I SA/Go 299/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Grzęda (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska- Pastuszko asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: ref. staż. Monika Mierzyńska po rozpoznaniu w dniu 20 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego i podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 731, 40 ( siedemset trzydzieści jeden złotych i czterdzieści groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego Sven. akt I SA/Go 299/05 UZASADNIENIE [...] stycznia 2004r. działając z upoważnienia W.K. Agencja Celna dokonała zgłoszenia w Urzędzie Celnym - Oddział Celny do objęcia procedurą celną dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...], deklarując preferencyjne pochodzenie pojazdu, wartość statystyczną towaru w wysokości 26.118 zł podatek akcyzowy w wysokości 3943,80 zł (przy zastosowaniu stawki 15,1%) oraz podatek od towarów i usług w wysokości 3284 zł (przy zastosowaniu stawki 22%). Zadeklarowane należności zostały uiszczone. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. fakturę dokumentującą dokonanie zakupu na terenie Danii, ocenę techniczną zawierającą dokumentację fotograficzną oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym wraz z dokumentem identyfikacyjnym pojazdu zarejestrowanego po raz pierwszy za granicą. Decyzją z [...] stycznia 2004r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego Oddział Celny uznał zgłoszenie celne z nieprawidłowe w części dotyczącej: wartości towaru, kursu waluty, wartości pozycji, wartości statystycznej, podstawy opłaty cła, VAT i akcyzy, kwoty VAT i akcyzy oraz kwoty ogólnej. Organ celny dokonał też określenia kwoty długu celnego. Uzasadniając tę decyzję wskazał, iż dług celny powstał w dniu 20 stycznia 2004r. w trybie art. 212 § l pktl ustawy - Kodeks celny ( Dz.U. 2001 r. Nr 75, póz. 802 - dalej cyt. jako kod. cel.). W odwołaniu skarżący wniósł o ponowne określenie zobowiązania w podatku akcyzowym i przyjęcie stawki tegoż podatku na poziomie 3,1%, a nie 15%. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, iż decyzja dotknięta jest licznymi wadami. Jego zdaniem organ celny błędnie ustalił stan faktyczny, nie wskazując dowodów na których oparł swoją decyzję. Skarżący podniósł, że organ celny odmówił dokonania odprawy celnej w grudniu 2003r. uzasadniając swoje stanowisko dużo liczbą odpraw w końcu roku kalendarzowego. Decyzją z [...] kwietnia 2004r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego. Uznał, iż deklarowana w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu odbiegała od wartości rynkowej, co uzasadniało określenie wartości celnej na podstawie przepisów powołanych przez organ I instancji. Wartość celna została ustalona przez Naczelnika Urzędu Celnego na podstawie uznanego periodyku fachowego w branży motoryzacyjnej. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skardze. W.K. nie podnosząc konkretnych zarzutów poinformował jedynie, że nie zgadza się z postępowaniem organów celnych. W piśmie uzupełniającym skargę (k. 10) stwierdził, iż w momencie odprawy celnej nikt nie podnosił zastrzeżeń. W piśmie z [...] sierpnia 2005r. pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 65 § 4 pkt 2, art. 65 § 7, art. 23 § 7 kod. cel., art. 11 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz art. 187 w zw. z art. 235 oraz 233 ustawy Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137 póz. 926 ze zm. - dalej cyt. jako ord. pod.) w zw. z art. 262 kod. cel. Podnosząc tej treści zarzuty wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu pisma stwierdził, że organy celne wskazały jednoznacznie podstawy prawnej powstania długu celnego. Wywiódł również, iż w sytuacji uznania, że dług celny powstał wobec uchybienia terminowi składowania czasowego w trybie art. 212 kod. cel., niedopuszczalne było wydanie przez organ celny jednej decyzji dotyczącej cła i podatku od towarów i usług. Zdaniem skarżącego organy celne dla ustalenia wartości celnej powinny zasięgnąć opinii biegłego. W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wobec braku w skardze konkretnych zarzutów Dyrektor Izby Celnej jedynie ogólnie ustosunkował się do przeprowadzonego postępowania. Stwierdził, iż załączona do dokumentu SAD faktura nie stanowi wiarygodnego źródła danych dotyczących wartości samochodu, gdyż podana w nim cena nie odzwierciedla rzeczywistej wartości towaru. W piśmie z [...] sierpnia 2005r. Dyrektor Izby Celnej ustosunkował się do pisma procesowego strony z [...] sierpnia 2005r. Zdaniem organu celnego przyjęcie zgłoszenia celnego nastąpiło [...] grudnia 2003r. po skompletowaniu przez stronę wymaganych prawem dokumentów i dokonania zgłoszenia celnego do określonej procedury celnej we właściwej formie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na mocy § l rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 13 sierpnia 2004r. w sprawie przekazania Wojewódzkim Sądom Administracyjnym w Gorzowie Wielkopolskim i Kielcach rozpoznawania spraw z obszaru województwa lubuskiego i świętokrzyskiego należących do właściwości Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu i Krakowie (Dz. U. Nr 187 póz. 1926), sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gorzowie Wlkp., który po jej rozpoznaniu zważył co, następuje. Skarga okazała się uzasadniona. Organ celny naruszył przepisy postępowania jak i przepisy materialnego prawa celnego w stopniu powodującym konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Należy podzielić wątpliwości skarżącego dotyczące rozbieżności odnośnie przyjętego przez organy celne trybu powstania długu celnego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zawarte są bowiem dwa sprzeczne, lecz w równym stopniu kategoryczne ustalenia w tej kwestii. W pierwszej kolejności wskazuje się bowiem, że dług celny powstał z dniem przyjęcia zgłoszenia celnego - [...] stycznia 2004 roku (str. 5 decyzji - k. 49 akt adm.), by w dalszej części uzasadnienia przyjąć, iż datą powstania długu celnego jest [...] stycznia 2004 roku, czyli dzień następny po upływie przedłużonego terminu czasowego składowania towaru (str. 6 decyzji - k. 49v akt adm.). Decyzja organu celnego I instancji także tego problemu nie wyjaśnia. Co więcej, za dzień powstania długu celnego przyjmuje się tam 20 stycznia 2004 roku. Brak jest jednak uzasadnienia tego stanowiska. Zasadnie podnosił skarżący, iż przyjęcie takie uniemożliwiało wydanie decyzji przez organ celny I instancji w trybie art. 65 § 7 kod. cel., tj. bez wydania postanowienia o wszczęciu postępowania. W pełni trafne są zastrzeżenia skarżącego dotyczące niepełnowartościowości materiału dowodowego. Trzeba przypomnieć, iż zgodnie z art. 187 § l w zw. z art. 235 ord. pod. w zw. z art. 262 kod. cel. organ celny zobowiązany jest zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzeć cały materiał dowodowy. Ciężar ten spoczywa także na organie II instancji, co wynika z charakteru postępowania odwoławczego w administracyjnym toku instancji, gdzie należy ponownie rozpoznać sprawę, nie zaś poddać kontroli postępowanie organu I instancji w celu oceny zasadności zarzutów formułowanych pod adresem jego rozstrzygnięcia. Organowi II instancji, gdy uzna, iż zebrany materiał dowodowy nie jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, przysługuje prawo gromadzenia dowodów (art. 229 ord. pod.). Jak słusznie podniósł pełnomocnik skarżącego, organy celne nie dysponowały miarodajnymi dowodami pozwalającymi na ustalenie wartości celnej samochodu. Z pewnością za dowód nadający się do ustalenia tej okoliczności nie mogła służyć przedłożona przez skarżącego do zgłoszenia do objęcia towaru procedurą tranzytu ocena techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę samochodowego. Dokument ten nie dość, że jest nieczytelny, to jeszcze nie spełnia standardów stawianych opinii biegłego. Nie przedstawia bowiem w sposób przejrzysty przebiegu badań przeprowadzonych przez autora opinii, a nadto nie zawiera informacji czy wydanie opinii poprzedziła całościowa ocena stanu technicznego auta. Treść tej opinii wskazuje, iż rzeczoznawca dokonał jedynie pobieżnych oględzin pojazdu. Opinia ta zresztą nie zawierała wyceny samochodu, lecz - choć i to trudno stwierdzić kategorycznie - zmierzała do wskazania uszkodzeń i zużycia pojazdu obniżających jego wartość. Niemniej z uwagi na wskazane powyżej mankamenty dokumentu nie może on być w żadnej mierze przydatny do stwierdzenia jakichkolwiek okoliczności. Poczynienie na jego podstawie ustaleń faktycznych odbyło się zatem z oczywistą obrazą art. 180 ord. pod., natomiast zaniechanie przeprowadzenia dowodu z opinii innego biegłego świadczy o naruszeniu art. 197 § 1 ord. pod. Trzeba nadto wskazać, iż samo stwierdzenie różnicy pomiędzy wartością celną deklarowaną przez stronę, a wartością rynkową towaru podobnego do importowanego pozwala na zakwestionowania wiarygodności tej ceny transakcyjnej. Jej odrzucenie na podstawie art. 23 § 7 kod. cel. jest możliwe, gdy okaże się, że cena deklarowana przez zgłaszającego była rażąco niska. Tymczasem zgłoszenie celne z [...] stycznia 2004r. określało jako wartość transakcyjną potwierdzoną załączoną fakturą 40.700 koron duńskich, zaś organ celny po weryfikacji zgłoszenia uznał, iż wartość rynkowa pojazdu wynosi 49921,63 koron duńskich. Wartość statystyczną towaru w polu 46 zgłoszenia celnego zadeklarowano w wysokości 26.188 zł. Organy celne przyjęły zaś, iż wartość ta wynosić powinna 31.539 zł. O takich różnicach nie można powiedzieć by były rażące i tym samym by wartość transakcyjna nie odzwierciedlała rzeczywistej wartości pojazdu. W tej sytuacji zastosowanie art. 23 § 7 kod. cel. stanowi obrazę tego przepisu prawa. Słuszny wydaje się pogląd skarżącego, iż samo powołanie się na tzw. "Schweckeliste" (nota bene bez podania bliższych danych identyfikujących ten periodyk), która wskazuje niewielkie różnice kwotowe nie stanowi jeszcze dostatecznej podstawy do stwierdzenia, iż wartość transakcyjna została w wydatny sposób zaniżona. Trzeba też zauważyć, że organ celny II instancji nie odniósł się w swojej decyzji do zawartego w odwołaniu zarzutu przyjęcia niewłaściwej stawki podatku akcyzowego. Zresztą decyzje obydwu instancji wbrew wskazaniu wynikającemu z art. 210 § 5 nie wyjaśniają podstawy prawnej określenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego. Łącznie wszystkie wskazane powyżej naruszenia prawa skutkowały uchyleniem zaskarżonej decyzji ( art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 póz. 1270 ze zm. - dalej cyt jako P.p.s.a.). Podstawę zasądzenia zwrotu kosztów postępowania stanowił art. 200 P.p.s.a. Na podstawie art. 152 P.p.s.a. określono zaś, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.