I SA/Go 327/14
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2014-10-15
Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zgromadzenia związku celowego gmin w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia jej wysokości, która nie przewiduje zróżnicowania stawek opłat dla mieszkańców stosujących segregację odpadów u źródła, narusza prawo i interes prawny tych mieszkańców?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona uchwała, podjęta na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, jest zgodna z prawem. Choć ustawa przewiduje możliwość zróżnicowania stawek opłat lub wprowadzenia zwolnień przedmiotowych (art. 6k ust. 4), skorzystanie z tych uprawnień jest fakultatywne. Nie skorzystanie z tej możliwości przez organ stanowiący nie stanowi naruszenia prawa. Skarżący, jako mieszkańcy, mają interes prawny w zaskarżeniu uchwały, jednakże nie wykazali, aby ich konkretny interes prawny został naruszony przez brak zróżnicowania stawek w sytuacji stosowania segregacji odpadów u źródła, co było fakultatywną możliwością dla organu.Stan faktyczny
Skarżący A.K. i J.K. zaskarżyli uchwałę Zgromadzenia Związku Celowego Gmin w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia jej wysokości. Zarzucili uchwale naruszenie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz przepisów KPA, wskazując na brak zróżnicowania stawek opłat dla mieszkańców stosujących segregację odpadów u źródła oraz pominięcie ilości wytworzonych odpadów. Argumentowali, że płacą za "cudze odpady", mimo segregacji. Związek Celowy Gmin wniósł o oddalenie skargi, wskazując na zgodność uchwały z prawem i fakultatywność wprowadzania zwolnień.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi A.K., J.K. na uchwałę Zgromadzenia Związku Celowego Gmin [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenie wysokości stawki tej opłaty oddala skargę.
I SA/Go 327/14
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący, A.K. i J.K. wnieśli skargę na uchwałę Zgromadzenia Związku [...] nr XVII/49/2013 z dnia 10 kwietnia 2013r w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty zagospodarowania odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Skarżący zarzucili zaskarżonej uchwale sprzeczność z prawem polegającą na naruszeniu przepisów ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity: Dz. U. 2 2012 r. z późn zm,) dalej ustawy o czystości tj : art. 3 ust. 2 pkt 5, art. 3 ust. 2 pkt 6, art. 3 ust. 2 pkt 7, art. 6k ust. 4, art. 6j ust. 2, art. 9e ust. 2 , jak również art. 7 kpa, art. 8 kpa, art. 77 § 1 kpa, art. 80 kpa.
W uzasadnieniu skargi wskazali, iż podejmując uchwałę zaniechano wprowadzenia i stosowania zwolnień przedmiotowych, jak również zasad różnicowania stawek opłat przede wszystkim w stosunku do mieszkańców stosujących sortowanie u źródła, a tym samym realizujących wytyczne ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dyrektywy Wspólnot Europejskich (dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r.) oraz wytycznych Ministerstwa Środowiska. Pominięto również ich zdaniem ilość wytworzonych odpadów, co stoi w sprzeczności z w/w aktami prawnymi.
Podnieśli, iż uchwała NR XVII/49/2013 Zgromadzenia Związku [...] z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty zagospodarowania odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty w świetle ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, dyrektyw Wspólnot Europejskich (dyrektywa Rady 1999/31/WE z dnia 26 kwietnia 1999 r.) oraz wytycznych Ministerstwa Środowiska obciąża skarżących kosztami za cudze odpady, tym samym narusza ich interes prawny.
Podkreślili, iż stosują najskuteczniejszą z metod ograniczenia ilości odpadów podlegających utylizacji bądź składowaniu, czyli całkowitą segregację odpadów u źródła. Ze względu na całkowitą segregację u źródła, a tym samym znikomą ilością odpadów komunalnych podlegających składowaniu, od lipca 2013 roku, nie korzystali z usług związanych z zagospodarowaniem odpadów przez [...], nie generowali również żadnych kosztów dla Związku [...] związanych z odbiorem, sortowaniem i utylizacją odpadów komunalnych, a tym samym nie powodowali żadnego obciążenia rzeczowego. Podkreślili w tym kontekście iż nie mogą płacić za cudze odpady
W zasadniczej części skargi odnieśli się do rozstrzygnięcia organów administracji podjętego w stosunku do skarżących w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Wskazali, iż w związku z zapotrzebowaniem na 4 pojemniki 80-litrowe na rok, wnosili o utrzymanie zadeklarowanej kwoty 36 zł na rok, jako jednorazowej wpłaty. Jednak propozycja ta nie znalazła uznania i poparcia zarówno ze strony Zarządu Związku [...], jak i Samorządowego Kolegium Odwoławczego
Podnieśli, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze oraz decyzji organu pierwszej instancji ograniczyło się do ogólnego przedstawienia zasad ujętych w regulaminie o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie uwzględniając, wytycznych ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz aktu nadrzędnego, jakim jest wspomniana dyrektywa Wspólnot Europejskich. Pominięto ich zdaniem, istotne dla sprawy i stanu faktycznego, przedstawione dowody, uwzględniając braki formalne nie mające znaczenia dla istoty wniesionego odwołania. Uzasadnienie to posiada niepełne powołanie podstawy prawnej, które sprowadza się w istocie do opisu przebiegu przeprowadzonego postępowania.
Podkreślili, że regulamin uchwalony przez gminy powinien być tak sformułowany, aby w przypadku gdy odpady zostaną posegregowane opłata była odpowiednio niższa, bądź aby utrzymać dotychczasowe uprawnienia obowiązujące jeszcze w niektórych gminach, uprawniające mieszkańców do oddawania odpadów komunalnych bez ponoszenia jakichkolwiek opłat o ile są posegregowane.
W piśmie z dnia [...].10.2014r. skarżący nadto wskazali na naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r prawo ochrony środowiska, jak również art. 6r ust. 3 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości.
Wskazali przy tym iż o wadliwości zaskarżonej uchwały może świadczyć również fakt zmiany uchwały po wezwaniu przez skarżących do usunięcia naruszenia prawa, przy czym podkreślili iż zmiana uchwał niewiele wniosła, bowiem nadal nie motywuje do prowadzenia selektywnej segregacji odpadów u źródła.
Wskazali, iż istota skargi sprowadza się również do określenia wysokości opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi w uwzględnieniem rzeczywistych, udokumentowanych i udowodnionych ilości opadów nie nadających się do ponownego wykorzystania i uwzględnienie możliwości całkowitej segregacji u źródła dla mieszkańców którzy chcą ja stosować, dostosowania opłat do faktycznej ilości powstających odpadów, stworzenia możliwości wyboru częstotliwości odbioru zgodnie z zapotrzebowaniem i umożliwienie bezpłatnego odbioru posortowanych surowców wtórnych.
W odpowiedzi na skargę Zarząd Związku [...] ( dalej Związek ) wniósł o oddalenie skargi.
W uzasadnieniu Związek wskazał, iż uchwała wydana została w oparciu o art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Opłata stanowi iloczyn stawki i parametru wynikającego z metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Parametry określone w ustawie to: 1) liczba mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, 2) ilość zużytej wody z danej nieruchomości, 3) powierzchnia lokalu mieszkalnego, 4) gospodarstwo domowe.
Zgromadzenie Związku [...] w drodze w/w uchwały dokonało wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi wybierając pierwszy parametr tj. liczbę mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz zróżnicowało stawki w zależności od odbierania odpadów, czy to z terenów wiejskich, czy też miejskich.
Przepis art. 6k ust. 4 w/w ustawy daje organom stanowiącym jednostek samorządu terytorialnego uprawnienia do: 1) wprowadzania zwolnień przedmiotowych, 2) ustanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, spełniające ustalone przez nią kryteria, 3) szczegółowego określenia zasad ustalania opłat.
Zgodnie z art. 6 k ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach określono niższą stawkę opłaty, jaką będą ponosić mieszkańcy za odbiór odpadów, jeżeli będą one zbierane w sposób selektywny.
Wskazali, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma odzwierciedlać faktyczny koszt odbierania i zagospodarowania tych odpadów. Zgodnie z art. 6k ust. 2 w/w ustawy Zgromadzenie Związku [...] określając stawki, dokonało rzetelnej kalkulacji wysokości opłat biorąc pod uwagę:
1. liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę,
2. ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych,
3. koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, które obejmują koszty odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych, tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych oraz obsługę administracyjną tego systemu,
Ustawa określa również jakie koszty mogą być pokryte z wpływów opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi i są to koszty:
1. odbierania, transportu, zbierania, odzysku i unieszkodliwiania odpadów komunalnych
2. tworzenia i utrzymania punktów selektywnego zbierania odpadów komunalnych
3. obsługi administracyjnej tego systemu
4. wyposażenia nieruchomości w pojemniki lub worki do zbierania odpadów komunalnych oraz koszty utrzymania pojemników w odpowiednim stanie sanitarnym, porządkowym i technicznym.
Uzasadniona kalkulacja opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powinna z jednej strony zapewniać prawidłowe funkcjonowanie systemu odbioru odpadów na terenie gminy, z drugiej zaś strony nie powinna stanowić źródła dodatkowych zysków jednostki samorządu terytorialnego. Podkreślił, że aktualnie obowiązująca ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach nie obliguje organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego do wprowadzania zwolnień przedmiotowych. To organ stanowiący decyduje, czy i w jakim stopniu skorzystać z przyznanego jemu uprawnienia, a nie skorzystanie z niego nie stanowi naruszenia prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta, co do zasady, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego stanowionych przez jednostki samorządu terytorialnego.
Rozpoznając skargę wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)
Przedmiotem niniejszej skargi jest uchwała nr XVII/49/2013 z dnia 10 kwietnia 2013 r. w sprawie wyboru metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, co wynika z art. 6n ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2012 r. poz. 391, dalej : "ustawa o utrzymaniu czystości").
Badanie przez sąd administracyjny zgodności zaskarżonej uchwały z prawem na podstawie art. 3 ust. 2 pkt 5 p.p.s.a, obejmuje, oprócz badania spełnienia przesłanek formalnych skargi wynikających z art. 50, 52 i 53 p.p.s.a., także spełnienia warunków materialnoprawnych, w tym wypadku zawartych w art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm, dalej ustawa o samorządzie), oraz to czy zaskarżony akt wydany został zgodnie z przysługującą organowi kompetencją do jego ustanowienia.
Związki Celowe w tym Związek [...] są tworzone w trybie art. 64 ustawy o samorządzie, jednak nie są jednostką samorządu terytorialnego. Przepisy ustrojowych ustaw samorządowych nie zawierają legalnej definicji związku komunalnego. Natomiast zgodnie z art. 64 ust. 1 i 3 oraz art. 65 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie, związki komunalne są dobrowolnymi organizacjami gmin tworzonym w celu wspólnego wykonywania ich zadań publicznych. Tym samym prawa i obowiązki gmin uczestniczących w takim związku związane z wykonywaniem przekazanych im zadań przechodzą z mocy prawa na właściwe organy tego związku z dniem ogłoszenia statutu związku. Tym samym Związek staje się podmiotem uprawnionym i zobowiązanym do realizacji i przekazanych mu zadań. Związek ten posiada osobowość prawną oraz wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Natomiast stanowienie aktów prawa miejscowego wynika z istoty związku komunalnego ( Z. Niewiadomski, J. Niczyporuk w: A. Piekara, Z. Niewiadomski "Samorząd terytorialny. Zagadnienia prawne i administracyjne, W-wa 1998 s. 213 )
Zdaniem Sadu wniesiona skarga spełnia warunki wynikające z art. 53 § 2 w związku z art. 52 § 4 p.p.s.a., została wniesiona w terminie, a jej wniesienie zostało poprzedzone wezwaniem organu do usunięcia naruszenia prawa.
Bezsporne jest, że przed wniesieniem skargi do Sądu skarżący wezwali Związek do usunięcia naruszenia prawa spowodowanego zaskarżoną uchwałą oraz że Związek udzielił odpowiedzi na powyższe wezwanie. Termin 30 dni na wniesienie skargi do sądu, licząc od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (25.03. 2013 r.) został zachowany, skoro skarga została wniesiona za pośrednictwem organu w dniu 23.04.2013 r.
Z treści skargi wynika iż zasadniczym argumentem wskazywanym przez skarżących jest brak w uchwale zróżnicowania opłat w stosunku do skarżących którzy stosują sortowanie odpadów, jak wskazali u źródła.
Jak wynika z treści uchwały będącej przedmiotem niniejszej sprawy została ona podjęta na podstawie art. 6k ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości.
Stanowi ona m.in. w § 1.1, że w przypadku odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na których zamieszkują mieszkańcy dokonuje się wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnym, stanowiące iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty określonej uchwałą.
W § 2.1. ustala się stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w minach wiejskich ([...]) o której mowa w § 1 w wysokości 14 złotych miesięcznie od każdej osoby zamieszkującej nieruchomość.
W § 2.2 ustala się niższą stawkę opłaty w wysokości 9 złotych miesięcznie od każdej osoby zamieszkującej nieruchomość w gminach wiejskich ([...]), jeżeli odpady komunalne zbierane i odbierane są w sposób selektywny.
Podstawą wniesienia takiej skargi jest art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 dalej ustawa o samorządzie), zgodnie z którym każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Stosownie do art. 101 ust.1 ustawy o samorządzie, który skarżący powołali w skardze, stanowi iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Prawo do zaskarżenia uchwał w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie przysługuje temu, kto wykaże naruszenie konkretnego interesu prawnego wynikającego z normy prawa materialnego. Skuteczne wniesienie skargi na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wymaga zatem wykazania przez skarżącego nie tylko tego, ze posiada interes prawny we wniesieniu skargi, ale też że interes ten został naruszony, oraz wykazania przy tym naruszenia prawa ( patrz wyrok TK z dnia 4 listopada 2003 r. (SK 30/02. OTK-A 2003 Nr 8, poz. 84), i z dnia 16 września 2008 r. (SK 76/06, OTK-A 2008, Nr 7, poz. 121).
Natomiast samo naruszenie prawa przez zaskarżony akt, jeśli jednocześnie nie narusza interesu prawnego skarżącego nie jest wystarczające do uwzględnienia skargi. Skarżący legitymując się indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem musi wykazać związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że zaskarżona uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienie. Interes prawny powinien być indywidualny, konkretny, bezpośredni i realny, a związek pomiędzy indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia obowiązków (wyrok NSA z 4 lutego 2005 r., IOSK 1563/04, z 22 lipca 2008 r., I OSK 277/08, z 6.05. 2010 r., I OSK 208/10).
Jak wynika z akt sprawy, swój interes prawny we wniesieniu skargi,. skarżący wywodzą z tego, iż zamieszkują na nieruchomości w gminie [...] i z tego tytułu są zobowiązani do uiszczania opłaty za wytworzone odpady komunalne w wysokości nieproporcjonalnej ich zdaniem do stopnia segregacji którą stosują wobec odpadów.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący jako mieszkańcy nieruchomości wytwarzający odpady komunalne są adresatem przepisów zawartych w kwestionowanej skargą uchwale. Tym samym mają oni interes prawny we wniesieniu skargi.
Uchwała podjęta została w wykonaniu delegacji ustawowej zawartej w ww. ustawie z dnia 6 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach- art. 6k ustawy o utrzymaniu czystości.
Zgodnie z art. 6c. ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości ( Związek ) są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy.
Zgodnie z art. 6h ww. ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi.
Przepis art. 6j ust. 1 stanowi, iż w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi iloczyn:
1) liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość, lub
2) ilości zużytej wody z danej nieruchomości, lub
3) powierzchni lokalu mieszkalnego - oraz stawki opłaty ustalonej na podstawie art. 6k ust. 1.
Zgodnie z art. 6j ust. 1 ww. ustawy w przypadku nieruchomości, która stanowi nieruchomość, o której mowa w art. 6c ust. 1, opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi sumę opłat obliczonych zgodnie z ust. 1-3. Natomiast zgodnie z art. 6j ust. 2 tej ustawy, w przypadku nieruchomości, o której mowa w art. 6c ust. 1, rada gminy może uchwalić jedną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od gospodarstwa domowego.
Z kolei art. 6k. ust. 1 stanowi, iż Rada gminy, w drodze uchwały:
1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty. Dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy;
Zgodnie natomiast z ust. 2 rada gminy, określając stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, bierze pod uwagę:
1) liczbę mieszkańców zamieszkujących daną gminę;
2) ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych;
3) koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6r. ust. 2;
4) przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie, w szczególności to, że na niektórych nieruchomościach odpady komunalne powstają sezonowo.
Z kolei ust. 4 art. 6k ustawy stanowi, iż rada gminy określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat. Natomiast przepis art. 6r. 1 stanowi, iż opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi dochód gminy.
Należy wskazać, iż w świetle powołanych wyżej przepisów wprowadzonych ustawą nowelizującą ustawę o czystości i porządku w gminach z dnia 1 lipca 2011 r. (zmienioną ustawą z 25 stycznia 2013 r.) opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter publiczno-prawny i jest oderwana od faktycznej ilości wytwarzanych i odbieranych przez gminę odpadów. Oznacza to, iż wszystkie podmioty wytwarzające odpady, których obowiązek odbioru i odpowiedniego zagospodarowania obciąża obecnie gminę, zobowiązane są uiszczać na rzecz gminy daninę publiczną, zwaną w ustawie opłatą. Szczegółowe zasady naliczania tej opłaty ustanawiają w drodze aktów prawa miejscowego organy stanowiące gminy, wybierając stosownie do miejscowych uwarunkowań, sposób jej ustalania, spośród wskazanych w ustawie.
Jest to rozwiązanie ustawowe, którego Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może kwestionować.
Co prawda zgodnie z art. 6k ust. 4 ustawy o utrzymaniu czystości Związek określając warunki opłat zgodnie z metodą, o której mowa w art. 6j ust. 1 i 2, może różnicować stawki opłat, wprowadzać zwolnienia przedmiotowe, ustanawiać dopłaty dla właścicieli nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1, spełniających ustalone przez nią kryteria lub określić szczegółowo zasady ustalania tych opłat. Jednakże skorzystanie przez Związek z możliwości określonych w art. 6k ust. 4 jest fakultatywne, tak więc Związek może, ale nie musi skorzystać z rozwiązań oferowanych w art. 6k ust. 4 ustawy o czystości. Natomiast nie skorzystanie z niego nie stanowi naruszenia prawa.
W odniesieniu do podniesionych zarzutów naruszenia przepisów kpa i zarzutów odnoszących się do postępowania w zakresie określenia skarżącym wysokości opłaty w odrębnym postępowaniu wskazać należy, że postępowanie uchwałodawcze jest postępowaniem odrębnym od postępowania dotyczącego określenia skarżącym wysokości opłaty, jak również odrębnym od regulacji objętej Kodeksem postępowania administracyjnego, a zatem zarzuty te są nieadekwatne do przedmiotu postępowania i nie mogą one być rozpatrywane w trybie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie.
Podkreślić należy iż Sąd, kontrolując zaskarżoną uchwałę bada jej zgodność z ustawą, w oparciu o którą została wydana. Stwierdzenie, że zaskarżona uchwała narusza normy prawa wyższego rzędu (ustawę), a nadto narusza interes prawny skarżącego (rozumiany w sposób wyżej przedstawiony) stanowi podstawę do uwzględnienia skargi i wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego przez stwierdzenie jej nieważności.
Skarżący w skardze wskazali iż wydana uchwała nr XVII/49/2013 z dnia 10 kwietnia 2013r jest sprzeczna z prawem tj. z art. 3 ust. 2 pkt. 5, pkt.6, pkt. 7 ustawy o utrzymaniu czystości.
Wskazać należy iż powyższa uchwała została wydana w oparciu o art. 6k ust 1 ustawy o utrzymaniu czystości, w sprawie metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia wysokości stawki tej opłaty.
Ustawa o utrzymaniu czystości zawiera również upoważnienia na podstawie których jest możliwa regulacja w drodze uchwały innych materii w zakresie utrzymania porządku i czystości.
Zgodnie bowiem z 4 ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, Rada Gminy została wyposażona w kompetencję do uchwalania regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy, który określa szczegółowe zasady utrzymania czystości i porządku na terenie nieruchomości, w tym dotyczące prowadzenia we wskazanym zakresie selektywnego zbierania i odbierania odpadów komunalnych.
Również zgodnie z art. 6r ust. 3 ustawy o utrzymaniu czystości Rada gminy określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego, szczegółowy sposób i zakres świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów, w zamian za uiszczoną przez właściciela nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi, w szczególności ilość odpadów komunalnych odbieranych od właściciela nieruchomości, częstotliwość odbierania odpadów komunalnych od właściciela nieruchomości i sposób świadczenia usług przez punkty selektywnego zbierania odpadów komunalnych.
Podkreślić więc należy iż materia zaskarżonej uchwały nie odnosi się do kwestii które są przedmiotem zarzutu skarżących tj. sprzeczności z art. 3 ust. 2 pkt. 5 do 7 ustawy o utrzymaniu czystości.
Zauważyć również należy że wskazane przepisy zamieszczone są w rozdziale 2, "Zadania gmin" i nie są skierowane do skarżących.
Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę. W konsekwencji, nie było podstaw prawnych do orzekania w przedmiocie zwrotu skarżącemu kosztów postępowania.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło