I SA/Go 346/09

I SA/Go 346/09 POSTANOWIENIE Dnia 29 grudnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi "BP" Spółka Akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2001 r., czerwiec i sierpień 2003 r., luty 2004 r. oraz za miesiące do czerwca do października 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Go 346/09 Uzasadnienie Postanowieniem z 11 września 2009 r. Referendarz Sądowy odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. U uzasadnieniu postanowienia wskazano, że w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 500 zł, skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych twierdząc, iż nie ma środków wystarczających na ich poniesienie, co jest wynikiem trwającej od 5 lat egzekucji, w toku której zajęto i sprzedano cały majątek ruchomy i nieruchomy spółki. Na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.- dalej cyt. jako "P.p.s.a.") skarżąca spóła przedstawiła deklarację o wysokości dochodu, w której wykazano za okres od 1 stycznia do 31 lipca 2009 r. stratę w wysokości 25.042,16 zł (przychody: 24.792,76, koszty uzyskania przychodów: 49.834,92 zł). Spółka złożyła nadto odpis rocznego zeznania w podatku dochodowym za rok 2008, w którym wykazała stratę wynoszącą 27.114,94 zł. Nadto złożyła odpisy deklaracji miesięcznych dla podatku od towarów i usług za maj, czerwiec i lipiec 2009 r. Łącznie za te trzy miesiące zadeklarowano podlegającą opodatkowaniu sprzedaż oraz świadczenie usług o wartości 18.659 zł. Prezes zarządu skarżącej oświadczył jednocześnie, że rachunek bankowy spółki jest zajęty przez komornika i nie ma na nim żadnych środków. Wskazano również, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Podkreślono, że z oświadczeń i przedstawionych przez spółkę dokumentów taki stan rzeczy niezbicie nie wynika. Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania jej oświadczenia skarżącej o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego w ramach którego sprzedano majątek spółki oraz zajęto jej rachunki bankowe, lecz te okoliczności nie mogą stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Analiza przedstawionych przez spółkę odpisów deklaracji podatkowych dowodzi bowiem, iż spółka nie jest pozbawiona jakichkolwiek źródeł finansowania. Niezmiennie wykazuje bowiem stratę, czyli ujemną różnicę pomiędzy przychodami a kosztami ich uzyskania. Z art. 15 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 54 poz. 654 ze zm.) wynika natomiast, iż za koszty uzyskania przychodu uznać można jedynie wydatki faktycznie poniesione. Przedstawiona prowizoryczna deklaracja o wysokości poniesionej straty wskazuje, iż do końca lipca 2009 r. spółka wydatkowała łącznie 49.834 zł. Nie twierdziła przy tym, by koszty uzyskania przychodów obejmowały wartości nie stanowiące wydatków (np. odpisów amortyzacyjnych). Skarżąca twierdziła zresztą, iż cały jej majątek został zajęty i sprzedany w toku egzekucji. Także przedstawione odpisy deklaracji dla podatku od towarów i usług (VAT-7) potwierdzają dokonywanie wydatków. Za miesiące od maja do czerwca 2009 r. spółka zadeklarowała bowiem nabycie towarów i usług o wartości netto łącznie 7.894 zł. Zadeklarowała również dostawę towarów i usług o wartości netto 18.659 zł. Regularne czynienie przez spółkę wydatków przewyższających wartość uzyskiwanych przychodów uprawnia wniosek, iż spółka posiada źródła finansowania tych wydatków. Odpis postanowienia został doręczony skarżącej w dniu 22 września 2009 r. Pismem nadanym w dniu 29 września 2009 r. skarżąca wniosła sprzeciw od postanowienia, wnosząc o jego zmianę, przez przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że twierdzenie Sądu o posiadaniu przez spółkę źródeł finansowania jest teoretyczne i nie odnosi się do sytuacji faktycznej spółki. Wynika to z tego, że wprawdzie nieruchomości skarżącej zostały sprzedane w toku postępowania egzekucyjnego, ale ponosi ona, do dnia dzisiejszego koszty związane z tymi nieruchomościami, ponieważ kwestionuje ona postępowanie egzekucyjne w tym zakresie. Z tego powodu nie może ona dysponować wskazanymi wydatkami, gdyż rezygnując z nich doprowadziłaby od faktycznego odstąpienia od nieruchomości będących przedmiotem sporu. Podkreślono, że Sąd zakwestionował wydatki bez ich szczegółowego odniesienia się do tych wydatków. Zarządzeniem z 21 października 2009 r. skarżąca została wezwana w trybie art. 255 P.p.s.a. do złożenia oświadczenia jakiego rodzaju wydatki ujęła w przedstawionej deklaracji na podatek dochodowy od osób prawnych oraz wykazanych w deklaracji na podatek od towarów i usług jako wartość "nabycia towarów i usług". Nadto skarżąca została zobowiązana do złożenia oświadczenia o źródłach finansowania wydatków oraz oświadczenia na temat źródła i wysokości przychodów. Zarządzenie zostało doręczone skarżącej w dniu 2 listopada 2009 r. W odpowiedzi na wezwanie, pismem z [...] listopada 2009 r. skarżąca poinformowała, że ponosi wydatki związane z nieruchomościami, które zostały sprzedane na licytacji przez komornika. Wydatki te dotychczas były finansowane z uzyskanego czynszu z wynajmu sprzedanych przez komornika nieruchomości. Skarżąca oświadczyła również, że w zasadzie nie uzyskuje przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy należało oddalić jako niezasadny. Na wstępie wskazać należy, że stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Sprzeciw został wniesiony skutecznie, tym samym należało rozpoznać wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe i jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Z art. 246 § 2 P.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (por. post. NSA z 6 października 2004 r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005 r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego i dochodów (art. 255 P.p.s.a.). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja ekonomiczna uprawnia ją do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Okoliczności te nie wypływają ani z treści jej oświadczenia zawartego we wniosku, ani z treści sprzeciwu. Nie ma wprawdzie podstaw do kwestionowania oświadczenia skarżącej o prowadzeniu postępowania egzekucyjnego, lecz ta okoliczność nie może stanowić samoistnej podstawy do uwzględnienia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. O tym, że spółka nie ma możliwości poniesienia kosztów postępowania nie przekonuje wskazane oświadczenie ani pismo skarżącej z [...] listopada 2009 r. Spółka nie przedstawiła bowiem żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowaną sytuację majątkową. Nie złożyła również dokumentów żądanych w trybie art. 255 P.p.s.a. Tym samym uniemożliwiła poczynienie ustaleń co do wysokości przychodów a w dalszej kolejności również dotyczących jej zdolności płatniczych. Tym samym skarżąca nie wykazała, by poniesienie takiej należności, jak wpis w wysokości 500 zł, przekraczało jej możliwości majątkowe. W tym stanie rzeczy należało odmówić przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a.).