I SA/Go 322/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi B.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: 1. umorzyć postępowanie; 2. zwrócić skarżącej kwotę 100 zł (sto) tytułem nadpłaconego wpisu. W dniu 28 kwietnia 2014 r. B.C. wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Przyczyną zawieszenia postępowania, wznowionego postanowieniem z dnia [...] października 2013 r. na złożony [...] września 2013 r. wniosek skarżącej o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, było wystąpienie Marszałka Sejmu do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie skutków prawnych wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono niekonstytucyjność m. in. art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., czyli w okresie za jaki wymierzono skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Jednocześnie poinformował, że Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z [...] kwietnia 2014 r. (doręczonym skarżącej 6 maja 2014 r.) podjął zawieszone postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] maja 2014 r. uchylił w całości swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2011 r. i umorzył postępowanie. Pismem z [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o umorzenie postępowania ewentualnie, z ostrożności procesowej, o oddalenie skargi. Wskazał też, że celem postępowania sądowoadministracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd, czy zawieszenie postępowania nie narusza przepisów i gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Jeżeli więc organ sam doprowadził do tego stanu rzeczy przez podjecie postępowania, to przestał istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. Postanowienie podejmujące postępowanie eliminuje bowiem skutki postanowienia o jego zawieszeniu. Tym samym bezprzedmiotowe stało się badanie merytorycznych przesłanek zawieszenia postępowania. Na poparcie prawidłowości zaprezentowanego stanowiska powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne, gdy postępowanie to z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie (postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., II OSK 2453/2010 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. występuje, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi winno skutkować jej odrzuceniem. Podkreślenia wymaga, że postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zostało doręczone skarżącej [...] maja 2014 r., a więc po wniesieniu skargi, które nastąpiło [...] kwietnia 2014 r. Wskazać również należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów i, gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania podatkowego (w realiach sprawy postępowania wznowionego). Wobec wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2014 r. o podjęciu zawieszonego postępowania, wyeliminowana została przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. W skardze podnoszono, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zawieszenia postępowania wznowionego, a więc wydanie postanowienia o podjęciu tego postępowania i doręczenie go stronom wyeliminowało skutki w zakresie nieprowadzenia postępowania. Tym samym skarżący, choć w sposób zastępczy, uzyskał oczekiwany przez siebie cel, tj. prowadzenie postępowania wznowionego, a jednocześnie postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd zauważa, że kwestia ta została uregulowana w art. 200 i art. 201 p.p.s.a. Pierwszy z nich przewiduje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, drugi zaś - uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art. 54 § 3 p.p.s.a. Tymczasem, w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego badania skargi, tak by móc mówić o jej uwzględnieniu, a podjęcie postępowania przez organ nie było efektem uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, lecz procesową konsekwencją ustania przyczyny, która - w ocenie organu - stanowiła podstawę zawieszenia postępowania. Brak zatem podstaw do zasądzenia od organu zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrotu uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi. Zgodnie z art. 232 p.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. Odnośnie natomiast wysokości samego wpisu jest on stały i wynosi 100 zł. Zgodnie bowiem z § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym 100 zł. Z mocy § 2 ust. 5 powołanego wyżej rozporządzenia wpis stały w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego (...), bez względu na przedmiot sprawy, wynosi 200 zł. Norma zawarta w § 2 ust. 5 dotyczy tylko takich decyzji lub postanowień, które są "swoiste" (mogą być wydawane w tym trybie) dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego [np. art. 243 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r. poz. 479 ze zm.), stosownie do którego w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania]. Natomiast w sprawach ze skarg na postanowienia, które organ może wydawać zarówno w postępowaniu zwyczajnym, jak i nadzwyczajnym wpis, zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej rozporządzenia, wynosi 100 zł . Zatem, skoro skarżąca uiściła wpis w kwocie wyższej od należnej o 100 zł, kwota ta podlega zwrotowi na podstawie art. 225 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 oraz art. 225 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.