I SA/Go 252/13
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2013-09-09
Skład orzekający: Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka prawa handlowego, wykazująca straty finansowe i posiadająca zajęte rachunki bankowe, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, jeśli wpis od skargi stanowi niewielki ułamek jej miesięcznych przychodów i wydatków?Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dla osoby prawnej nie może zostać uwzględniony, jeśli wpis od skargi stanowi niewielki ułamek miesięcznych przychodów i wydatków spółki, nawet w sytuacji wykazywania strat finansowych i zajęcia rachunków bankowych. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ponoszenia kosztów, a jej stosowanie wymaga rygorystycznego podejścia do przesłanek, uwzględniając całokształt sytuacji majątkowej strony.Stan faktyczny
Skarżąca spółka "G" Sp. z o.o. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej nadpłaty w podatku od gier. Spółka argumentowała znacznym spadkiem przychodów i niewystarczającymi zasobami finansowymi. Pomimo posiadania kapitału zakładowego i środków trwałych, spółka wykazywała straty w 2012 roku, miała zajęte rachunki bankowe, a saldo bieżące było minimalne. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy, uznając, że wpis od skargi (105 zł) stanowił niewielki ułamek miesięcznych przychodów i wydatków spółki.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 września 2013 r. wniosku "G" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "G" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od gier za marzec i kwiecień 2010 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżąca spółka, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 105 zł wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku argumentowała, że w związku z wprowadzeniem ustawy o grach hazardowych przychody spółki znacząco spadły w stosunku do uzyskiwanych w 2009 roku. Spółka zajmuje się świadczeniem usług w zakresie gier na automatach o niskich wygranych. Obecnie eksploatuje o 90% mniej automatów niż pod koniec 2009 roku, zaś posiadane przez spółkę zasoby finansowe mają być niewystarczające do sfinansowania miesięcznych wydatków.
Z oświadczenia o majątku i dochodach spółki jak również z przedłożonych dodatkowych dokumentów wynika co następuje.
Kapitał zakładowy spółki wynosi 1.000.000 zł, a wartość środków trwałych 865.762,42 zł (dowód: oświadczenie - k. 51). Za 2012 rok spółka deklarowała dochód w wysokości 52.924 zł, lecz podstawę opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych zadeklarowano w zerowej wysokości wobec odjęcia od dochodu straty z lat ubiegłych (dowód: deklaracja CIT-8 i CIT 8/O). Za pierwsze siedem miesięcy 2013 roku spółka wykazuje różnicę pomiędzy kosztami prowadzenia działalności gospodarczej (w tym niestanowiącymi kosztów uzyskania przychodów) a przychodami w wysokości 115.713,06 zł, przy czym przychody spółki ze sprzedaży wyniosły 401.706 zł (dowód: bilans okresowy - rachunek zysków i strat za okres od stycznia do lipca 2013 r. - k. 69-73). Rachunek bankowy spółki jest obciążony zajęciem egzekucyjnym (dowód: oświadczenie - k. 51). Na [...] sierpnia 2013 r. saldo rachunku było dodatnie i wynosiło 33,16 zł (dowód: wyciąg z rachunku bankowego - k. 76). W lipcu 2013 r. wartość dostawy towarów i świadczonych usług wyniosła według deklaracji miesięcznej dla podatku od towarów i usług 249.608,00 zł brutto, w czerwcu 101.258 zł, a w maju 181.283 zł. Spółka deklarowała za te trzy miesiące łącznie nabycie towarów i usług o wartości brutto 11.022 zł (dowód: deklaracje VAT-7 - k. 59-64).
W świetle powyższych informacji wniosek skarżącej spółki o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony w jakiejkolwiek części.
Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.
Należy mieć na względzie fakt, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, które obiektywnie nie mogą sfinansować kosztów postępowania.
Utarte orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na konieczność rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyjmuje się, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r. LEX 494184, z 5 czerwca 2008 r. LEX 479142 z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 LEX 564255). Badaniu podlega całokształt sytuacji majątkowej nie tylko posiadane przez spółkę kwoty pieniężne.
Należy zauważyć, że wpis od skargi stanowiący jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania wynosi zaledwie 105 zł, która to kwota stanowi znikomy ułamek sumy miesięcznych przychodów spółki (ponad 400.000 zł za pierwsze siedem miesięcy 2013 roku) oraz ponoszonych przez nią wydatków (ponad 500.000 zł za ten sam okres). W samym lipcu spółka wartość usług świadczonych przez spółkę wyniosła ponad 250.000 zł. Tym samym niewiarygodne jest oświadczenie spółki o braku 105 zł na zapłatę wpisu od skargi.
Samodzielnym argumentem uzasadniającym zwolnienie skarżącej z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych nie może być fakt wykazywania straty finansowej. Jak wskazuje rozmiar prowadzonej działalności gospodarczej, a w szczególności wartość ponoszonych kosztów uzyskania przychodów spółka zachowuje płynność finansową. Pomimo zablokowania rachunków bankowych nie zaprzestaje bowiem finansowania wielusettysięcznych wydatków. Spółka nie wskazała również by rozważano jej likwidację bądź ogłoszenie jej upadłości. Przeciwnie: pomimo wprowadzenia niekorzystnych dla niej prawnych warunków prowadzenia działalności w dziedzinie gier, działalność tę kontynuuje.
Powyższe uprawnia wniosek, że poniesienie wpisu od skargi w wysokości ustalonej zarządzeniem przewodniczącego wydziału nie przekracza możliwości finansowych spółki.
W tym stanie rzeczy, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło