I SA/Go 341/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2009 r. wniosku Przedsiębiorstwa "A" Sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia od opłaty skarbowej postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W skardze na wskazane na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od wpisu od skargi. Następnie rozszerzyła wniosek formułując żądanie zwolnienia od całości kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, iż w związku z prowadzoną egzekucją spółka nie ma środków wystarczających na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu przed sądami administracyjnym. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółki podano jedynie, iż kapitał zakładowy spółki wynosi 220.000 zł oraz, że na rachunku bankowym spółka posiada 7,17 zł. W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") wezwano skarżącą spółkę do złożenia odpisu zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 rok, odpisów miesięcznych deklaracji w podatku od towarów i usług za ostatnie dwa miesiące, zbiorczego zestawienia wartości przychodów i kosztów uzyskania przychodów za ostatnie trzy miesiące jak również aktualnych wyciągów obrazujących saldo na wszystkich rachunkach bankowych spółki. W piśmie zawierającym wezwanie wskazano, że treść złożonego przez spółkę oświadczenia o majątku i dochodach nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej spółki oraz pouczono skarżącą, iż ciężar dowiedzenia przesłanek prawa pomocy obciąża wnioskodawcę. Wezwanie doręczono spółce 20 sierpnia br. W terminie zakreślonym do złożenia dokumentów spółka wniosła o przedłużenie terminu, a zarządzeniem z dnia 1 września br. przedłużono termin do złożenia dokumentów o 7 dni licząc od dnia doręczenia zawiadomienia w tym przedmiocie. Przed upływem tak określonego terminu wpłynęło pismo z [...] września 2009 r. podpisane przez M.B. - określoną w treści pisma jako prokurent z prośbą o kolejne przedłużenie terminu zakreślonego do złożenia żądanych dokumentów. Żądanie prolongaty terminu motywowano koniecznością kontaktu z prezesem spółki, nieobecnym z powodu choroby. Ze znajdującego się w aktach sprawy odpisu z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego wynika, iż uprawniony do reprezentowania spółki jest wyłącznie jedyny członek zarządu – D.K.. Dla spółki nie ustanowiono prokurenta. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, co następuje. W pierwszej kolejności należało rozważyć celowość wzywania spółki do uzupełnienia braków pisma z [...] września 2009 r. poprzez zbadanie umocowania podpisującej je osoby do reprezentowania skarżącej. Należy bowiem zauważyć, iż wcześniej uwzględniono wniosek skarżącej o przedłużenie terminu do złożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową spółki. Pierwsze żądanie przedłużenia terminu wystosowano [...] sierpnia 2009 r. Okres jaki upłynął od tego czasu był z pewnością wystarczający do zgromadzenia dokumentów, związanych z działalnością gospodarczą spółki. Niewiarygodne jest przy tym, by ich zgromadzenie nastręczało jakiekolwiek problemy. Stąd też odstąpiono od wzywania do uzupełnienia braków pisma podpisanego przez M.B.. Zdecydował o tym brak podstaw do przedłużenia terminu (art. 84 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Z art. 246 § 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Z oświadczenia o majątku i dochodach spółki taki stan rzeczy nie wynika. Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, lecz ta okoliczność nie może stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. O tym, że spółka nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania nie przekonuje także wskazane w oświadczeniu saldo na rachunku bankowym spółki. Spółka nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowaną sytuację majątkową. Nie złożyła również dokumentów żądanych w trybie art. 255 p.p.s.a. Tym samym uniemożliwiła poczynienie ustaleń co do wysokości przychodów a w dalszej kolejności również dotyczących jej zdolności płatniczych. Należy również zauważyć, że z uwagi na przedmiot zaskarżenia wpis od skargi stanowiący jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania powinien wynieść 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221 poz. 2193). Należy uznać, iż skarżąca nie wykazała, by poniesienie takiej należności przekraczało jej możliwości majątkowe. W tym stanie rzeczy należało odmówić przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).