I SA/Go 318/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 września 2017 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi Z.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skargą z dnia [...] czerwca 2017 r. skarżący Z.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] maja 2017r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji. W skardze skarżący zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia organu wskazując, że jego wykonanie stanowi poważne zagrożenie dla prawidłowej egzystencji podatnika i jego rodziny, ponieważ organ egzekucyjny na podstawie zaskarżonego postanowienia zajął w ZUS świadczenie emerytalne skarżącego. To doprowadziło do znacznych opóźnień w spełnieniu zobowiązań, takich jak płatność czynszu, należności za energię elektryczną, gaz, wywóz nieczystości. Nadto skarżący wskazał, że wobec dokonania zajęcia jest zmuszony do korzystania z instytucji parabankowych, które doprowadzą jego i jego rodzinę do ruiny. Skarżący podał również, że na skutek zajęcia nie może wykupić lekarstw dla siebie i rodziny, a także ma trudności z zaspokajaniem podstawowych potrzeb życiowych, takich jak żywność, środki higieny osobistej czy odzież, co potęguje problemy zdrowotne i ekonomiczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) - zwanej dalej P.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. artykułu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Stosownie do brzmienia art. 61 § 5 postanowienie, o którym mowa w § 3, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Wskazać należy, że rozstrzygając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania została obciążona obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie wystarczy więc samo powtórzenie treści przepisu. Uzasadnienie wniosku powinno się odnosić do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Tezy do art. 61. Wyd. V. Lex). Zaznaczyć również trzeba, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II FZ 850/15, "poprzez wykonanie aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie". W rozpoznawanej sprawie zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego wydane w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] marca 2017 r. określającej skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie stanowi akt o charakterze procesowym, wydany w celu wykonania obowiązków wynikających z innego aktu administracyjnego, tj. decyzji w przedmiocie określenia podatku od towarów i usług. Postanowienie to ogranicza się wobec tego jedynie do stwierdzenia natychmiastowej wykonalności decyzji, a udzielenie ochrony tymczasowej, może mieć zastosowanie jedynie w odniesieniu do aktów lub czynności, które mają przymiot wykonalności, a więc stwierdzają lub tworzą po stronie swoich adresatów obowiązki prawne lub uprawnienia (por. postanowienie NSA z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt I FZ 403/11 – powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – CBOSA, na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle powyższego postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności postrzegać należy jako akt prawny nie noszący znamion wykonalności. Ponadto podkreślić należy, że w postępowaniu w sprawie ze skargi na postanowienie o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności, kontroli sądowej podlega jedynie zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, nie zaś decyzja, której nadano rygor. Oznacza to, że żądanie wstrzymania wykonania aktu może być rozpatrywane tylko w odniesieniu do aktów pozostających w jej granicach, tzn. będących przedmiotem kontroli i rozstrzygnięcia Sądu w danej sprawie. Tym samym należy uznać, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia jest niezasadny, ponieważ postanowienie utrzymujące w mocy postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności decyzji nie korzysta z przymiotu wykonalności. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 61 § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji