I SA/Go 355/08

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-09-08

Skład orzekający: Dariusz Skupień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu pierwszego wniosku, powinien zostać rozpoznany merytorycznie w przypadku braku wykazania przez stronę niekorzystnej zmiany sytuacji majątkowej?
Ratio decidendi
Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, złożony po prawomocnym oddaleniu pierwszego wniosku, podlega merytorycznemu rozpoznaniu jedynie w przypadku wykazania przez stronę niekorzystnej zmiany sytuacji majątkowej w stosunku do stanu istniejącego w dacie rozpoznania pierwszego wniosku. Brak takiej zmiany lub brak wykazania jej przez stronę uzasadnia oddalenie ponownego wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Pierwszy wniosek został prawomocnie oddalony. Następnie skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, nie wykazując jednak niekorzystnej zmiany swojej sytuacji majątkowej, mimo wezwania sądu do złożenia stosownych wyjaśnień.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym ; sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 września 2008 r. wniosku S.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności za zaległość podatkową spadkodawcy w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 r. p o s t a n a w i a oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy. Pismem z 07 kwietnia 2008 r., skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy (k. 18-19 akt) przez zwolnienie od kosztów sądowych. Prawomocnym postanowieniem z 20 maja 2008 r. odmówiono przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z 17 czerwca 2008 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu (k. 34 akt), zostało ono doręczone 20 czerwca 2008 r. (k. 37 akt). W okresie biegu ustawowego terminu do uiszczenia wpisu, skarżący złożył ponowny wniosek o zwolnienie od wpisu (k. 38 akt). Zarządzeniem przewodniczącego z 28 lipca 2008 r., wezwano skarżącego do udzielenia informacji, czy pomiędzy wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z 07 kwietnia 2008 r., rozpoznanym prawomocnie postanowieniem z 20 maja 2008 r., doręczonym 27 maja 2008 r. a ponownym wnioskiem zawartym w piśmie z 26 kwietnia 2008 r., nadanym na poczcie 24 czerwca 2008 r., nastąpiła niekorzystna zmiana sytuacji majątkowej, jeżeli tak, to na czym ta zmiana polegała. Informacji należało udzielić w terminie 7 dni od doręczenia wezwania (k. 41 akt). Wezwanie zostało skarżącemu doręczone 1 sierpnia 2008 r. (k. 42 akt). Pomimo upływu zakreślonego terminu, nie złożył żadnego oświadczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Wniosek skarżącego, który wpłynął do Sądu 27 czerwca 2008 r., był kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Pierwszy wniosek o przyznanie prawa pomocy, co zostało wcześniej wskazane został prawomocnie oddalony. Z treści art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm) wynika, że postanowienia niekończące postępowanie w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Zmiany okoliczności o jakich mowa w tym przepisie, uzasadniać mogą zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. Ponowny wniosek złożony po uprawomocnieniu się postanowienia odmawiającego zwolnienie od kosztów sądowych podlega merytorycznemu rozpoznaniu, jednak w przypadku braku zmiany okoliczności powinien być oddalony (vide orzeczenie Sądu Najwyższego z 31 października 1935 r. C. I. 1775/35, PREiS 1936 r. z. 370). Wyżej wskazany pogląd został w pełni podzielony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 14 grudnia 2007 r. sygn. akt I FZ 533/07 (niepubl.), który ponadto słusznie stwierdził, że unormowanie instytucji prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym jak i możliwości uchylenia lub zmiany prawomocnych postanowień niekończących postępowanie w sprawie są podobne do unormowań, na tle których wyrażony został pogląd przez Sąd Najwyższy. Instytucja prawa pomocy jest jednak wyjątkiem od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p. p. s. a., zgodnie z która strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na osobie składającej wniosek o jego przyznanie. Oznacza to, że powinna ona poczynić wszelkie kroki mające na celu uprawdopodobnienie tych okoliczności. W rozpoznawanej sprawie, biorąc pod uwagę, że pierwszy wniosek o przyznanie praw pomocy został prawomocnie oddalony, strona skarżąca przy ponownym wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna uprawdopodobnić, że nowy wniosek został spowodowany pogorszeniem się jej stanu majątkowego w stosunku do tego jaki istniał i został już prawomocnym postanowieniem rozpoznany. Strona we wniosku który wpłynął do Sądu 26 czerwca 2008 r. wskazała na stan dochodów który nie uległ zmianie w stosunku do pierwszego wniosku, ponadto wezwana przez Sąd do przedłożenia stosownej informacji, nie uczyniła tego. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 165 p. p. s. a. w z w. z art. 246 § 1 pkt 2 p. p. s. a. należało orzec jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło