I SA/Go 348/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 lipca 2008 r. wniosku A.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności spadkobiercy za zaległości podatkowe spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1997 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. Zbigniew Kruszewski Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów postępowania, podnosząc, iż nie ma pieniędzy ani majątku wystarczającego do sfinansowania wpisu od skargi. Oświadczył, iż mieszka wraz z żoną i czworgiem dzieci (w wieku 28, 18, 14 i 13 lat). On ani żona nie pracują, a utrzymują się z prac dorywczych, z których dochody oszacowano na łącznie 1150 zł miesięcznie. W trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skarżący został wezwany do złożenia odpisów dokumentów potwierdzających status bezrobotnych skarżącego i jego żony, wyciągów z ich rachunków bankowych, odpisów ich ostatnich rocznych zeznań podatkowych oraz oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków. Pismo sądowe zawierające wezwanie doręczono skarżącemu 17 czerwca 2008r. Pomimo upływu zakreślonego w nim terminu skarżący nie złożył żądanych dokumentów i oświadczeń. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić co następuje. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście - obiektywnie niemożliwe. Ze wspomnianego przepisu art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika jednak, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z 6.10.2004r. GZ 71/04 ONSAiWSA z 2005r. z. 1 poz. 8). Niemniej w razie, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu posiadania bądź stanu rodzinnego lub budzi w tych kwestiach wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub jej stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Zaniechanie złożenia żądanych dokumentów skutkuje rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym formularzu (zob. post. NSA z 31.III.2005r. II FZ 126/05 ONSAiWSA z 2006r. z. 1 poz. 13). Kierując się powyższymi kryteriami należało uznać, iż skarżący nie wykazał istnienia przesłanek prawa pomocy. Twierdzenia skarżącego zawarte w złożonym wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach nie zostały przez niego poparte wystarczającymi dowodami dokumentami. Brak mianowicie dowodów potwierdzających wysokość dochodów skarżącego i jego żony oraz brak oszczędności. Zaniechanie przedstawienia tych dokumentów uniemożliwia procesową weryfikację oświadczeń skarżącego, a w konsekwencji także dokonanie kategorycznych ustaleń dotyczących jego sytuacji majątkowej. Nie jest zatem możliwe stwierdzenie, czy uiszczenie przez skarżącego wpisu od skargi istotnie przekracza jego zdolności płatnicze. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji. Zbigniew Kruszewski