I SA/Go 349/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 listopada 2018 r. sprawy ze skargi L.K., W.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej w postanowieniu oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS, organ odwoławczy, organ II instancji) utrzymał w mocy własne postanowienie [...] kwietnia 2018 r. nr [...] wydane w przedmiocie sprostowania treści postanowienia DIAS z [...] lutego 2018 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że DIAS postanowieniem z [...] lutego 2018 r. orzekł o uchyleniu w całości postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oraz przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W powyższym postanowieniu organ drugiej instancji, w wyniku zaistnienia omyłki pisarskiej, jako adresata i otrzymującego postanowienie wskazał nieprawidłowe imię żalącego, podając W. zamiast W.. Jednakże w sentencji oraz w uzasadnieniu tego postanowienia przywołał prawidłowe dane dotyczące żalącego – W.K., który wraz z małżonką – L.K. zażaleniem z dnia [...] grudnia 2017 r. zaskarżył postanowienie organu egzekucyjnego nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., w przedmiocie oddalenia skargi na ww. czynności egzekucyjne. Również na zwrotnym potwierdzeniu odbioru zaskarżonego postanowienia, w sposób prawidłowy oznaczono adresata przesyłki - W.K.. W związku z powyższym, postanowieniem z [...] kwietnia 2018 r. DIAS dokonał sprostowania postanowienia z [...] lutego 2018 r. uznając, że omyłka nie miała żadnego wpływu na merytoryczne i proceduralne rozstrzygnięcie sprawy. W zażaleniu na postanowienie skarżący zarzucili nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania określonych w art. 8 § 1, art. 9, art. 10 Kpa oraz naruszenie art. 35 § 3 tej ustawy. Stwierdzili, że błędy organu podatkowego w imieniu nie powinny być traktowane jako oczywista pomyłka. Postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. W uzasadnieniu wskazał, że analiza akt sprawy pozwala na stwierdzenie, w sposób niebudzący wątpliwości, że dwukrotne błędne użycie imienia strony w sprostowanym postanowieniu było wynikiem oczywistej omyłki, której usunięcie nie wymagało przeprowadzenia dodatkowych ustaleń. Ponadto podkreślił, że zarówno w sentencji jak i w uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] lutego 2018 r. w sposób prawidłowy wskazano imię i nazwisko zobowiązanego. Dodał, że wbrew twierdzeniom skarżących, omyłka nie miała wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i nie ma charakteru materialnego naruszenia prawa. Za bezzasadny uznano zarzut naruszenia art. 8, art. 9 Kpa. W zaskarżonym postanowieniu organ, opierając się na obowiązujących przepisach prawa, szczegółowo i rzetelnie wyjaśnił wszelkie okoliczności przedmiotowej sprawy. Za niezasadny uznano też zarzut naruszenia art. 10 Kpa, gdyż zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, obowiązek organu wynikający z art. 10 kpa, w zakresie umożliwienia wypowiedzenia się stronie co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, dotyczy postępowania administracyjnego, nie zaś postępowania egzekucyjnego. Z kolei przywołany w zażaleniu art. 35 § 3 Kpa nie miał w sprawie zastosowania, jako, że organ działał z urzędu na podstawie art. 113 § 1 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania oraz Kodeksu postępowania administracyjnego i egzekucyjnego - art. 45, art. 33. Ponadto zarzucono naruszenie art. 7, art. 18, art. 32, art. 71, art. 68, art. 75 Konstytucji. W uzasadnieniu strona poniosła, że błędy organu podatkowego w imieniu nie powinny być traktowane jako oczywista pomyłka. Był to błąd co do osoby zobowiązanego. Postępowanie trwało ponad 3 miesiące, a w uzasadnieniu DIAS cytuje nieaktualne informacje w zakresie sytuacji skarżących. Przypomnieli, że ich problemy z fiskusem rozpoczęły się w marcu 2008 r., kiedy złożyli wniosek o zwrot niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym poniesionych po 1 maja 2004 r. Wskazali, że za każdy rok podatkowy przedstawiali wszelkie niezbędne dokumenty uprawniające do skorzystania z ulg wymienione w przepisach podatkowych. Natomiast ulga remontowo-modernizacyjna nie została rozstrzygnięta przez sądy. Podnieśli, że przepisy prawa podatkowego interpretowali na swoją korzyść oraz składali oświadczenia w trybie art. 180 §2. Korzystając z ulg zaspokoili własne potrzeby mieszkaniowe oraz chronili zdrowie członków rodziny. Następnie opisali zmiany jakie zaszły w ich sytuacji rodzinnej, zawodowej i zdrowotnej konkludując, że organ podatkowy ze względu na bardzo ważny interes zobowiązanych powinien odstąpić od wszelkich czynności egzekucyjnych i zwrócić wyegzekwowane kwoty. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie w kontekście jej treści należy wskazać, co jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu. L. i W.K. wnieśli bowiem skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] czerwca 2018 roku w przedmiocie sprostowania postanowienia tego organu z [...] lutego 2018 r., którym uchylono w całości postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne oraz przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Tryb sprostowania został przewidziany przez ustawodawcę w art. 113 § 1 k.p.a., który stanowi, że, organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Na mocy wyraźnego odesłania z art. 126 k.p.a., możliwość formalnego prostowania określonych omyłek odnosi się odpowiednio także do postanowień administracyjnych. Z kolei art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) stanowi, że jeżeli przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Istotną cechą błędu, stanowiącą normę dopuszczalności sprostowania, jest jego oczywistość. Może ona wynikać bądź z natury samego błędu, bądź też z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku, czy też innymi okolicznościami. Wyznacznikiem oczywistości błędu pisarskiego lub rachunkowego oraz innej omyłki w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a., jest możliwość natychmiastowego i niepozostawiającego jakichkolwiek wątpliwości wykrycia uchybienia w drodze prostego zestawienia rozstrzygnięcia z zebranymi w sprawie dokumentami (por wyrok NSA z 28 marca 2018 r. o sygn. akt II OSK 1355/16 oraz wyrok WSA w Rzeszowie z 16 stycznia 2018 r. o sygn. akt II SA/Rz 1136/17). Przedmiotem sprostowania w trybie określonym w art. 113 § 1 k.p.a. mogą być wyłącznie błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki. Błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego, natomiast za błąd pisarski uważa się widoczne, niezamierzone niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu (por. wyroki NSA z dnia 10.02.1994 r., SA/Kr 723/93, ONSA 1995/2/65, z dnia 23.04.2001 r., II SA 863/00). Wykluczyć natomiast należy wprowadzanie zmian merytorycznych do rozstrzygnięcia w drodze jego sprostowania. Organ administracji publicznej nie może zatem na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. modyfikować praw i obowiązków stron postępowania, w którym wydał rozstrzygnięcie (wyrok NSA z 27.04.2018 r. , sygn. akt II OSK 2761/17). W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że błąd polegający na oznaczeniu strony postępowania imieniem W. w wierszu 8 na pierwszej stronie postanowienia z [...] lutego 2018 r. oraz w wierszu 15 na czwartej stronie ww. postanowienia, zamiast W., miało charakter oczywistej omyłki pisarskiej o jakiej mowa w art. 113 § 1 Kpa. Rację ma organ twierdząc, że usuniecie ww. omyłki, nie miało wpływu na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy oraz nie miało charakteru materialnego naruszenia prawa. Nie ulega też wątpliwości, że była to omyłka, zauważalna na pierwszy rzut oka, choćby poprzez zestawienie z dalszą częścią sentencji i uzasadnienia postanowienia. Z sentencji postanowienia z [...] lutego 2018 r. wynika bowiem jednoznacznie, że zostało wydane po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez L. i W.K.. Jak wynika również z akt sprawy, postanowienie zostało zaadresowane na W.K. i odebrane przez jego żonę w dniu 28 lutego 2018 r., podobnie jak ostateczne postanowienie DIAS z [...] czerwca 2018 r. wydane w przedmiocie sprostowania treści tego postanowienia. W tym okolicznościach nie ulega wątpliwości, że uchybienie w oznaczeniu imienia strony w dwóch miejsca postanowienia, nie miało wpływu na istotę sprawy. Nie da się zakwestionować też tego, że jedną ze stron postępowania od jego wszczęcia był W.K.. Sąd tym samym nie podziela stanowiska strony, że ww. błąd nie powinien być traktowany jako oczywista omyłka. Zdaniem Sądu, mylne oznaczenie strony – adresata postanowienia może polegać na mylnym podaniu imienia lub nazwiska. Taki błąd jest możliwy do sprostowania, jako oczywista omyłka pisarska, w trybie określonym w art. 113 § 1 Kpa w zw. z art. 126 Kpa (vide wyrok NSA z 14.11.2003 r, sygn. akt I SA 1463/03, wyrok WSA w Rzeszowie z 13.07.2010 r. , sygn. akt II SA/Rz 355/10). W dalszej części skargi skarżący zarzucili nieprawidłowe zastosowanie zasad określonych w art. 8 § 1, art. 9, art. 10 § 2 Kpa. Uznając podniesione zarzuty za chybiony należy podkreślić, że organ w klarowny i rzetelny sposób wyjaśnił wszelkie okoliczności sprawy, nie uchybiając zasadzie zaufania obywateli od organów państwa, czy też zasadzie informowania stron. Strona nie wyjaśniła też w jaki sposób jej zdaniem pozbawiono ją czynnego udziału w postępowaniu, choć z zasady i charakteru trudno w postępowaniu dotyczącym sprostowania oczywistej pomyłki doszukiwać się uchybień w tym zakresie. Co do naruszenia art. 35 § 3 Kpa należy powtórzyć za organami, że przepis ten nie znajdował zastosowania przy wydawaniu z urzędu postanowienia o sprostowaniu oczywistej pomyłki na podstawie art. 113 1 Kpa. Poza tym wniesione zażalenie w dniu 11 maja 2018 r. zostało rozpoznane postanowieniem z [...] czerwca 2018 r., a więc z zachowaniem terminów z art. 35 § 3 cyt. ustawy. Odnosząc się do pozostałej argumentacji skargi, nie może umknąć uwadze, że strona skarżąca, mimo że kwestionuje postanowienie w przedmiocie sprostowania rozstrzygnięcia organu, to w złożonej skardze w sposób obszerny argumentuje, dlaczego jej zdaniem niezasadnie pozbawiono ją, na przestrzeni lat, ulg z tytułu wydatków mieszkaniowych oraz rehabilitacyjnej. Tym samym przenosi na grunt niniejszej sprawy spór, który w tej sprawie toczyć się nie może. W niniejszym postępowaniu bowiem ani organ, ani Sąd, nie mogą oceniać prawidłowości "wymiaru" zobowiązania podatkowego, który mógł być kwestionowany w postępowaniu odrębnym. Nie można również twierdzić, że poprzez sprostowanie oczywistej omyłki pisarskiej naruszono konstytucyjne prawo do mieszkania, ochrony zdrowia, czy też w jakikolwiek sposób zagrożone zostało dobro rodziny. Sąd nie jest władny w tym postępowaniu oceniać również, czy w postępowaniu egzekucyjnym wszczętym wobec skarżących zastosowano zbyt uciążliwy środek egzekucyjny. Choć zaskarżono postanowienie prostujące postanowienie DIAS z [...] lutego 2018 r. w przedmiocie oddalenia skargi na czynności egzekucyjne, to nie oznacza to, że te czynności będą poddane ocenie Sądu w niniejszym postępowaniu. Są to dwie odrębne kwestie. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.) skargę oddalił.