I SA/Go 373/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 30 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie solidarnej odpowiedzialności byłego prezesa zarządu fundacji za zaległości podatkowe tej fundacji w podatku od towarów i usług za wrzesień i październik 2015 roku wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. J.C., reprezentowany przez adwokata M.G., wniósł skargę na decyzję wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia. W skardze tej skarżący na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a w razie nieuwzględnienia wniosku przez organ, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez Sąd, z powodu prawdopodobieństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadniając wniosek wskazał, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do znacznej szkody po stronie skarżącego oraz trudnych do odwrócenia skutków. Wysokość zobowiązań, które staną się jego udziałem w razie wykonania zaskarżonej decyzji, pozbawi go wszelkich środków do życia i spowoduje, iż po jego stronie powstanie konieczność zaciągnięcia kredytów i pożyczek niezbędnych dla uzyskania środków koniecznych do codziennej egzystencji, których zapewne i tak nie otrzyma z instytucji bankowych z uwagi na treść decyzji. Ponadto kontynuowanie egzekucji może doprowadzić do utracenia przez skarżącego władztwa nad składnikami jego majątku, będącymi rzeczami oznaczonymi co do tożsamości (w tym również pamiątek), których restytucja w przypadku zwrotu należności nienależnie pobranych w postępowaniu egzekucyjnym będzie niemożliwa. Postanowieniem z dnia [...] października 2021 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 zd. pierwsze P.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem szczegółowego uzasadnienia niniejszego wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14). W rozpoznawanej sprawie skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji podniósł, że jej natychmiastowa wykonalność może doprowadzić do znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków. Argumentacja przedstawiona we wniosku sprowadza się głównie do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na wysokość zobowiązań, pozbawi go wszelkich środków do życia i spowoduje konieczność zaciągnięcia kredytów i pożyczek niezbędnych dla uzyskania środków potrzebnych do codziennej egzystencji, których zapewne i tak nie otrzyma z instytucji bankowych z uwagi na treść decyzji. Ewentualna egzekucja pozbawi go majątku, których restytucja, w przypadku zwrotu nienależnie pobranych należności, w postępowaniu egzekucyjnym będzie niemożliwa. Skarżący nie przedłożył jednak dokumentów obrazujących jego aktualną sytuację finansową, rodzinną, wskazującą stan posiadanego przez niego majątku, czy ponoszonych wydatków. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot powołujący się na te okoliczności, że one zachodzą (por. postanowienie NSA z 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I FZ 140/19). Podkreślić należy, że podane okoliczności powinny mieć charakter realny. Ocenić zaś sytuację strony można jedynie wówczas, gdy potwierdzi ona stosownymi dokumentami twierdzenia, na które się powołuje. Sąd nie ma bowiem możliwości porównania wielkości nałożonego obowiązku z sytuacją majątkową strony. W ocenie Sądu, na podstawie wniosku złożonego z tak ogólnikowym uzasadnieniem, niepopartych wiarygodnym materiałem źródłowym, nie jest możliwa ocena faktycznego wpływu wykonania decyzji na sytuację finansową i majątkową skarżącego. Podkreślić również trzeba, że określenie w zaskarżonej decyzji zobowiązania podatkowego nawet w wysokiej kwocie, nie uzasadnia samo z siebie wstrzymania jej wykonania, bowiem każda decyzja zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11). Konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku strony są zwykłym następstwem takiej decyzji. Powoływanie się przez skarżącego na ewentualne wszczęcie postępowania egzekucyjnego i tym samym pozbawienie go zarówno środków do życia, jak i majątku stanowi jedynie kreowanie przypuszczalnych scenariuszy. Obowiązkiem zaś skarżącego było uprawdopodobnienie, że na skutek egzekucji grozi mu szkoda, której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku realizacji zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot wyegzekwowane należności wraz z odsetkami. Tego skarżący jednak nie wykazał. W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie daje podstaw do udzielania ochrony tymczasowej i wydania orzeczenia zgodnego z jego żądaniem. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.