodnie z przepisami ustanowionymi z załączniku 23, a przepisy ustanowione w pierwszej kolumnie tego załącznika są stosowane zgodnie z odpowiednią uwagą interpretacyjną zamieszczoną w drugiej kolumnie. Odnośnie art. 30 ust. 2 lit. b WKC uwaga interpretacyjna wskazuje, że organy celne, wszędzie tam, gdzie jest to możliwe, posługują się sprzedażą towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary, dla których ustalana jest wartość. W przypadku nie stwierdzenia tego rodzaju sprzedaży załącznik 23 nakazuje odpowiednie posługiwanie się sprzedażą towarów podobnych, która spełnia którykolwiek z trzech wymienionych w tabeli warunków (sprzedaż na tym samym poziomie handlu lecz w innych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu lecz w zasadzie w tych samych ilościach, sprzedaż na innym poziomie handlu i w innych ilościach), a następnie dokonanie korekt na podstawie dowodów rzeczowych. Przy braku obiektywnego kryterium ustalenie wartości celnej w oparciu o art. 30 ust. 2 lit b WKC nie jest możliwe. Podobne uregulowania zawarto w art. 151 RWKC. Jego ust. 1 stanowi, że w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b WKC (wartość transakcyjna towarów podobnych) wartość celna ustalana jest w odniesieniu wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w tych samych ilościach, co towary dla których określana jest wartość celna. W przypadku, gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem, że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty. Jednakże w ust. 4 wskazano, że w celu stosowania niniejszego artykułu wartość transakcyjna towarów wytwarzanych przez inną osobę jest brana pod uwagę tylko wtedy, jeżeli na podstawie ust. 1 nie można stwierdzić wartości transakcyjnej dla towarów podobnych wytworzonych przez tę samą osobę, która wyprodukowała towary, których wartość celna ma zostać określona. Organy celne obu instancji w podstawie prawnej wydanych przez siebie decyzji nie powołały art. 151 RWKC, choć jest on kluczowym przepisem przy ustalaniu wartości transakcyjnej towarów podobnych. Jedynie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał art. 151 ust. 3 RWKC, gdyż w oparciu o jego treść wybrał najniższą wartość transakcyjną z wybranych przez siebie zgłoszeń celnych. Natomiast organy celne całkowicie zignorowały treść ust. 4 powyższego artykułu. Brak jest podstaw do przyjęcia, że w ogóle przepis ten zastosowały, dokonując wyboru zgłoszeń z systemu. W uzasadnieniach decyzji nie ma o tym wzmianki. To powoduje, że Sąd nie jest w stanie stwierdzić czy przepis ten został zastosowany, a jego zastosowanie jest niezbędne do prawidłowego ustalenia wartości transakcyjnej towarów podobnych. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zatem, Sąd miał obowiązek rozpoznać niniejszą sprawę, badając w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji, mimo iż zarzuty skargi nie zostały przez Sąd podzielone, zaskarżona decyzja winna być uchylona z uwagi na jej pominięcie przez organy celne obu instancji przepisu art. 151 ust. 4 RWKC. Wobec powyższego organ celny winien ustalić, czy wśród znajdujących się w systemie ALINA zgłoszeń celnych znajdują się takie, które dotyczą towarów podobnych w rozumieniu przepisu art. 142 ust. 1 lit. d RWKC i zostały wytworzone przez tego samego producenta, co tkaniny sprowadzone przez skarżącą. Dopiero poczynienie takich ustaleń daje organowi celnemu w dalszej kolejności możliwość zastosowania art. 151 ust. 1 RWKC w oparciu o uwagi znajdujące się w załączniku 23 ust. 1 RWKC. Z materiałów znajdujących się w aktach administracyjnych jak również z zaskarżonej decyzji nie wynika, czy organ celny takie ustalenia poczynił, czym naruszył regulację z art. 122 i art. 187 § 1 ordynacji podatkowej. Naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało zatem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżoną decyzję uchylić. W sprawie doszło także do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 151 ust. 4 RWKC oraz art. 30 ust. 2 lit. b WKC, które miało wpływ na wynika sprawy. Zaistniała zatem przesłanka z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ odwoławczy winien przeprowadzić uzupełniające postępowanie, spełniające wskazane wyżej uwagi, dokonując subsumcji prawa materialnego z art. 30 ust. 2 lit b WKC i art. 151 RWKC zgodnego z zaprezentowanym przez Sąd poglądem. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). 12

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło