I SA/Go 332/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska –Pastuszko Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wszczęcia postępowania oddala skargę. Skarżący L. i W.K. wnieśli skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej (zw. dalej Dyrektorem IS, organem odwoławczym, organem II instancji) z dnia [...] lipca 2016r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnikiem US, organem I instancji) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania. Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego. Wnioskiem z [...] kwietnia 2016 r. skarżący zwrócili się do Naczelnika US o zaniechanie egzekucji. Ponieważ organ I instancji stwierdził, że skarżący nie posiadają żadnych zaległości i egzekucja administracyjna nie jest wobec nich prowadzona, wezwał skarżących do sprecyzowania żądania. Ustosunkowując się do wezwania skarżący stwierdzili, że wydawanie decyzji za lata 2005 – 2009 w postępowaniach wszczynanych z urzędu jest egzekucją. W wyniku ustalenia, że skarżący nie posiadali żadnych zobowiązań podatkowych oraz że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne na rzecz innych wierzycieli, Naczelnik US stwierdził, że wniosek skarżących o zaniechanie egzekucji jest bezprzedmiotowy i postanowieniem z [...] maja 2016 r. odmówił wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu wskazał na ustalenia poczynione po wniesieniu wniosku skarżących z [...] kwietnia 2016 r. w tym między innymi, że za lata 2005 – 2009 Naczelnik US wydawał decyzje określające małżonkom L. i W.K. wysokość dochodu, który nie powodował powstania zobowiązania podatkowego. Nadto organ I instancji wskazał, że wydane za lata 2005 – 2009 decyzje nie zmieniały kwot nadpłat wykazanych w zeznaniach PIT-37, a jedynie wysokość możliwych do odliczenia od podatku kwot wydatków mieszkaniowych oraz ulg do odliczenia w latach następnych. Pismem z [...] czerwca 2016 r. skarżący wnieśli zażalenie na wydane przez organ I instancji postanowienie. Wskazali w nim, że wysokość możliwych do odliczenia od podatku kwot wydatków mieszkaniowych oraz ulg do odliczenia w latach następnych jest ustalana w postępowaniach prowadzonych z urzędu, a w ocenie skarżących byłaby możliwość zaniechania egzekucji czy umorzenia, ponieważ został już przez nich złożony wniosek w sprawie [...]. W wyniku rozpatrzenia wniesionego zażalenia Dyrektor IS postanowieniem z [...] lipca 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika US. W uzasadnieniu postanowienia w pełni podzielił ustalenia i argumentację wyrażoną przez organ I instancji w zaskarżonym postanowieniu, podkreślając ustalenie braku prowadzenia z majątku skarżących jakiejkolwiek egzekucji administracyjnej. Tym samym w ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zaistniały okoliczności, które stwarzałyby możliwość czasowego bądź całkowitego zaprzestania realizacji postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepisy regulujące zasady prowadzenia administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Organ II instancji podkreślił, że nie można zaprzestać realizacji postępowania, które się nie toczy. Następnie skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, ponownie podnosząc w niej kwestię wielości wszczynanych z urzędu przez organy skarbowe postępowań, których skutkiem jest określanie wysokości zobowiązań podatkowych za kolejne lata, co w ocenie skarżących jest równoznaczne z prowadzeniem egzekucji. Skarżący wskazali na dolegliwość z tym związaną szczególnie ze względu na ich trudną sytuację finansową i zdrowotną. Skarżący podkreślili, że na bieżąco regulują zobowiązania publicznoprawne w związku z czym powinno się zaniechać egzekucji i nie prowadzić dalszych czynności w celu zabezpieczenia majątku. Zdaniem skarżących organ podatkowy na podstawie art. 274 Ordynacji podatkowej ma możliwość skorygowania deklaracji, a różnicę w wysokości zobowiązania podatkowego umorzyć lub zastosować ulgi w spłacie. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 2016r poz.1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718. ze zm. –zwanej: P.p.s.a.) Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać uchylony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie. Skarżący L. i W.K. we wniesionej skardze zakwestionowali postanowienie wydane przez Dyrektora IS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US odmawiające wszczęcia postępowania. Zostało ono wydane po rozpatrzeniu wniosku skarżących, którzy domagali się zaniechania egzekucji. W rozpatrywanej sprawie organy podatkowe orzekały kierując się delegacją zawartą w art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 599, powoływanej dalej jako "u.p.e.a."), który odsyła do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego między innymi w sprawach dotyczących egzekucji obowiązków pieniężnych wynikających z decyzji wydanych w postępowaniach, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej (por. tezę drugą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 grudnia 1999 r. sygn.. akt III SA 8330/98, LEX nr 47238). Zatem w sprawie należało mieć na uwadze treść art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 powoływana dalej jako "k.p.a."), który stanowi, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Jednakże żądanie skierowane do organu administracji publicznej tylko wtedy wszczyna ogólne (jurysdykcyjne) postępowanie administracyjne uregulowane w tym kodeksie, kiedy dotyczy sprawy załatwionej w drodze decyzji administracyjnej, tj. jeżeli przepisy prawa materialnego upoważniają ten organ do rozstrzygnięcia co do wniesionego żądania przez wydanie decyzji administracyjnej (zob. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., II GSK 340/05, LEX nr 196292). Natomiast zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a. gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Postanowienie to ma charakter rozstrzygnięcia formalnego, a nie merytorycznego (zob. np. teza druga wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 332/12, LEX nr 1216728). W rozpatrywanej sprawie przesłanką odmowy wszczęcia postępowania była jego bezprzedmiotowość. Wskazać należy, że z bezprzedmiotowością postępowania mamy do czynienia wówczas, gdy brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznana w drodze postępowania administracyjnego. Odnosząc powyższe do stanu sprawy wskazać należy, że u podstawy rozstrzygnięcia organu I instancji, utrzymanego w mocy postanowieniem organu odwoławczego, legło ustalenie braku istnienia podstaw do rozpoznania merytorycznego sprawy – brak przedmiotu sprawy. Skarżący we wniosku o wszczęcie postępowania domagali się zaniechania egzekucji, której jak zostało w sprawie ustalone nie wszczęto. Dlatego Naczelnik US po ustaleniu faktycznego braku prowadzonych postępowań egzekucyjnych wobec skarżących, wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Podkreślić należy, że wydanie przez organy skarbowe decyzji określających zobowiązania podatkowe za lata 2005 – 2009 nie jest tożsame z wszczęciem i prowadzeniem postępowań egzekucyjnych, gdyż podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest doręczenie zobowiązanemu tytułu wykonawczego lub doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego (art. 26 § 5 pkt 1 i 2 u.p.e.a.). Z akt administracyjnych sprawy wynika, że zarówno na dzień wydania postanowienia przez organ I instancji jak i przez organ odwoławczy skarżący nie posiadali zaległości podatkowych oraz nie była prowadzona wobec nich egzekucja administracyjna. Tym samym ogólnie sformułowane zarzuty skargi skarżących nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym obrazującym przebieg całego postępowania. Dodać należy, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane zgodnie z prawem i nie stwierdzono uchybienia przepisom ani prawa materialnego ani procesowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.