I SA/Go 324/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 26 czerwca 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi W.C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: 1. Umorzyć postępowanie. 2. Zwrócić skarżącemu kwotę 100 zł (sto) tytułem nadpłaconego wpisu. W.C., reprezentowany przez pełnomocnika będącego doradcą podatkowym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Postępowanie, które zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia [...] września 2013 r. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, Naczelnik Urzędu Skarbowego zawiesił z uwagi na wystąpienie Marszałka Sejmu do Trybunału Konstytucyjnego o wyjaśnienie skutków prawnych wyroku Trybunału z dnia 18 lipca 2013 r. sygn. akt SK 18/09, w którym orzeczono niekonstytucyjność m. in. art.20 ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2006 r., czyli w okresie za jaki ustalono skarżącemu zryczałtowany podatek dochodowy. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu. Poinformował również, że w związku z postanowieniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 kwietnia 2014r., sygn. akt SK 18/09, skutkującym ustaniem przyczyn zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął z urzędu zawieszone postępowanie, jak też że decyzją tego organu z dnia [...] maja 2014 r. postępowanie wszczęte na wniosek skarżącego (wznowieniowe) zostało zakończone uchyleniem w całości decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] stycznia 2011 r. i umorzeniem postępowania w sprawie. W piśmie procesowym z dnia [...] czerwca 2014 r. Dyrektor Izby Skarbowej dodatkowo wniósł o umorzenie postępowania oraz ewentualnie, z ostrożności procesowej o oddalenie skargi. W motywach wskazał, że celem postępowania sądowoadministracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd, czy zawieszenie postępowania nie narusza przepisów i gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów, wyeliminowanie z obrotu takiego postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Zaprezentował stanowisko, że jeżeli organ sam doprowadził do tego stanu rzeczy przez podjęcie postępowania , to przestał istnieć przedmiot sprawy sądowoadministracyjnej. Postanowienie podejmujące postępowanie eliminuje bowiem skutki postanowienia o jego zawieszeniu, tym samym bezprzedmiotowe stało się badanie merytorycznych przesłanek zawieszenia postępowania. Na poparcie powyższego wymienił szereg orzeczeń sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej jako P.p.s.a., sąd umarza postępowanie sądowoadministracyjne, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. W orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2453/2010 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl) podkreśla się, że bezprzedmiotowość postępowania sądowoadministracyjnego w rozumieniu art.161 §1 pkt 3 P.p.s.a. występuje, gdy zaistnieją zdarzenia, które uniemożliwiają osiągnięcie jego celu, albo spowodują, że kontrola zaskarżonego aktu lub czynności stała się zbędna, przy czym owo zdarzenie skutkujące bezprzedmiotowością postępowania musi zaistnieć dopiero w toku postępowania albowiem jego zaistnienie przed datą wniesienia skargi powinno skutkować jej odrzuceniem. Podkreślić należy, że postanowienie z dnia [...] kwietnia 2014 r. Naczelnika Urzędu Skarbowego o podjęciu z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zostało doręczone 6 maja 2014 r., a więc po wniesieniu skargi, które nastąpiło 28 kwietnia 2014 r. Wskazać również należy, że celem postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego jest dokonanie kontroli przez sąd czy zatamowanie postępowania nie narusza przepisów i - gdyby sąd stwierdził naruszenie takich przepisów - wyeliminowanie z obrotu postanowienia blokującego prowadzenie i zakończenie postępowania podatkowego (w realiach sprawy postępowania wznowieniowego). Wobec wydania przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu [...] kwietnia 2014 r. postanowienia o podjęciu z urzędu postępowania, została wyeliminowana przeszkoda do kontynuowania i zakończenia tego postępowania. W skardze podnoszono, że brak było podstaw faktycznych i prawnych do zawieszenia postępowania wznowieniowego, zatem wydanie postanowienia o podjęciu tego postępowania i doręczenie go stronom wyeliminowało skutki w zakresie nieprowadzenia postępowania. Tym samym skarżący, choć w sposób zastępczy, uzyskał oczekiwany przez siebie cel tj. nietamowanie postępowania wznowieniowego, co jednocześnie spowodowało, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.161 §1 pkt 3 P.p.s.a. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania, Sąd zauważa, że kwestia ta została uregulowana w art.200 i art.201 P.p.s.a. Pierwszy z nich przewiduje zwrot kosztów postępowania w przypadku uwzględnienia skargi przez sąd, drugi zaś - uwzględnienia skargi przez organ w trybie autokontroli na podstawie art.54 § 3 P.p.s.a. Tymczasem, w niniejszej sprawie nie doszło do merytorycznego badania skargi, tak by móc mówić o jej uwzględnieniu, a podjęcie postępowania przez organ nie było efektem uwzględnienia podniesionych w skardze zarzutów, lecz procesową konsekwencją ustania przyczyny, która w ocenie organu stanowiła podstawę zawieszenia postępowania. Brak zatem podstaw do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego od organu. Sąd nie znalazł również podstaw do zwrotu uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi. Zgodnie z art.232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego. Żadna z wymienionych sytuacji nie występuje w niniejszej sprawie. Odnośnie natomiast wysokości samego wpisu Sąd stwierdza, że należny wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł, zgodnie z § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Powołany przepis określa, że wpis stały w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym, bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu lub czynności wynosi 100 zł. Wpis stały w wysokości 200 zł pobiera się natomiast z mocy § 2 ust.5 cyt. rozporządzenia w sprawach skarg dotyczących postanowienia lub decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Powyższy przepis § 2 ust.5 dotyczy tylko takich decyzji lub postanowień, które są "swoiste" (mogą być wydawane w tym trybie) dla trybu wznowienia postępowania administracyjnego (np. na podstawie art.243 §1 Ordynacji podatkowej, stosownie do którego w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania), natomiast w sprawach ze skarg na postanowienia, które organ może wydawać zarówno w postępowaniu zwyczajnym, jak i nadzwyczajnym wpis wynosi 100 zł. Skoro strona skarżąca uiściła wpis w kwocie wyższej od należnej, kwota 100 zł stanowiąca nadpłacony wpis, podlega zwrotowi na podstawie art.225 P.p.s.a. W tym stanie rzeczy, na podstawie art.161 § 1 pkt 3 oraz art. 225 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji.