I SA/Go 242/07

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-02-26

Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona wniosła o przyznanie prawa pomocy po prawomocnym częściowym oddaleniu poprzedniego wniosku, sąd powinien zbadać, czy nastąpiły zmiany okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki pierwotnego rozstrzygnięcia, a następnie odnieść je do ustawowych przesłanek prawa pomocy?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny, rozpoznając nowy wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony po prawomocnym częściowym oddaleniu poprzedniego wniosku, powinien zbadać, czy nastąpiły zmiany okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki pierwotnego rozstrzygnięcia. Następnie, poczynione ustalenia należy odnieść do ustawowych przesłanek prawa pomocy, w tym do sytuacji majątkowej strony, która uległa zmianie uzasadniającej uwzględnienie wniosku w całości.
Stan faktyczny
Skarżąca E.H. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dotyczącą zryczałtowanego podatku dochodowego. Wcześniejszym postanowieniem skarżąca została zwolniona od opłat sądowych jedynie w części przekraczającej 500 zł, z uwagi na jej dochody z emerytury i pomoc rodziny. Po oddaleniu skargi, skarżąca złożyła nowy wniosek, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji materialnej i brak kontaktu z rodziną.
Rozstrzygnięcie
Zmieniono postanowienie z dnia 9 maja 2007 r. i przyznano skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.- Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E.H. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanowił: zmienić postanowienie z 9 maja 2007 r. i przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W związku ze skargą na wskazaną na wstępie decyzję Dyrektora Izby Skarbowej E.H. (skarżąca) wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie doradcy podatkowego. Postanowieniem z dnia 9 maja 2007 r. zwolniono skarżącą od opłat sądowych w części przekraczającej 500 zł, odmawiając przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. U podstaw rozstrzygnięcia legło ustalenie, że skarżąca utrzymuje się z emerytury oraz pomocy finansowej rodziny, przy czym jej syn prowadzi dochodową działalność gospodarczą. Po oddaleniu skargi skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach jak również ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji wynika, iż skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości 605 zł miesięcznie. Kwota ta jest w całości pochłaniana przez koszty bieżącego utrzymania. Skarżąca mieszka sama i nie utrzymuje kontaktów z rodziną. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, co następuje. Ponieważ wniosek został złożony po prawomocnym częściowym oddaleniu oddaleniu poprzedniego wniosku, w którym skarżąca - podobnie jak obecnie - wnosiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, przy rozpoznaniu nowego wniosku należało zbadać, czy nie nastąpiły zmiany okoliczności faktycznych stanowiących przesłanki pierwotnie wydanego rozstrzygnięcia (art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") i poczynione przy uwzględnieniu tego kryterium ustalenia odnieść do ustawowych przesłanek prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym (obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego bądź doradcy podatkowego), gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącej wynika, iż jej sytuacja majątkowa uległa zmianie uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku w całości. Pierwotnie uznano, iż skarżąca obok niskiej emerytury korzysta z pomocy finansowej rodziny. Obecnie jednak skarżąca oświadczyła, a nie ma podstaw do kwestionowania zgodności z prawdą tego oświadczenia, że nie utrzymuje żadnych kontaktów z rodziną i jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura. W świetle wiedzy wynikającej z doświadczenia życiowego świadczenie to - z uwagi na jego kwotę - nie pozwala na poczynienie jakichkolwiek oszczędności i może wystarczać jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Dlatego należało uznać, iż obecnie skarżąca nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Spełnione są zatem przesłanki przyznania prawa pomocy wymienione w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Nie można też uznać, iż zachodzi negatywna przesłanka wynikająca z art. 243 § 1 p.p.s.a. pomimo że z prostego rachunku wynika, iż upłynął już termin do wniesienia skargi kasacyjnej. Nie można bowiem przesądzać, że nie zostanie złożony wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a w tym wypadku konieczne będzie równoczesne z nim wniesienie skargi kasacyjnej, czyli środka zaskarżenia objętego przymusem sporządzenia go przez adwokata, radcę prawnego lub doradcę podatkowego (zob. H. Knysiak - Molczyk w glosie do post. NSA z 20 października 2005 r. II FZ 653/05, OSP z 2006 r. nr 9 poz. 103). Uwzględniając powyższe postanowiono o zmianie pierwotnego postanowienia i przyznaniu prawa pomocy w całym żądanym zakresie (art. 165 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło