I SA/Go 252/09

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-10-27

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Barbara Rennert, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu spółki z o.o. za zaległości podatkowe spółki, w sytuacji gdy kwoty te wynikały ze skorygowanych deklaracji VAT-7 złożonych po okresie pełnienia przez niego funkcji, a organ nie zweryfikował prawidłowości tych korekt?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy nieprawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego. Kluczowe uchybienia obejmowały brak weryfikacji prawidłowości korekt deklaracji VAT-7 złożonych po okresie pełnienia funkcji przez skarżącego, co miało istotny wpływ na ustalenie wysokości zobowiązania podatkowego. Ponadto, organ nie wykazał, kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki, co jest niezbędne do oceny odpowiedzialności członka zarządu. Sąd wskazał również na wadliwie sformułowane rozstrzygnięcie w zakresie solidarnej odpowiedzialności.
Stan faktyczny
Skarżący A.K. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która orzekła o jego solidarnej odpowiedzialności jako byłego członka zarządu spółki "P" Sp. z o.o. za zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. Zaległości te wynikały ze skorygowanych deklaracji VAT-7 złożonych po okresie pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu. Skarżący podnosił, że korekty te były nieprawidłowe i nie odzwierciedlały stanu faktycznego, a organ nie zweryfikował ich zasadności. Organy podatkowe obu instancji uznały odpowiedzialność skarżącego, opierając się na bezskuteczności egzekucji wobec spółki i braku złożenia wniosku o upadłość.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej i określił, że decyzja ta nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant: referent Anna Szymczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2009 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W dniu [...] marca 2009 r. A.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] uchylającą w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] października 2008 r. nr [...] i orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu "P" Spółki z o. o. za zaległości podatkowe Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za maj 2004 r. w kwocie 23.676 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 13.255 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 370,11 zł, za lipiec 2004r. w kwocie 60.883 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 32.595 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 370,11 zł, za lipiec 2004 r. w kwocie 26.303 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 13.598 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 314,47 zł, za wrzesień 2004 r. w kwocie 861 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 438 zł, za wrzesień 2004 r. w kwocie 408 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 207 zł oraz za wrzesień 2004 r. w kwocie 6.569 zł wraz z należnymi odsetkami w wysokości 3.341 zł i kosztami egzekucyjnymi w wysokości 370,10 zł. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił następujące tytuły wykonawcze przeciwko "P" Spółce z o.o. z tytułu podatku od towarów i usług: w dniu [...] listopada 2004 r. nr [...] za wrzesień 2004 r. na kwotę 408 zł, w dniu [...] grudnia 2004 r. nr [...] za wrzesień 2004 r. na kwotę 861 zł, w dniu [...] stycznia 2006 r. nr [...] za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. na łączną kwotę 91.128 zł oraz nr [...] za lipiec 2004 r. w kwocie 26.303 zł. Z deklaracji VAT – 7 składanych w imieniu Spółki przez skarżącego w 2004 r. wynika, iż za maj Spółka miała zapłacić podatek VAT w kwocie 5.629 zł, za wrzesień w kwocie 408 zł, a za lipiec miała otrzymać zwrot kwoty 26.303 zł. Po złożonych w imieniu Spółki przez B.F. w dniu [...] lipca 2005 r. korektach deklaracji VAT – 7, Spółka miała obowiązek uiścić z tytułu podatku VAT za maj kwotę 29.305 zł, za lipiec 60.883 zł i za wrzesień 7.838 zł. Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone przeciwko Spółce "P" na podstawie tytułów wykonawczych m. in. nr [...]. Podstawą umorzenia egzekucji był brak środków jej podlegających. Z odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców Nr KRS [...] wg stanu na dzień [...] kwietnia 2007 r. wynika, iż A.K. został wpisany w w/w Rejestrze jako Prezes Zarządu "P" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością [...] listopada 2004 r., a wykreślony z Rejestru [...] stycznia 2005 r. Skarżący został powołany na stanowisko Prezesa Zarządu uchwałą nr [...] Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] maja 2004 r., a odwołany z tej funkcji uchwałą nr [...] Rady Nadzorczej z dnia [...] października 2004 r. Z informacji udzielonej przez Sąd Rejonowy wynika, że do dnia [...] listopada 2007 r. Spółka "P" nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął postępowanie w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako członka zarządu Spółki "P" za zaległości podatkowe ciążące na tej Spółce z tytułu podatku od towarów i usług za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. wraz z należnymi odsetkami i kosztami egzekucyjnymi. W tym samym dniu zawiadomił skarżącego o możliwości zapoznania się z dowodami i materiałami toczącego się postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2008 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności podatkowej A.K. jako członka zarządu Spółki "P" za zaległości podatkowe ciążące na Spółce z tytułu podatku od towarów i usług za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. na łączną kwotę 183.558,79 zł, na którą złożyła się należność główna, odsetki od niej na dzień wydania decyzji oraz koszty egzekucyjne. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż w/w zaległości Spółki "P" potwierdzają deklaracje podatkowe VAT – 7, przy czym zaległość za lipiec 2004 r. powstała w wyniku niesłusznego dokonania zwrotu na rachunek bankowy podatnika. W okresie powstania tych zaległości skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki "P". Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komorników sądowego, jak i skarbowego zmierzające do wyegzekwowania od Spółki powyższych należności zostały umorzone jako bezskuteczne. Spółka nie prowadzi działalności gospodarczej. W ustawowym terminie A.K. od powyższej decyzji złożył odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając jej naruszenie art. 187 § 1 oraz art. 59 Ordynacji podatkowej, tj. przepisów w zakresie oceny i badania dowodów. Zarzucił, że w zaskarżonej decyzji brak procedur sprawdzających zasadność przyjętych kwot do zapłaty, a sam nie posiada już uprawnień do przeglądania dokumentacji firmowej Spółki. Wskazał także, że w czasie gdy on pełnił funkcję członka zarządu księgowość Spółki prowadziło biuro rachunkowe, a korekty deklaracji złożyła w lipcu 2005 r. B.F. i w tej sytuacji kwoty do zapłaty wynikają ze skorygowanych, po zakończeniu pełnienia przez niego funkcji prezesa, deklaracji VAT – 7. Podniósł, iż sporządzająca korekty nie dysponowała całością dokumentacji księgowej, gdyż część tej dokumentacji zabrał następca skarżącego na stanowisku prezesa, a część znajdowała się w posiadaniu biura rachunkowego. Skarżący wskazał, że w pierwszej kolejności należy przeprowadzić kontrolę podatkową, a dopiero później można wydać prawidłowe decyzje. Decyzją z dnia z dnia [...] lutego 2009 r. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji, orzekając następnie o solidarnej odpowiedzialności podatkowej skarżącego jako byłego członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki "P" z tytułu podatku VAT za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że w związku z brakiem w niej orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe Spółki, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.K.. Zdaniem organu odwoławczego zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdził, że zaistniały przesłanki do zastosowania wobec skarżącego odpowiedzialności z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej i zostały one przez organ I instancji wykazane w sposób nie budzący wątpliwości. Z akt sprawy wynika, iż skarżący pełnił funkcję członka zarządu w czasie, w którym powstało zobowiązanie podatkowe, jak i w okresie, gdy przekształciło się w zaległość podatkową. Mimo wszczęcia przez organ I instancji postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze obejmujące należności Spółki w podatku VAT, w toku czynności egzekucyjnych stan zaległości nie uległ zmianie, a organ I instancji wykazał bezskuteczność egzekucji prowadzonej przeciwko Spółce. Nadto skarżący w żaden sposób nie wykazał istnienia przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność, poza faktem rezygnacji z funkcji prezesa. Wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki nie został złożony, a skarżący nie wykazał, iż nie ponosi winy za zniweczenie możliwości równomiernego ze wszystkimi wierzycielami zaspokojenia się Skarbu Państwa w postępowaniu upadłościowym. Skarżący w czasie powstania trudności finansowych nie tylko czynnie pełnił obowiązki członka zarządu, ale również uczestniczył w zarządzaniu Spółką i niewątpliwie miał pełną wiedzę na temat jej kondycji finansowej, ponieważ prowadził korespondencję z organem I instancji odnośnie propozycji spłaty istniejącego zadłużenia, z Prezydentem Miasta odmawiając złożenia wyjaśnień i udostępnienia do wglądu ksiąg i dokumentów Spółki, a także składając deklaracje VAT – 7. Według organu II instancji z materiału dowodowego niewątpliwie wynika, iż kwota do zwrotu wynikająca z deklaracji za czerwiec 2004 r. została zarachowana na poczet zaległości za sierpień 2004 r. oraz na podatek dochodowy od osób fizycznych PIT – 4 za niektóre miesiące 2003 i 2004 r., zatem zaległość za maj 2004 r. w żaden sposób nie mogła być rozliczona, gdyż wynika ze złożonej w lipcu 2005 r. korekty deklaracji. Podobnie przedstawiała się sytuacja z wykazaną do zwrotu w deklaracji VAT – 7 kwotą podatku za lipiec 2004 r. Nadto Dyrektor wskazał, iż osoba trzecia nie jest dłużnikiem równorzędnym z podatnikiem, gdyż nie występuje w stosunku prawnym zobowiązania podatkowego w trakcie jego kształtowania, ale wówczas gdy jest on już ukształtowany. Pojawia się w zobowiązaniowych stosunkach prawnych w trakcie ich realizacji i to dopiero wówczas, gdy nie dochodzi do ich dobrowolnego wykonania przez Spółkę. Stąd przedmiotem w tych sprawach są wyłącznie kwestie związane z odpowiedzialnością, a celem wydanie decyzji, o której mowa w art. 108 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym postępowaniu – co do zasady – nie rozstrzyga się już kwestii związanych z istnieniem obowiązku podatkowego, jak również wysokości zobowiązania podatkowego, ponieważ wcześniejsze ustalenia w tym przedmiocie – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie są ostateczne. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skarżący otrzymał w dniu [...] marca 2009 r., a w dniu [...] marca 2009 r. zaskarżył ją do tut. Sądu, zarzucając naruszenie przepisów art. 121, art. 122, art. 180, art. 181 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, wnosząc jednocześnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, nakazanie prowadzenia postępowania podatkowego za 2004 r. w celu ustalenia faktycznego zobowiązania podatkowego Spółki i ustalenia zasadności wniesionych korekt deklaracji za ten rok oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych. Jednocześnie skarżący podniósł, że zaskarżona decyzja narusza jego interes prawny przez błędne ustalenia wysokości zaległości podatkowych oraz osób odpowiedzialnych za zobowiązanie. W uzasadnieniu skargi wskazał, że procedury sprawdzające prawidłowość naliczania podatku i zasadność obciążenia nim skarżącego budzą wiele wątpliwości. Zarzucił, iż korekty deklaracji VAT – 7 w żaden sposób nie mogą odzwierciedlać stanu faktycznego, co należało zweryfikować przeprowadzając kontrolę ich złożenia. Wskazał, że sporządziła je w lipcu 2005 r. zatrudniona przez Spółkę ówczesna księgowa B.F., która złożyła korekty deklaracji za okres pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa, jak i okres wcześniejszy. W związku z tym, że deklaracje składa się licząc wynik narastająco, to faktycznie nikt nie sprawdził czy zobowiązanie nie powstało przed datą, kiedy prezesurę objął skarżący. A.K. wskazał na swoje wątpliwości w księgowaniu przez B.F. i zakwestionował staranność organu I instancji w prowadzonym postępowaniu, przypominając, że już w odwołaniu podniósł, iż należy przeprowadzić kontrolę zasadności złożonych korekt, co organ odwoławczy wyraźnie zignorował. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Sąd zważył: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Sąd bada zgodność z prawem obowiązującym w dniu podjęcia zaskarżonej decyzji. Nadto, zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy te sprawując kontrolę działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Środki te określone zostały przez przepisy art. 145 do art. 150 cyt. wyżej ustawy. Skarga okazała się zasadna. Rozpoznawana przez organy podatkowe obu instancji sprawa dotyczyła odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej – członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a u jej podstaw legły przepisy art. 107 § 1 i 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 3 i § 3 oraz art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Przepisy te ustanawiają odpowiedzialność solidarną z podatnikiem osób trzecich za zaległości podatkowe tegoż podatnika, określając jednocześnie zakres tej odpowiedzialności (art. 107 § 1 i 2). Natomiast postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte, zgodnie z art. 108 § 2 pkt 3, przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego – w przypadku, o którym mowa w § 3 tegoż artykułu. Przepis ten (art. 108 § 3) stanowi, że w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Z cyt. wyżej przepisu jasno wynika, że w stosunku do wszystkich kategorii osób trzecich możliwe jest wydanie decyzji o odpowiedzialności bez potrzeby uprzedniego doręczenia podatnikowi decyzji określającej wysokość należności, za którą odpowiadać ma osoba trzecia – jeżeli wysokość tej należności wynika ze złożonej przez podatnika deklaracji mogącej być podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, o ile tytuł taki istotnie został wystawiony i wszczęto w oparciu o ten tytuł egzekucję w stosunku do podatnika. Zgodnie z art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.) wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. W niniejszej sprawie kwoty objęte zaskarżoną decyzją wynikały ze złożonych, a następnie skorygowanych przez skarżącą deklaracji VAT – 7 za miesiące maj, lipiec i wrzesień 2004 r. Te skorygowane deklaracje były podstawą do wydania czterech tytułów wykonawczych. Na podstawie dwóch z nich ([...]) wszczęto egzekucję, a następnie postępowanie egzekucyjne zostało umorzone postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. Co do pozostałych dwóch ([...] z akt administracyjnych nie wynika, aby na ich podstawie wszczęta została egzekucja, bowiem w aktach tych brak dowodu doręczenia ich Spółce lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Dopiero wykazanie w niniejszym postępowaniu, iż w stosunku do tytułów wykonawczych nr [...] wszczęto egzekucję pozwoliłoby na objęcie zaskarżoną decyzją należności z nich wynikających. W tej sytuacji uwzględnienie w zaskarżonej decyzji kwot wynikających z tych tytułów wykonawczych naruszyło przepis art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej. Zastrzeżenia Sądu wzbudziła także podnoszona przez skarżącego już w odwołaniu od decyzji organu I instancji kwestia prawidłowości składanych korekt za miesiące objęte zaskarżoną decyzją. Należy przy tym podkreślić, iż deklaracje VAT – 7 za maj, lipiec i wrzesień 2004 r. w imieniu Spółki "P" składał skarżący jako jej prezes lecz korekty tych deklaracji zostały złożone przez działającą w imieniu Spółki B.F. w lipcu 2005 r., a więc w okresie kiedy skarżący nie był już członkiem zarządu Spółki. Istotny jest także fakt, że korekty te spowodowały znaczny wzrost należności z tytułu podatku VAT za w/w okres. W tej sytuacji organ odwoławczy nie mógł pominąć milczeniem podnoszonej przez skarżącego kwestii prawidłowości dokonanych korekt. Zgodzić się trzeba z organem odwoławczym, iż w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności osób trzecich – co do zasady – nie rozstrzyga się już kwestii związanych z istnieniem obowiązku podatkowego, jak również zobowiązania podatkowego. Niezrozumiałe jest jednak zawarte w zaskarżonej decyzji stwierdzenie tego organu, iż "wcześniejsze ustalenia w przedmiocie wysokości zobowiązania podatkowego – jak ma to miejsce w niniejszej sprawie – są ostateczne". Ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie dokonały w niniejszej sprawie żadnych "ostatecznych" ustaleń. Swoje decyzje oparły jedynie na skorygowanych deklaracjach podatkowych, nie ustosunkowując się w żaden sposób do poruszanej przez skarżącego kwestii sporządzenia korekt znacznie podnoszących wysokość zobowiązania już w okresie, gdy przestał on być członkiem zarządu. Należy zauważyć, że wynikający z art. 108 § 3 Ordynacji podatkowej brak konieczności uprzedniego wydania decyzji w stosunku do podatnika osłabia pozycję prawną osoby trzeciej. Sąd zgadza się, że z przepisu art. 108 § 3 wynika, iż złożenie deklaracji podatkowej przez podatnika w okresie, gdy osoba trzecia była członkiem zarządu tego podatnika, a poprawność złożonej deklaracji z wykazaną kwotą podatku nie budzi wątpliwości organu podatkowego, powoduje, że do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej nie jest konieczne uprzednie wydanie przez organ podatkowy decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego. Jednakże w sytuacji, gdy złożona przez podatnika korekta już po okresie, gdy osoba trzecia była członkiem zarządu tegoż podatnika (a z takim przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie) powoduje zmianę wysokości zobowiązania podatkowego i osoba trzecia kwestionuje tę wysokość, nie można uznać, że nie ma ona żadnej możliwości domagania się skontrolowania prawidłowości wynikającego ze skorygowanej deklaracji zobowiązania podatkowego. Zdaniem Sądu w takiej sytuacji organ podatkowy winien zweryfikować prawidłowość zobowiązania podatkowego, stanowiącego następnie podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej za zaległości podatkowe m. in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie tych wniosków nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Z mocy § 2 tegoż artykułu wyżej określona odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Przepisy te stosuje się również do byłego członka zarządu (§ 4). Kwestia bezskuteczności egzekucji prowadzonej w stosunku do Spółki jest, zdaniem Sądu, oczywista podobnie jak fakt pełnienia przez skarżącego obowiązków członka zarządu w okresie od [...] maja 2004 r. do [...] października 2004 r. i w tym zakresie organy obu instancji poczyniły, opierając się na zebranym materiale dowodowym, prawidłowe ustalenia. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast stwierdzenie organu odwoławczego, iż skarżący nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, choć w czasie powstania trudności finansowych Spółki, nie tylko czynnie pełnił funkcję członka zarządu, ale również uczestniczył w zarządzaniu Spółką. Stwierdzenia te są ogólnikowe i nie znajdują odzwierciedlenia w materiale dowodowym, ponieważ z bilansu za 2003 r. wynika, iż już wówczas Spółka poniosła stratę netto w wysokości 1.305.966,60 zł, natomiast skarżący został jej prezesem dopiero [...] maja 2004 r. W tym miejscu należy przytoczyć uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r. wydaną w sprawie II FPS 3/09, w której Sąd stwierdził, że "w każdym przypadku orzekania o odpowiedzialności członka zarządu organ podatkowy jest zobowiązany zbadać, czy i kiedy wystąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, gdyż tylko niezłożenie wniosku o upadłość w terminie czyni otwartą kwestię odpowiedzialności członka zarządu na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Odpowiedzialność członka zarządu może zachodzić tylko w przypadku, gdy w stosunku do spółki wystąpiły przesłanki upadłości. Z kolei członek zarządu tylko wtedy ponosi odpowiedzialność, kiedy obowiązku w zakresie złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego nie wypełnił w terminie lub też, że ponosi winę za jego niewypełnienie. W każdym przypadku należy zatem ustalić, że taki obowiązek w ogóle na członku zarządu ciążył oraz kiedy powinien być dopełniony. (...) przedmiotem ustaleń faktycznych, niezbędnych do oceny właściwego zastosowania przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej w zakresie wprowadzonych w nim przesłanek egzoneracyjnych, powinno być zbadanie, czy w tym czasie sytuacja finansowa spółki nakazywała ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego.". Mając na uwadze treść powołanej wyżej uchwały należy wskazać, iż w niniejszej sprawie organy podatkowe nie wyjaśniły, czy i kiedy nastąpiły przesłanki do ogłoszenia upadłości, poprzestając na lakonicznym stwierdzeniu istnienia w czasie prezesury skarżącego trudności finansowych Spółki, czym naruszyły przepis art. 122, art. 187 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Nadto, należy zwrócić uwagę na wadliwie sformułowane rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji w zakresie solidarnej odpowiedzialności skarżącego. Z przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowi jej zarządu. Natomiast przepis art. 107 § 1 Ordynacji podatkowej mówi o odpowiedzialności osób trzecich solidarnie z podatnikiem, w tym przypadku ze spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ odwoławczy uchylając w całości decyzję organu I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej skarżącego w identyczny sposób, jak organ I instancji dodając jedynie słowo "solidarnej". Nie wymienił przy tym z kim tę solidarną odpowiedzialność skarżący ponosi. Wskazane wyżej uchybienia, oznaczające niepełne zebranie materiału dowodowego i wadliwą, w konsekwencji, jego ocenę, stanowi naruszenie przepisów postępowania, które w ocenie Sądu miało istotny wpływ na wynika sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 a) i c) p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji, określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a. ( - ) Barbara Rennert ( - ) Dariusz Skupień ( - ) Alina Rzepecka

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło