I SA/Go 318/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-05-12
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ może umorzyć postępowanie w sprawie umorzenia odsetek od składek finansowanych przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami składek oraz składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika?Ratio decidendi
Zgodnie z art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, do składek finansowanych przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami składek nie stosuje się przepisów o umorzeniu należności (art. 28 i 29 u.s.u.s.), co wyklucza możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku o umorzenie tych składek. Wniosek o umorzenie takich należności jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżąca I.T. złożyła wniosek o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2001 do sierpnia 2003 r., obejmujący składki finansowane przez osoby ubezpieczone niebędące płatnikami oraz składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika. Organ umorzył postępowanie w tym zakresie, wskazując na brak podstaw prawnych do umorzenia tych składek. Skarżąca zaskarżyła decyzję, kwestionując stanowisko organu i podnosząc istnienie słusznego interesu w umorzeniu.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi I.T. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych oddala skargę.
Skarżąca – I.T. – złożyła skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] lutego 2011 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. tego organu. Decyzją wydaną w pierwszej instancji, umorzono postępowanie w sprawie umorzenie odsetek od należności z tytułu składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od marca 2001 r. do sierpnia 2003r. oraz odsetek od należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne za okres od marca 2001 do sierpnia 2003r. Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
W dniu 7 października 2010 r. do Oddziału ZUS Inspektorat wpłynął wniosek I.T. w sprawie umorzenia odsetek od należności z tytułu składek. Organ ustalił, że na koncie skarżącej figurowały składki finansowane przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek oraz składki za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011r. decyzją nr [...] postępowanie w powyższym zakresie zostało umorzone. Organ wskazał, że na podstawie art. 30 ustawy z 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych do składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i 29 ustawy. Tym samym składki finansowane przez ubezpieczonych niebędących płatnikami tych składek nie mogą być umarzane oraz rozkładane na raty.
W związku z powyższym rozstrzygnięciem złożony został wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia odsetek od należności z tytułu składek.
Organ, ponownie rozpatrując sprawę podtrzymał stanowisko, zgodnie z którym składki finansowane przez ubezpieczonych niebędącymi płatnikami tych składek nie mogą być umarzane oraz rozkładane na raty.
Od decyzji tej strona złożyła skargę, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak i decyzji poprzedzającej. W uzasadnieniu strona wskazała, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, iż nie można skarżącej uznać za płatnika składek o których umorzenie wnosi. Zdaniem strony przedmiot objęty wnioskiem o umorzenie w istocie obciąża stronę fiskalnie, a zatem jest oczywiste istnienie słusznego interesu strony. Strona wskazała, że istnienie słusznego interesu w udzieleniu ulgi w stosunku do niej winno być oceniane w kontekście istnienia po jej stronie obowiązku zaległych składek. Oceny takiej organ nie tylko nie dokonał, ale nawet nie brał pod uwagę. Tym samym w ocenie strony zaskarżona decyzja wydana została w wyniku niezupełnego postępowania i niedostatecznie przeprowadzonych czynność procesowych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna. Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w obowiązującym stanie prawnym wniosek skarżącej o umorzenie odsetek od składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami tych składek na ubezpieczenie społeczne oraz odsetek od należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne nie mógł zostać rozpatrzony merytorycznie.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że złożony przez stronę wniosek o umorzenie dotyczył składek finansowanych przez ubezpieczonych niebędących płatnikami składek oraz składek na ubezpieczenie za zatrudnionych pracowników. Zgodnie zaś z art. 30 u.s.u.s. do składek tych nie stosuje się art. 28 i 29. W świetle uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia organy orzekające prawidłowo wskazały to unormowanie. W przepisie tym ustawodawca posłużył się sformułowaniem "nie stosuje się". Oznacza to, że w stosunku do wskazanych w nim należności wykluczone jest podjęcie jakiegokolwiek rozstrzygnięcia opartego na art. 28 i art. 29 u.s.u.s. Dotyczy to każdego rodzaju rozstrzygnięcia merytorycznego, zarówno pozytywnego dla wnioskodawcy, tj. umorzenia należności, jak i negatywnego, polegającego na odmowie ich umorzenia.
W stosunku do tego rodzaju składek niedopuszczalne jest więc także badanie istnienia przesłanek umorzenia należności, przewidzianych w art. 28 u.s.u.s (p.wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2006 r. o sygn. akt III SA/Wa 2036/06 - LEX nr 328195). Ani przepis art. 28 ustawy z 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych, ani przepisy rozporządzenia z 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie mogą stanowić podstawy do umorzenia składek należnych za zatrudnionych pracowników w części przez nich finansowanej.
Jeżeli wniosek o umorzenie należności z tytułu składek obejmuje składki finansowane przez ubezpieczonych (pracowników), właściwym rozstrzygnięciem jest jedynie umorzenie postępowania na podstawie art. 105 Kodeksu postępowania administracyjnego. Brak jest bowiem przedmiotu postępowania w tym znaczeniu, że nie istnieją należności, do których mógłby mieć zastosowanie art. 28 u.s.u.s.
Gdyby organ dokonał na gruncie cyt. wyżej art. 28 ustawy i przepisów rozporządzenia analizy przesłanek umorzenia tych składek stanowiłoby to naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 30 u.s.u.s..Nie ma tu znaczenia okoliczność podnoszona przez stronę , że składki te "obciążają stronę fiskalnie."
Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że wyodrębniono należności z tytułu składek finansowanych przez osoby ubezpieczone nie będące płatnikami jak i składek za pracowników w części przez nich finansowanej. Istnienie jak tych należności strona nie kwestionuje. Na marginesie wskazać należy, że w pozostałym zakresie wniosek o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek w pozostałym zakresie został rozstrzygnięty merytorycznie – wydana została decyzja.
Reasumując stwierdzić należy, iż Prezes Zakładu utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji umarzającą postępowanie w sprawie umorzenia odsetek składek na ubezpieczenia społeczne pracowników w części przez nich finansowanej, nie naruszył prawa materialnego, jak i procesowego. Jeżeli bowiem żaden przepis prawa nie przewiduje możliwości umorzenia zaległości z tytułu składek w części finansowanej przez pracowników, to postępowanie wszczęte wnioskiem skarżącej z dnia [...] października 2010 r. było w tym zakresie bezprzedmiotowe i jako takie powinno zostać umorzone. Z tego też względu zarzuty strony dotyczące nieuwzględnienia jej sytuacji rodzinnej i finansowej są bezpodstawne.
Wobec powyższego skarga podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - jak w sentencji wyroku.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Alina Rzepecka |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Jacek Niedzielski |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło