I SA/Go 326/12
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2012-10-10
Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, biorąc pod uwagę jego częste wyjazdy służbowe i niepodjęcie dwukrotnie awizowanej przesyłki?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. Częste wyjazdy służbowe, które utrudniały odbiór korespondencji, nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia, a skarżący nie podjął wystarczających środków zapobiegawczych, takich jak ustanowienie pełnomocnika do doręczeń. Działanie skarżącego zostało ocenione jako lekkomyślne i świadczące o nienależytej staranności w dbaniu o własne interesy.Stan faktyczny
Skarżący M.K. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została dwukrotnie awizowana i zwrócona z adnotacją "nie podjęto w terminie". Skarżący twierdził, że częste wyjazdy służbowe uniemożliwiły mu odbiór korespondencji, jednakże organ odwoławczy uznał, że nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Barbara Rennert Protokolant Asystent sędziego Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2012 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...]. Zaskarżone postanowienie odmawiało skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. Decyzja ta wydana była w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką Zakład "M" spółka z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w łącznej kwocie 4.282,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.784,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 303,28 zł.
Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym sprawy.
Postanowieniem z dnia [...] października 2011r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności M.K. – prezesa zarządu "M" sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki z tytułu:
- podatku dochodowego od osób fizycznych za 10-12/2006, 1-12/2007, 1-12/2008 i 1-12/2009 oraz w podatku od towarów i usług za 10-12/2006 i 1,2,4/2007 w kwocie 234.478,36 zł;
- odsetek za zwłokę od tych zaległości;
- kosztów postępowania egzekucyjnego.
W postanowieniu tym organ podatkowy zawarł pouczenie, że w myśl art. 146 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako O.p.) w toku postępowania strona oraz jej przedstawiciel lub pełnomocnik mają obowiązek zawiadomić organ podatkowy o każdej zmianie swojego adresu. W razie zaniedbania niniejszego obowiązku, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ podatkowy pozostawia pismo w aktach sprawy. Przesyłka zawierająca odpis powyższego postanowienia skierowana do skarżącego została zwrócona do organu podatkowego przez Urząd Pocztowy z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Skarżący z treścią powyższego postanowienia zapoznał się w dniu [...] listopada 2011 r. w siedzibie organu podatkowego- Naczelnika Urzędu Skarbowego, gdzie skarżący został zapoznany z dowodami i materiałami zebranymi w toku postępowania. Powyższe potwierdzone zostało w protokole z tego samego dnia.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego, na podstawie art. 116 § 1 i § 2, art. 107 § 1, § 2 pkt 2 i 4, art. 108 § 1, art. 109 § 2 i art. 210 O.p., orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego ze Spółką Zakład "M" Spółka z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za miesiące od stycznia do grudnia 2008 r. w łącznej kwocie 4.282,00 zł wraz z odsetkami za zwłokę w kwocie 1.784,00 zł i kosztami postępowania egzekucyjnego w kwocie 303,28 zł.
Decyzja ta po dwukrotnym awizowaniu w dniach [...] listopada i [...] grudnia 2011r. została zwrócona do organu podatkowego z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Pismem z dnia [...] grudnia 2011 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o ponowne doręczenie przesyłki o numerze "[...]" związanej z prowadzonym postępowaniem podatkowym. Skarżący wskazał, że nie mógł podjąć przedmiotowej przesyłki z uwagi na częsty pobyt poza miejscem zamieszkania związany z wyjazdami w sprawach zawodowych. W przedmiotowym piśmie skarżący podał również inny adres do doręczeń.
W odpowiedzi na powyższe pismo Naczelnik Urzędu Skarbowego w dniu [...] grudnia 2011 r. nr [...] przesłał skarżącemu ponownie decyzje z dnia [...] listopada 2011r. Jednocześnie poinformował skarżącego, że doręczenie tych decyzji nastąpiło w dniu [...] grudnia 2011 r. w trybie administracyjnym.
Organ wyjaśnił skarżącemu, że doręczenie w trybie art. 150 O.p. nastąpiło z uwagi na fakt, że nie poinformował on urzędu skarbowego o swojej nieobecności spowodowanej wyjazdem, a także o zmianie adresu do korespondencji pomimo wiedzy o toczącym się postępowaniu.
W piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego "o przywrócenie terminu doręczenia na dzień 28 grudnia 2011 r., w którym odebrał załączone do pisma z dnia [...] grudnia 2011 r. decyzje."
Skarżący podniósł, że art. 146 O.p. ustala obowiązek powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, jednakże on adresu nie zmienił. Wskazał, że skrytkę pocztową podał dla ułatwienia doręczeń. Stwierdził również, że wiedział o toczącym się postępowaniu, jednakże nie wiedział w jakim czasie przyjdzie do niego korespondencja. Częste wyjazdy w sprawach zawodowych utrudniają mu bowiem odbiór korespondencji, jednakże nie są one tak długie by za każdym razem informować o tym organ podatkowy.
Z kolei pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący wniósł odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r., m.in. do decyzji o nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ II instancji wskazał, że stosownie do art. 150 § 2 O.p., doręczenie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r. o numerach: [...], należy uznać za dokonane z dniem [...] grudnia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej podkreślił, że organ I instancji w piśmie z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] wskazał błędną datę doręczenia decyzji na dzień [...] grudnia 2011 r.
Organ wskazał, że w sprawie "przyczyną uchybienia terminowi do wniesienia odwołania było niepodjęcie dwukrotnie awizowanej przesyłki przez Podatnika z powodu wyjazdu oraz brak wiedzy o uznaniu decyzji za doręczoną". W ocenie organu przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania ustała w dniu 28 grudnia 2011r. – z dniem otrzymania przez skarżącego informacji, że doręczenie przedmiotowej decyzji nastąpiło w trybi9e administracyjnym z dniem 13 grudnia 2011 r. Wniosek o przywrócenie terminu złożony został z zachowaniem terminu do jego złożenie, gdyż został nadany w dniu 4 stycznia 2012 r.
W ocenie organu skarżący pomimo tego, że złożył w terminie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, a następnie dosłał odwołanie nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. Organ podniósł, że jako uzasadnienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący wskazał częste wyjazdy w sprawach zawodowych. W ocenie organu odwoławczego doświadczenie życiowe wskazuje, że podczas częstych wyjazdów poza miejsce zamieszkania może dojść do sytuacji, w której nie odbierzemy w terminie adresowanej do nas przesyłki. Zatem należyta staranność wymaga, aby w takiej sytuacji w toczącym się postępowaniu podatkowym ustanowić pełnomocnika do doręczeń lub wskazać adres do doręczeń, pod którym będzie możliwe odebranie przesyłki.
Organ podniósł, że skarżący pomimo częstych wyjazdów w sprawach zawodowych nie ustanowił pełnomocnika do doręczeń, a adres do korespondencji wskazał dopiero w piśmie z dnia [...] grudnia 2011r., a więc po wysłaniu przedmiotowej decyzji. W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej częste wyjazdy służbowe nie są również okolicznością nagłą i niezależną od strony. Mają one charakter zaplanowany i strona może przed wyjazdem podjąć środki zapobiegające negatywnym skutkom wyjazdu w postępowaniu podatkowym, w szczególności gdy wie o toczącym się postępowaniu i bierze w nim czynny udział.
Powyższe postanowienie M.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. wnosząc o jego uchylenie.
Uzasadniając skargę skarżący podniósł, że ocena wniosku o przywrócenie terminu przez organ jest subiektywna. Wskazał, że nie może z góry zakładać, iż otrzyma jakąś korespondencję i to z Urzędu Skarbowego czy z innej instytucji, pomimo wiedzy o toczącym się postępowaniu.
Skarżący podniósł, że Urząd Skarbowy jest zobowiązany do udzielenia wszelkich informacji istotnych dla strony i sposobie w jaki będzie przebiegało postępowanie, czego w ocenie skarżącego, w dniu [...] listopada 2011r. organ I instancji nie uczynił. Skarżący wskazał również, że niezwłocznie poprosił o powtórne przesłanie korespondencji i wskazał adres korespondencyjny, co świadczy o poważnym podejściu do sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie skarżący wskazał, że o tym, iż wydane zostały decyzje dowiedział się z awiza znajdującego się w skrzynce pocztowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach, a jedynie w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") uchyla go lub stwierdza jego nieważność. Jednocześnie wskazać należy, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 P.p.s.a.), co daje mu podstawy do całościowej kontroli zaskarżonego aktu oraz postępowania administracyjnego poprzedzającego jego wydanie.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...].
Zgodnie z regulacją art. 162 § 1 O.p. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Z kolei w myśl § 2 tego przepisu podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.
Powyższy przepis formułuje cztery przesłanki przywrócenia terminu w sprawach podatkowych. Pierwszą z nich jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, drugą przesłanką jest wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu, trzecią dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku, przy czym termin ten rozpoczyna swój bieg od dnia ustania przeszkody, zaś czwartą przesłanką jest dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której przywracany termin był ustanowiony.
Prawidłowo organ podatkowy uznał pismo z dnia [...] stycznia 2012r. za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie, skarżący wniosek sformułował "o przywrócenie terminu doręczenia na dzień 28 grudnia 2011 r.", a nie "o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania". Jednakże, termin do wniesienia odwołania od decyzji z [...] listopada 2011r. upłynął 27 grudnia 20011r., skarżący o terminie doręczenia decyzji dowiedział się w dniu 28 grudnia 2011r., a przepisy O.p. nie przewidują instytucji "przywrócenia terminu doręczenia decyzji". Z uwagi więc, że upłynął termin do złożenia odwołania, słusznie organ pismu strony z dnia [...] stycznia 2012r. nadał bieg jak wnioskowi o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżący wystąpił do organu podatkowego z wnioskiem o przywrócenie terminu w ustawowym terminie. Należy przyjąć, iż o terminie doręczenia decyzji dowiedział się z pisma organu z dnia [...] grudnia 2011 r., które odebrał w dniu 28 grudnia 2011 r. Z tego względu nadanie dnia 4 stycznia 2012 r. wniosku o przywrócenie terminu należy uznać za złożenie go z zachowaniem 7 dniowego terminu do jego złożenia. Z kolei pismem z dnia [...] stycznia 2012r. skarżący wniósł odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011r., m.in. do decyzji o nr [...], czym uzupełnił brak formalny wniosku o przywrócenie terminu.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie jest ustalenie czy wskazywane przez skarżącego przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania uzasadniają brak jego winy w niedochowaniu terminu.
Jak podkreśla się w literaturze (por. S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek "Ordynacja podatkowa". Komentarz. Warszawa 2009, s. 657; również B.Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki "Ordynacja podatkowa". Komentarz 2009, Wrocław 2009, s. 690) oraz w orzecznictwie (np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006r. , sygn. akt I FSK 374/2006, LEX nr 262725 oraz wyroki NSA: z dnia 14 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Gd 794/99 LEX nr 40381; z dnia 2 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Sz 2125/98 LEX nr 39797;) o braku winy można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, tj. że strona nie mogła tej przeszkody usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku, a przy tym przeszkoda owa powstała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej.
Art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności procesowej po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy) - por. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2006 r. , sygn. akt I FSK 374/06, LEX nr 262725, wyrok z dnia 7 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 629/07, LEX nr 350945, wyrok NSA z dnia 30 grudnia 1998 r., sygn. akt III SA1259/98 , LEX nr 44754).
Należy również wskazać, że do przywrócenia terminu nie jest konieczne udowodnienie, iż zainteresowany nie dotrzymał terminu bez swojej winy. Wystarczy samo uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym. Prawdopodobieństwo jest środkiem, który nie musi dawać pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie.
Przyjmuje się, że to zainteresowany powinien uprawdopodobnić wystąpienie niezawinionych przez siebie okoliczności, które uniemożliwiły mu dochowanie terminu, posiadając, bowiem najpełniejszą wiedzę o tych przyczynach powinien je przejrzyście i wiarygodnie przedstawić. Organ podatkowy nie ma w tym wypadku obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, ale jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń strony pod względem ich wiarygodności (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1289/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).
W kontrolowanej sprawie decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 2011 r. została doręczona skarżącemu w trybie art. 150 O.p. Powyższy przepis umożliwia przyjęcie fikcji prawnej, że pismo którego adresat nie odebrał z placówki pocztowej w określonym terminie, zostało doręczone z upływem ostatniego dnia tego terminu. Wskazać należy, że nie można powoływać się na brak skuteczności fikcji doręczenia, wynikającej z art. 150 O.p., gdy podatnik nie zmienił adresu, a pod adresem, na który została mu doręczona korespondencja z organu podatkowego nie przebywał jedynie czasowo. Odmienne rozumienie fikcji doręczenia prowadzić mogłoby do sytuacji, w której podatnik świadomie wnika odbioru korespondencji (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 2096/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej cbois.nsa.gov.pl).
W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania skarżący podniósł, że art. 146 O.p. ustala obowiązek powiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, jednakże on adresu nie zmienił. Stwierdził, że wiedział o toczącym się postępowaniu, nie wiedział jednak w jakim czasie przyjdzie do niego korespondencja. Częste wyjazdy w sprawach zawodowych utrudniają mu bowiem odbiór korespondencji lecz nie są one tak długie by za każdym razem informować o tym organ podatkowy. Z kolei w skardze do tutejszego Sądu podniósł, że ocena wniosku o przywrócenie terminu przez organ jest subiektywna. Stwierdził, że nie może z góry zakładać, że otrzyma jakąś korespondencję i to z Urzędu Skarbowego czy z innej instytucji, pomimo wiedzy o toczącym się postępowaniu. W ocenie skarżącego fakt, że niezwłocznie poprosił o powtórne przesłanie korespondencji i wskazał adres korespondencyjny świadczy o poważnym podejściu do sprawy.
Oceniając działanie skarżącego, nie można przyjąć, że było ono niezawinione.
Podkreślić należy, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy zobowiązany do dochowania terminu dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa.
Należy stwierdzić, że organ odwoławczy prawidłowo ustalił i ocenił, że skarżący nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Jak już wyżej wskazano, o niezawinieniu, można mówić wówczas, gdy niedopełnienie obowiązku zachowania terminu do dokonania czynności procesowej stało się niemożliwe z powodu przeszkody niedającej się przezwyciężyć, nawet przy użyciu największego wysiłku. Okoliczności faktyczne powołane we wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. brak wiedzy o wydaniu i doręczeniu decyzji w niniejszej sprawie nie wskazują na to, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek zdarzeń wyjątkowych czy szczególnych, których nie można było uniknąć i które mogłyby usprawiedliwiać działanie skarżącego.
Jak słusznie zauważył organ podatkowy doświadczenie życiowe wskazuje, że podczas częstych wyjazdów poza miejsce zamieszkania może dojść do sytuacji, w której nie odbierzemy w terminie adresowanej do nas przesyłki. Zatem należyta staranność wymaga, aby w takiej sytuacji w toczącym się postępowaniu podatkowym ustanowić pełnomocnika do doręczeń lub wskazać adres do doręczeń, pod którym będzie możliwe odebranie przesyłki.
Wyjazdy służbowe mają charakter zaplanowany wobec czego skarżący mógł podjąć środki zapobiegające negatywnym skutkom ewentualnych doręczeń pism organów podatkowych np.: ustanawiając pełnomocnika lub podając inny adres do doręczeń, co uczynił dopiero w dniu [...] grudnia 2011 r. Podkreślić należy, że skarżący wiedział o toczącym się postępowaniu i brał w nim czynny udział, co potwierdza m.in. protokół z dnia [...] listopada 2011 r. Nie neguje tego również sam skarżący twierdząc, że wiedział o prowadzonym postępowaniu.
W ocenie Sądu, twierdzenie skarżącego jakoby nie mógł z góry zakładać, że otrzyma jakąś korespondencję i to z Urzędu Skarbowego czy z innej instytucji, pomimo wiedzy o toczącym się postępowaniu - świadczy o nienależytej staranności w dbałości o własne interesy i w żaden sposób nie uzasadnia przywrócenia terminu. Wręcz przeciwnie, w sytuacji w której skarżący został zapoznany w dniu [...] listopada 2011 r. ze zgromadzonym materiałem dowodowym, winien spodziewać się rychłego zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji. Winy skarżącego w tym zakresie nie umniejsza również fakt, że zwrócił się do organu podatkowego o powtórne przesłanie korespondencji. Skarżący w dacie [...] grudnia 2011 r. wiedział o korespondencji z Urzędu Skarbowego, gdyż w tym dniu sporządził pismo – nadane 19 grudnia 2011 r. Skarżący nie poczynił jednak starań o dowiedzenie się czego korespondencja ta dotyczyła np. poprzez telefoniczne ustalenie na jakim etapie jest postępowanie, jedynie wystąpił z wnioskiem o ponowne jej przesłanie, wskazując nowy adres dla doręczeń. Takie zachowanie skarżącego należy uznać za co najmniej lekkomyślne. Zachowanie to nie świadczy o należytej staranności w dbaniu o własne interesy. Wskazać należy, że o obowiązku powiadomienia o zmianie adresu lub adresu doręczeń skarżący został poinformowany w postanowieniu z [...] października 2011 r. Z treścią tego postanowienia zapoznał się w dniu [...] listopada 2011 r. – co wynika z protokołu zapoznania z dowodami i materiałami dowodowymi. Skarżący wiedząc o toczącym się postępowaniu podatkowym, przy jednoczesnych częstych wyjazdach – nie ustanawiając pełnomocnika lub pełnomocnika do doręczeń, nie wskazując adresu do doręczeń, który umożliwiałby odebranie korespondencji – co najmniej godził się na sytuację w której korespondencja (w tym zawierająca decyzje) do niego adresowana, zwrócona zostanie nadawcy ze skutkiem doręczenia - tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu, minimum staranności w prowadzeniu swoich spraw w okolicznościach niniejszej sprawy, wymagało od skarżącego ustanowienia pełnomocnika lub pełnomocnika do spraw doręczeń, czy też wskazanie adresu umożliwiającego skarżącemu odebranie przesyłek do niego adresowanych. Ponadto skarżący nie wskazał, aby w okresie od [...] listopada 2011 r. do [...] grudnia 2011 r. zaszły wyjątkowe, nadzwyczajne okoliczności uniemożliwiające mu odebranie korespondencji i złożenie w terminie do 27 grudnia 2011r. odwołania od decyzji. Ponadto nie uprawdopodobnił, że w okresie od 15 grudnia 2011 r. (czy też nawet od 19 grudnia 2011 r.) do 26 grudnia 2011r. wystąpiły okoliczności które uniemożliwiłyby mu złożenie odwołania od decyzji. Uzyskanie informacji, że zostały wobec niego wydane i doręczone decyzje nie stanowiło nadmiernej trudności, wystarczającym byłoby telefoniczne skontaktowanie się z organem podatkowym prowadzącym postępowanie i ustalenie czego dotyczyła korespondencja. Przy czym pisemne wystąpienie do organu o przesłanie zwróconej korespondencji nie uprawdopodabnia braku winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania, jest niewystarczającym do uznania by skarżący dochował należytej staranności przy prowadzeniu swoich spraw.
Zgodnie z treścią art. 121 § 2 O.p. organy podatkowe w postępowaniu podatkowym obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postępowania.
W niniejszej sprawie przywołany przepis nakładał na organ podatkowy obowiązek udzielania jedynie niezbędnych informacji i wyjaśnień poprzez zapoznanie z treścią art. 107 oraz art. 116 O.p. Powyższe przepisy były bezpośrednio związane z przedmiotem prowadzonego postępowania – solidarnej odpowiedzialności. Przepis ten natomiast nie nakłada na organ nieograniczonego obowiązku informowania strony o wszystkich przepisach podatkowych oraz okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą w sprawie wystąpić i które mogą mieć wpływ na toczące się postępowanie.
Z treści protokołu sporządzonego [...] listopada 2011 r. wynika, że stronę zapoznano z przepisami prawa podatkowego: art. 107, art. 116 O.p. Ponadto w treści postanowienia z [...] października 2011 r. pouczono stronę o uprawnieniach i obowiązkach wynikających z art. 122, art. 123, art. 137 §2 i § 3 oraz art. 146 § 1 i § 6, art. 237 O.p. W ocenie Sądu powyższe świadczy, że niezasadny jest zarzut naruszenia przepisu art. 121 § 2 O.p.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego stwierdzając, iż niedochowanie przez skarżącego terminu do wniesienia odwołania nastąpiło na skutek niezachowania przez niego szczególnej staranności w prowadzeniu swoich spraw.
Podsumowując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że jest ono zgodne z prawem.
Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło