I SA/Go 281/11

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-05-05

Skład orzekający: Alina Rzepecka, Dariusz Skupień, Stefan Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z o.o. jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały istnienie pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki, w tym pełnienie funkcji w zarządzie oraz bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Strona skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek negatywnych zwalniających ją od odpowiedzialności, takich jak złożenie wniosku o upadłość we właściwym czasie czy wskazanie mienia spółki do egzekucji. W związku z tym, zaskarżona decyzja odpowiada prawu.
Stan faktyczny
Skarżący A.C. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o jego solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień i maj 2005 r. oraz umarzającą postępowanie za czerwiec-listopad 2005 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną wykładnię art. 116 Ordynacji podatkowej i art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego. Sąd oddalił skargę, uznając decyzję organów za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 maja 2011 r. sprawy ze skargi A.C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zaległości spółki z o.o. jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień i maj 2005r. oraz umorzenie postępowania za zaległości z tego tytułu za miesiące od czerwca do listopada 2005 r. oddala skargę. A.C. (zw. dalej Skarżący, Strona) złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej Dyrektor IS) z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnik US) z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za kwiecień i maj 2005 r. oraz umorzenie postępowania za zaległości z tego tytułu za miesiące od czerwca do listopada 2005 r. Rozstrzygnięcia organów zapadły w następującym stanie faktycznym: W dniu [...] grudnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A.C. jako byłego członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "L" za zaległości ciążące na w/w Spółce jako płatniku z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za następujące miesiące: -kwiecień 2005 r. w łącznej kwocie 6.401,10 zł (z czego: 3.960,70 zł to należność główna, 2.184,00 zł - odsetki liczone od dnia wymagalności do dnia wydania decyzji, 256,40 zł - koszty postępowania egzekucyjnego); -maj 2005 r. w łącznej kwocie 7.853,20 zł (z czego: 4.895,20 zł to należność główna, 2.642,00 zł - odsetki liczone od dnia wymagalności do dnia wydania decyzji, 316,00 zł - koszty postępowania egzekucyjnego); -czerwiec 2005 r. w łącznej kwocie 7.088,00 zł (z czego: 4.456,50 zł to należność główna, 2.356,00 zł - odsetki liczone od dnia wymagalności do dnia wydania decyzji, 275,50 zł - koszty postępowania egzekucyjnego); oraz umorzył postępowanie w zakresie odpowiedzialności podatkowej Skarżącego jako byłego członka zarządu "L" sp. z o.o. za zaległości ciążące na w/w Spółce jako płatniku z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2005r. Na skutek złożonego przez Stronę odwołania Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] uchylił w całości w/w decyzję organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, ponieważ rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej - wraz ze Spółką i pozostałymi członkami zarządu – A.C. jako byłego członka zarządu "L" sp. z o.o. za zaległości ciążące na w/w Spółce jako płatniku z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za następujące miesiące: -kwiecień 2005 r. w łącznej kwocie 5.932,10 zł (z czego: 3.960,70 zł to należność główna, 1.715,00 zł - odsetki liczone od dnia wymagalności do dnia wydania decyzji, 256,40 zł - koszty postępowania egzekucyjnego); -maj 2005 r. w łącznej kwocie 7.273,20 zł (z czego: 4.895,20 zł to należność główna, 2.062,00 zł - odsetki liczone od dnia wymagalności do dnia wydania decyzji, 316,00 zł - koszty postępowania egzekucyjnego); oraz umorzył postępowanie w zakresie odpowiedzialności podatkowej A.C. jako byłego członka zarządu "L" sp. z o.o. za zaległości ciążące na w/w Spółce jako płatniku z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień, październik i listopad 2005r. Na powyższą decyzję Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, z zachowaniem ustawowego terminu, złożył odwołanie. Wnosząc o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucił jej naruszenie przepisów prawa proceduralnego, tj. art. 122, art. 124, art. 130 § 1 pkt 6, art. 181 w zw. z art. 180 § 1 i art. 187 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie prawa materialnego, tj. art. 116 § 1 cyt. wyżej ustawy w zw. z art. 21 ust. 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Dyrektor IS utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie, podzielając w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, a zarzuty zawarte w odwołaniu uznał za bezzasadne. Jego zdaniem, wydanie decyzji nastąpiło w oparciu o materiał dowodowy wnikliwie zebrany i rozpatrzony przez organ pierwszej instancji, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W motywach rozstrzygnięcia Dyrektor IS stwierdził ponadto, że organ podatkowy pierwszej instancji w sposób nie budzący wątpliwości wykazał istnienie wszystkich przesłanek, o których mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, złożył skargę, w której wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie w/w decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, jak również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie złożył wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji w całości. W skardze zarzucił organowi odwoławczemu: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej w związku z art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, poprzez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na pominięciu faktu, że odpowiedzialność odszkodowawcza może się rozpocząć dopiero po bezskutecznym upływie ustawowego terminu 14 dni na zgłoszenie wniosku o upadłość, jak również błędnego stwierdzenia, że Skarżący ponosi winę za uchybienie powyższemu terminowi, 2. naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez nieprzeprowadzenie postępowania w przedmiocie odpowiedzialność za zaległości podatkowe w/w Spółki wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność, 3. naruszenia art. 181 Ordynacji podatkowej w związku z art. 180 § 1 w/w ustawy poprzez oparcie ustaleń o treść wyjaśnień złożonych przez Stronę skarżącą w postępowaniu karnym w charakterze podejrzanego, 4. naruszenia przepisów art. 122, art. 124 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez nierozpatrzenie części materiału dowodowego oraz nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych w sprawie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS, przytaczając argumenty jak w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wbrew jej wywodom zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Podniesione w skardze zarzuty dotyczą zarówno prawa procesowego jak i materialnego. Rozpatrzenie tych zarzutów należy rozpocząć od kwestii procesowych, albowiem prawidłowo ustalony stan faktyczny w oparciu o prawidłowo zgromadzone i rozpatrzone dowody daje dopiero podstawę do rozpatrzenia prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Punktem wyjścia dla uznania wskazanej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji w wyczerpujący sposób wyjaśniły i przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Należy uznać, iż został on ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu podatkowym, z zachowaniem reguł ogólnych wynikających z art. 120 i następnych ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) zw. dalej Ordynacja podatkowa oraz zasad dotyczących przeprowadzania dowodów i uprawnień stron w postępowaniu jurysdykcyjnym zgodnie z art. 180 i następnymi cyt. wyżej ustawy. Podkreślić należy, że organ pierwszej instancji w trakcie prowadzenia postępowania podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego ustalenia stanu faktycznego, dopuścił szereg dowodów, w tym z dokumentacji firmy (zarówno dotyczącej jej powołania i funkcjonowania, jak i dokumentów księgowych), których przeprowadzenie pozwoliło na dokonanie wyczerpujących ustaleń faktycznych w zakresie objętym istotą sporu w niniejszej sprawie. Ponadto, organ przejął dowody niezbędne do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego z postępowania prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową. Okoliczności te mają podstawowe znaczenie dla oceny prawidłowości postępowania zmierzającego do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy, albowiem wyznacza zakres czynności dowodowych, które organ miał obowiązek podjąć w jego toku. Druga płaszczyzna sporu w niniejszej sprawie dotyczy oceny prawnej zaistniałego w niej stanu faktycznego. Obejmuje ona zatem klasyczny spór co do prawa - w odniesieniu do prawidłowości zastosowania w sprawie normy prawa materialnego. Na gruncie niniejszej sprawy chodzi bowiem o odpowiedź na pytanie, czy organ podatkowy miał prawo zastosować w niniejszej sprawie przeniesienie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jako płatnika z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na członka zarządu? Podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowił m.in. art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Stosownie do wskazanej regulacji, za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają, solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się w całości lub w części bezskuteczna chyba, że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przepis § 2 artykułu 116 stanowi natomiast, że odpowiedzialność członków zarządu spółki określona w § 1 obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których zarówno upływ terminu płatności, jak również powstanie zaległości wymienionych w art. 52 nastąpiło w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu. Stosownie do brzmienia § 4 w/w przepisy stosuje się również do byłego członka zarządu. Zakres i kategorie należności, za które odpowiedzialność ponosi osoba trzecia (m.in. członek zarządu) wymienione zostały w art. 107 § 1 i § 2 pkt 1 - 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym osoby trzecie odpowiadają za zaległości podatkowe całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem, jak również za podatki niepobrane oraz pobrane, a niewpłacone przez płatników lub inkasentów, odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, niezwrócone w terminie zaliczki naliczonego podatku od towarów i usług oraz za oprocentowanie tych zaliczek i za koszty postępowania egzekucyjnego. Odpowiedzialność osób trzecich jest więc instytucją prawną wiążącą skutki istnienia zobowiązania podatkowego z podmiotem innym niż podatnik (w pewnym zakresie także płatnik i inkasent). Nie ulega zatem wątpliwości, iż wyżej przytoczona regulacja ma charakter wyjątkowy. Osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność za cudzy dług, jednakże odpowiedzialność ta wynikać może wyłącznie z mocy konkretnego przepisu ustawy, a do kręgu tych osób należą wyłącznie podmioty wymienione w art. 110 - 117 Ordynacji podatkowej, przy czym katalog osób trzecich ponoszących odpowiedzialność z tytułu cudzych zaległości podatkowych ma charakter zamknięty. Nadmienić przy tym należy, iż orzeczenie o odpowiedzialności osób trzecich nie uwalnia dłużnika od tej odpowiedzialności, tylko poszerza krąg podmiotów, od których organ podatkowy może dochodzić zaspokojenia. Zatem odpowiedzialność osób trzecich w Ordynacji podatkowej ma charakter posiłkowy w stosunku do odpowiedzialności podatnika (płatnika i inkasenta). Stwierdzenie, że określony podmiot spełnia ustawowe przesłanki odpowiedzialności danej kategorii osób trzecich, zobowiązuje organ podatkowy do wydania decyzji o jej odpowiedzialności. Nie istnieje zatem prawna możliwość odstąpienia od wydania tego rodzaju decyzji. Przedmiotowa decyzja może zostać wydana dopiero wtedy, gdy organ podatkowy będzie posiadał uzasadnione podstawy do przyjęcia, iż pierwotny dłużnik (podatnik, płatnik, inkasent) nie wywiązał się z ciążącego na nim zobowiązania, a wysokość tego zobowiązania musi wynikać z decyzji właściwego organu. Oznacza to zatem, że wysokość zaległości podatkowych, za które odpowiadać ma osoba trzecia, wynika z wcześniejszej decyzji organu podatkowego, wydanej we właściwym postępowaniu w stosunku do podatnika, niekiedy także płatnika lub inkasenta. Z tych przyczyn, w postępowaniu zmierzającym do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, wysokość tych należności nie może być już kwestionowana, a tym samym nie może być przedmiotem sporu pomiędzy tą osobą trzecią i organem podatkowym. Jednocześnie zwrócić trzeba uwagę, że przywołanym przepisem ustawodawca ustanowił przesłanki odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek. Przesłanki te dzieli się na pozytywne i negatywne. Do pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka, zaś do negatywnych czyli zwalniających go od odpowiedzialności podatkowej zalicza się wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa. Prowadząc postępowanie w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej organ podatkowy powinien najpierw stwierdzić istnienie przesłanek pozytywnych tej odpowiedzialności, a dopiero w przypadku ich stwierdzenia rozważyć czy strona postępowania w sposób wiarygodny przedstawiła okoliczności egzoneracyjne czyli przesłanki negatywne. W przypadku braku którejkolwiek z przesłanej pozytywnych nie ma konieczności rozważania istnienia przesłanek negatywnych, i odwrotnie, zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych automatycznie wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd uznał, że z ustaleń faktycznych organów podatkowych wynika, iż zaistniały przesłanki pozytywne przeniesienia odpowiedzialności, o których mowa w art. 116 Ordynacji podatkowej. Jeżeli chodzi o pierwszą z przesłanek pozytywnych, czyli fakt pełnienia obowiązków członka trzyosobowego zarządu Spółki w okresie, którego dotyczy decyzja, w ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały to w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości. Potwierdzeniem tego są chociażby zapisy aktu notarialnego Rep. A nr [...] - akt założycielski spółki "L" sp. z o.o. na mocy którego Skarżącego powołano na Prezesa Zarządu w/w Spółki, postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] marca 2004 r. o wpisie w/w Spółki do rejestru przedsiębiorców, uchwały nr 1 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia [...] września 2001 r. o powołaniu nowego zarządu (w tym m.in. A.C.), jak i oświadczenia samego Skarżącego o rezygnacji z funkcji członka zarządu skarżącej Spółki z dnia [...] lipca 2005 r., a także z pełnego odpisu Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] stycznia 2009 r. W świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej podstawowe znaczenie dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ma także ustalenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Zgodnie z uchwałą NSA z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08 stwierdzenie przez organ podatkowy bezskuteczności egzekucji, o której mowa w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej powinno być dokonane po przeprowadzeniu postępowania egzekucyjnego, zaś stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób wyczerpujący przedstawił podejmowane w tym zakresie wobec Spółki "L" działania i wynikające stąd wnioski. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego nie ustalono majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Spółka "L" nie prowadziła działalności pod wskazanymi w rejestrze przedsiębiorców adresami. Również poszukiwania majątku ruchomego, a także nieruchomego nie przyniosły żadnych rezultatów; w/w Spółka nie jest właścicielem ani użytkownikiem wieczystym nieruchomości ani nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów. Próba zajęcia rachunków bankowych, z uwagi na brak wystarczających środków finansowych, także okazała się nieskuteczna. Ponadto, Dyrektor IS zasadnie wskazał na liczne egzekucje sądowe, w odniesieniu do których nastąpił zbieg z egzekucją administracyjną. Potwierdzeniem powyższych ustaleń jest postanowienie z dnia [...] stycznia 2008r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec w/w Spółki. Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż organy podatkowe w sposób prawidłowy wykazały istnienie w stosunku do Skarżącego pozytywnych przesłanek odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością "L". O ile w wypadku wcześniej omówionych przesłanek pozytywnych orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu, to na organie podatkowym ciąży obowiązek ich wykazania, co wynika chociażby z treści art. 122 Ordynacji podatkowej, to sposób redakcji przepisu art. 116 § 1 - w kontekście przesłanek egzoneracyjnych - wyraźnie przesuwa ciężar dowodu na podatnika. Świadczą o tym takie sformułowania odnoszące się do członków zarządu, jak: "nie wykazał", "nie wskazuje". Zatem to członek zarządu winien wykazać aktywność w kierunku wskazania dowodów potwierdzających istnienie jednej (lub obu) okoliczności wyłączających jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki, powstałe w czasie, kiedy wchodził w skład jej zarządu. W rozpatrywanym przypadku nie ulega wątpliwości, że nie wchodzi w grę pierwsza z wymienionych przesłanek egzoneracyjnych (złożenie we właściwym czasie wniosku o upadłość lub wszczęcie postępowania układowego). Brak tej przesłanki został wyjaśniony pismem Sądu Rejonowego Wydział Gospodarczy Sekcja ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] maja 2007 r., z którego jednoznacznie wynika, że nie był zgłoszony żaden wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki "L". Ustawodawca, wprowadzając przesłankę o charakterze negatywnym - braku zgłoszenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości, powiązał konstrukcję odpowiedzialności ukształtowaną w omawianym przepisie art. 116 Ordynacji podatkowej z unormowaniem art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (t.j. Dz.U. z 2009 Nr 175 poz. 1361 ze zm.) ale nie tylko. Trafnie organy podatkowe w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć wskazały także na funkcję oraz cel jakiemu służyć ma uregulowanie art. 116 Ordynacji podatkowej w tym w szczególności na fakt, że jednym z celów postępowania upadłościowego jest zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspokajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych. Zarząd spółki niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości, aby w ten sposób chronić zagrożone interesy wszystkich wierzycieli, którzy po ogłoszeniu upadłości mogą liczyć na równomierne zaspokojenie. Odpowiedzialność za zrealizowanie celu jakiemu ma służyć ogłoszenie upadłości spoczywa na członkach zarządu, którzy są uprawnieni i zobowiązani do kontrolowania stanu finansów i majątku spółki kapitałowej oraz do zgłoszenia wniosku o upadłość lub otwarcie postępowania układowego, gdy zachodzą do tego podstawy. Zatem Strona skarżąca uzyskując niezbędne informacje o stanie finansowym "L" sp. z o.o z należytą starannością powinna zadbać o ochronę interesów wszystkich wierzycieli zagrożonych stanem niewypłacalności w/w Spółki i nie dopuścić, aby zostali oni poszkodowani w wyniku ich nie zaspokojenia. W ocenie Sądu, organy podatkowe wyjaśniając przesłanki orzeczonej odpowiedzialności Strony skarżącej zasadnie przyjęły, zgodnie z opinią biegłego, że datą powstania stanu niewypłacalności Spółki "L" jest data [...] maja 2005r. podkreślając jednocześnie, że stan niewypłacalności "L" sp. z o.o był analizowany przez pryzmat dwóch podstaw ogłoszenia upadłości w rozumieniu prawa upadłościowego i naprawczego tj. niewykonania wymagalnych zobowiązań, a także stanu nadmiernego zadłużenia, czyli nadwyżki zobowiązań ponad wartość majątku dłużnika, nawet wówczas, gdy dłużnik na bieżąco wykonuje zobowiązania. Jak ustalono w toku prowadzonego postępowania, w maju 2005r. w istotnej skali przestały być regulowane zobowiązania handlowe przez w/w Spółkę, a na koniec maja 2005r. przypadały pierwsze nieuregulowane zobowiązania z tytułu wynagrodzeń oraz na dzień [...] maja 2005r. przypadał termin zapłaty zaliczki na podatek PIT za miesiąc kwiecień 2005r., która nie została uregulowana i zapoczątkowała zaległości z tytułu tego podatku w okresach następnych. W tym czasie, jak trafnie ustalono, Skarżący mimo, że miał wpływ na podjęcie działań zmierzających do ogłoszenia upadłości Spółki "L", wykazał się bezczynnością. Ponadto, na uwzględnienie nie zasługują argumenty pełnomocnika Skarżącego braku wiedzy o złym stanie finansowym Spółki "L", który możliwości orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "L" dodatkowo uzależnia od wcześniejszego ustalenia podziału obowiązków każdego z członków zarządu kolegialnego. Rozpatrujący niniejszą sprawę skład orzekający podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt I FSK 1421/06 (a także sygn. akt II FSK 842/07), że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem, iż podział obowiązków w zarządzie i ich charakter mogą zwolnić daną osobę od odpowiedzialności wynikającej z art. 116 Ordynacji podatkowej. Z art. 204 Kodeksu spółek handlowych wynik bowiem, że prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki oraz nie można tego prawa ograniczyć ze skutkiem prawnym wobec osób trzecich. W ocenie Sądu, również kolejna z przesłanej egzoneracyjnych, jaką jest wskazanie składników majątkowych spółki, z których egzekucja jest możliwa, mimo, że ciężar jej wykazania spoczywa na członku zarządu, w stosunku do którego postępowanie to jest prowadzone, nie została w żaden sposób w toku prowadzonego postępowania wykazana. Akta sprawy w sposób jednoznaczny wskazują, iż to organ egzekucyjny prowadzący postępowanie egzekucyjne podjął wszelkie możliwe do przeprowadzenia czynności, których celem było ustalenie mienia Spółki "L", zaś Skarżący nie naprowadził organu na żadne konkretne dowody, które pozwalałyby ustalić, że spółka "L" takie składniki posiada. Za bezzasadny Sąd uznał również zarzut Skarżącego, że w zaskarżonej decyzji, organ nie uwzględnił solidarnego z pozostałymi członkami zarządu charakteru tej odpowiedzialności i orzekł o tej odpowiedzialności tylko w stosunku do niego, wobec pozostałych zaś prowadził fikcję takich postępowań. W ślad za organem odwoławczym Sąd wskazuje, że w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki "L" toczyły się trzy odrębne postępowania w stosunku do członków zarządu: R.D., Z.R. i A.C., które we wszystkich przypadkach zakończyły się orzeczeniem o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe sp. z o.o. "L" z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych m.in. za okres objęty niniejszym postępowaniem. Organy wykazały zatem istnienie zasady solidarnej odpowiedzialności członków wieloosobowego zarządu spółki kapitałowej, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uchwale z dnia 9 marca 2009 r. sygn. akt I FPS 4/08. Kończąc, Sąd stwierdza, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni usprawiedliwiał zastosowanie przez organy podatkowe w stosunku do A.C. unormowania art. 116 Ordynacji podatkowej, zaś sama Strona, pomimo spoczywającego na niej ciężaru, nie przedstawiła żadnego materialnego i wystarczającego dowodu uwalniającego jej od tej odpowiedzialności. Kierując się zatem przedstawionymi względami, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja znajduje dostateczne podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym. Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło