I SA/Go 243/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 19 marca 2010 r. wniosku J.M. o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i jego zwrotu postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Po prawomocnym oddaleniu skargi, skarżący wniósł o ustanowienie adwokata, wskazując, że nie znalazł adwokata, który podjąłby się sporządzenia skargi kasacyjnej w jego sprawie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że mieszka wraz z żoną i dwoma dorosłymi synami (w wieku 25 i 20 lat). Jest właścicielem domu oraz działki o powierzchni 730 m. kw. Skarżący oświadczył jednocześnie, iż utrzymuje się z przychodów z działalności gospodarczej wynoszących 4.083 zł miesięcznie. W trybie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarżącego wezwano do dodatkowego udokumentowania swojej sytuacji majątkowej i w tym celu przedstawienia wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów z działalności gospodarczej za ostatnie trzy miesiące, deklaracji w podatku od towarów i usług, wyciągów bankowych oraz oświadczenia o miesięcznych wydatkach rodziny. W odpowiedzi skarżący przedstawił oświadczenie o wysokości wydatków swojej rodziny oraz zestawienie wartości przychodów i kosztów ich uzyskania spółki "I" Sp. z o.o., odpisy składanych przez tę spółkę deklaracji VAT-7K oraz wyciąg z jej rachunku bankowego. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje osobie fizycznej w razie wykazania, że poniesienie pełnych kosztów postępowania mogłoby narazić tę osobę lub jej rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Skarżący nie wykazał tych przesłanek. O czym skarżącego pouczono w piśmie sądowym z 19 lutego 2010 r. (k. 77 akt), ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy obarcza stronę, która ubiega się o jego przyznanie (por. post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego wnioskodawcy lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Z oświadczenia skarżącego złożonego w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący ograniczył się do podania swych dochodów brutto, stwierdzając, że ich źródłem jest działalność gospodarcza. Wezwany do udokumentowania swego położenia materialnego przedstawił natomiast dokumenty dotyczące osoby prawnej - spółki "I" Sp. z o.o.. Dokumenty te są nieprzydatne do ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej skarżącego, a ta, gdy uwzględnić treść oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie jest tego rodzaju by uniemożliwiała sfinansowanie usług adwokackich. O zasadności wniosku nie przekonuje również argument użyty w jego uzasadnieniu, iż żaden z adwokatów nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej. W postępowaniu mającym za przedmiot prawo pomocy badaniu podlega sytuacja majątkowa skarżącego, na co również zwrócono skarżącemu uwagę w piśmie sądowym z 19 lutego 2010. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji.