I SA/Go 355/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 maja 2010 r. wniosku S.B. w sprawie przywrócenia terminu do złożenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania od decyzji bez rozpatrzenia p o s t a n a w i a odmówić przywrócenia terminu do złożenia skargi. Skarżąca S.B. w dniu [...] marca 2010 r. (prezentata kancelarii Izby Skarbowej na piśmie) wniosła do tutejszego Sądu skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2010r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania od decyzji bez rozpatrzenia. Jednocześnie w załączeniu przedłożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi. Uzasadniając swoją prośbę wyjaśniła, iż uchybienie trzydziestodniowemu terminowi do złożenia skargi spowodowane było tym, iż zaskarżone postanowienie zostało nieprawidłowo doręczone na niewskazany adres, wskutek czego ona - jako strona - otrzymała je od osoby trzeciej już po terminie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić kwestię terminowości wniesienia skargi, od niej bowiem zależy rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu, jako że jest on dopuszczalny jedynie wówczas, gdy skarga uchybia 30-dniowemu terminowi do jej wniesienia. Z akt administracyjnych sprawy wynika, iż zaskarżone rozstrzygnięcie przesłane zostało do strony za pośrednictwem poczty na adres pełnomocnika strony skarżącej – K.B. w [...], wskazany w zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej nieprowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej NIP-3, złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 9 lipca 2007 r. Odebrane zostało w dniu 15 lutego 2010 r. przez pełnomocnika dla doręczeń B.K.G. - pełnomocnictwo [...] (dowód: zwrotne potwierdzenie odbioru - k. 15, t. III akt administracyjnych). Jak wynika z powyższego, termin do złożenia skargi upłynął w dniu 17 marca 2010r. W tym stanie rzeczy należało rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Wniosek ten odpowiada wymaganiom formalnym. Zgodnie z regułą zawartą w art.85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami – dalej cyt. jako p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art.86 §1 p.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art.87 §2 w/w ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002r., VSA 793/03,). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym do okoliczności faktycznych, które uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu zalicza się np. nagłą chorobę, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (wyr. NSA z 3.VIII.2001r., I SA/Wr 676/99, niepubl.) czy mylne pouczenie o środkach zaskarżenia (post. WSA w Warszawie z dnia 1 kwietnia 2004 r., III SA 1983/03, niepubl.). Natomiast do przesłanek negatywnych zalicza się np. nieodebranie pisma z urzędu pocztowego (post. NSA z 1.VI.2001r., II SA/Po 54/01,), nieznajomość prawa (wyr. NSA z 6.XI.1998r., I SA/ld 153/97, czy choćby nie przebywanie pod adresem, który podano jako miejsce, na który miały być kierowane pisma (post. WSA w Warszawie z dnia 7 lipca 2004 r., III SA/Wa 368/04, niepubl.). Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art.87 §2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć zaistniałej przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (z post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Z argumentacji Skarżącej wynika jedynie, iż uchybienie terminowi do złożenia skargi spowodowane zostało doręczeniem zaskarżonego postanowienia na adres zamieszkania pełnomocnika, którego nigdy ani ona, ani jej pełnomocnik nie wskazywali i pod którym nie zamieszkują. Adresem, pod który skierowana została korespondencja organu jest adres zamieszkania członka ich rodziny, niezwiązanego jednak z prowadzonym postępowaniem. Odebraną korespondencję osoba ta przekazywała co prawda pełnomocnikowi skarżącej, ale w terminach późniejszych, bądź nie przekazywała jej wcale. To spowodowało, iż przedmiotowy akt wprawdzie został pełnomocnikowi doręczony, ale już po upływie terminu do wniesienia skargi. W kontekście obowiązującego stanu prawnego oraz w oparciu o całokształt okoliczności sprawy należy z całym przekonaniem stwierdzić, iż przedstawiona przez Skarżącą argumentacja nie może stanowić pozytywnej przesłanki, pozwalającej na przywrócenie uchybionego terminu, albowiem w ocenie sądu w żadnym razie nie uprawdopodabnia ona braku winy skarżącej w tym względzie. W sprawie niesporne jest, że w zakresie doręczeń obowiązuje sposób doręczenia przewidziany w art.148-150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.). W przypadku doręczania pism osobom fizycznym, przez które należy rozumieć zarówno stronę postępowania, jak i jej przedstawiciela i ustanowionego pełnomocnika, w pierwszej kolejności dokonuje się do rąk adresata w jego mieszkaniu lub miejscu pracy (art.148 §1), w siedzibie organu podatkowego (art.148 §2 pkt1) lub w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (art.148 §3) bądź też w drodze doręczenia pośredniego w miejscu pracy adresata, ale osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji (art.148 §2 pkt2), jak również w drodze doręczenia zastępczego uregulowanego w art.149-150. W niniejszej sprawie organ skorzystał z możliwości doręczenia zaskarżonego postanowienia uregulowanego w art.148 cyt. wyżej ustawy, był uprawniony do dokonania doręczenia na adres zamieszkania pełnomocnika skarżącej zwłaszcza, iż sam K.B. wskazał ten adres w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-3. Obowiązkiem podatnika jest aktualizacja danych i bieżące informowanie o zmianach miejsca zamieszkania/pobytu dłuższego niż dwa miesiące (w szczególności wyjazdu za granicę). Na tle niniejszych rozważań podkreślić należy również to, że K.B. - pełnomocnik skarżącej ustanowił pełnomocnika do doręczeń w osobie B.K.G. (pełnomocnictwo [...]), która zobowiązana była do przekazywania jemu odebranych pism (korespondencji). Powyższych ustaleń dotyczących winy skarżącej nie zmienia również argument skarżącej, że zaskarżony akt jej pełnomocnik otrzymał dopiero po upływie terminu do wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdyż jak wynika z akt sprawy skarga sporządzona została w dniu 17 marca 2010r. tj. w 30-dniowym terminie do złożenia skargi. Dowodzi to temu, że pełnomocnik i jego mocodawca otrzymali zaskarżone postanowienie i zapoznali się z jego treścią co najmniej w dniu 17 marca 2010r., a nie jak twierdzili w uzasadnieniu skargi, że przedmiotowy akt został pełnomocnikowi doręczony po upływie terminu do jej wniesienia. Wobec nie wykazania przez Skarżącą takich okoliczności, które mogłyby uprawdopodobnić, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, albowiem niedopełnienie obowiązku nastąpiło z powodu przeszkody możliwej do przezwyciężenia, czyli zawinionej przez Skarżącą. W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.