I SA/Go 383/20

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-02-04

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Damian Bronowicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne zasadnie zakwestionowały zadeklarowaną przez importera wartość celną towaru i czy słusznie ustaliły ją na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, gdy istniały uzasadnione wątpliwości co do pierwotnie zadeklarowanej wartości?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli powezmą uzasadnione wątpliwości co do jej prawidłowości. W takiej sytuacji, po wykluczeniu metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, dopuszczalne jest ustalenie wartości celnej na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, zgodnie z przepisami Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Sąd uznał, że wątpliwości organów były uzasadnione, a zastosowana metoda była prawidłowa.
Stan faktyczny
Spółka G Sp. z o.o. S.K.A. importowała obuwie z Chin, deklarując jego wartość celną na podstawie faktury z Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Po zwolnieniu towaru, organy celne, weryfikując dokumenty z chińskimi władzami celnymi oraz analizując dane z krajowej bazy ALINA i protokoły kontroli importera, powzięły uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości. Stwierdzono brak płatności z rachunków importera na rzecz sprzedawcy z faktury oraz rozbieżności w ilości i wartości towaru w porównaniu do danych chińskich władz celnych. W konsekwencji, organy celne ustaliły wartość celną obuwia damskiego na podstawie wartości transakcyjnej towarów podobnych, a dla obuwia męskiego i dziecięcego pozostawiły wartość zadeklarowaną. Spółka wniosła skargę, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym odmowę przeprowadzenia wnioskowanych dowodów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Damian Bronowicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 lutego 2021 r. sprawy ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celno – Skarbowego z [...] lutego 2020 r. określającą skarżącej G spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna wartość celną towaru oraz kwotę długu celnego. W dniu [...] marca 2015 r., firma G Sp. z o.o. S.K.A., działając na podstawie upoważnienia pośredniego firmy R R.P., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej importowane z Chin obuwie z podeszwami z gumy i cholewkami z materiałów włókienniczych typu tenisówki, w ilości 12456 par obuwia męskiego, 15120 par obuwia damskiego oraz 5400 par obuwia dziecięcego, deklarując kod CN 6404199000 oraz wartość towaru w kwocie 20.454,00 USD, na podstawie faktury nr [...] z dnia 09.02.2015 r. wystawionej przez G (Zjednoczone Emiraty Arabskie). Do zgłoszenia celnego przedłożono ponadto m.in. konosament morski nr [...]. Wpis do rejestru towarów objętych procedurą uproszczoną i zwolnienie towaru nastąpiło po godzinach pracy Oddziału Celnego. Zgłoszenie uzupełniające zostało zarejestrowane pod pozycją [...] w dniu [...] marca 2015 r. Po zwolnieniu towaru, Naczelnik Urzędu Celnego działając w ramach Międzynarodowej Współpracy Administracyjnej w Sprawach Celnych wystąpił do administracji celnej Chin z wnioskiem o weryfikację dołączonych do zgłoszeń celnych (w tym m.in. zgłoszenia [...]) dokumentów handlowych i przewozowych. W dniu 14 grudnia 2017 r. wpłynęło do Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego pismo Generalnej Administracji Celnej Chin nr [...] z dnia [...] października 2017 r., w którym władze celne tego kraju poinformowały, że zidentyfikowały 10 przesyłek towarów wywiezionych z Chin oraz odpowiadające im zgłoszenia celne. Z przesłanej dokumentacji wynika, że towary w postaci obuwia w łącznej ilości 32976 par, objęte dołączonym do zgłoszenia celnego [...] konosamentem morskim nr [...], zostały zakupione w Chinach za kwotę 109.920,00 USD na podstawie faktury nr [...]. Mając na uwadze powyższe, organ powiadomił importera (R R.P.) oraz jego przedstawiciela pośredniego (G) o prowadzonym postępowaniu celnym w sprawie weryfikacji prawidłowości informacji zawartych w zgłoszeniu celnym nr [...] z dnia [...] marca 2015 r. w zakresie wartości celnej towaru. Pismem z dnia [...] lutego 2018 r. Spółka G zajęła stanowisko w przedmiotowej sprawie, wnosząc jednocześnie o: - sporządzenie i przekazanie stronie całości korespondencji między Naczelnikami Urzędów Celnych i w [...], dotyczącej działalności przedstawiciela pośredniego oraz wszelkiej korespondencji między polskimi i zagranicznymi organami celnymi, dotyczącej współpracy międzynarodowej; - przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci faktury zakupu towarów poprzez skierowanie do weryfikacji przez władze celne Dubaju dołączonej do zgłoszenia celnego faktury nr [...] z dnia [...].02.2015 r., w celu potwierdzenia ceny zapłaconej faktycznie za zakupiony towar, - umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego z uwagi na brak dowodów dających jakąkolwiek podstawę do dalszego prowadzenia postępowania w sprawie. Z identycznymi wnioskami wystąpił również Importer towaru w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. Przychylając się do ww. wniosków, Naczelnik Urzędu Celno Skarbowego pismem z dnia [...] marca 2018 r. wniósł o weryfikację przez władze celne Zjednoczonych Emiratów Arabskich faktury nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Na wniosek ten nie uzyskano odpowiedzi ze strony władz celnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Jednocześnie odnosząc się do pozostałych wniosków organ I instancji poinformował strony postępowania, że w sprawie otrzymania kopii korespondencji kierowanej przez organ kontrolny, którym w przedmiotowej sprawie był Naczelnik byłego Urzędu Celnego w ramach współpracy międzynarodowej, winni zwrócić się bezpośrednio do aktualnego następcy prawnego tego organu, tj. Naczelnika Urzędu Celno-Skarbowego. Co do wniosków o umorzenie postępowania pouczono o braku ku temu podstaw prawnych. W dniu 23 kwietnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego uzupełnił zebrany w sprawie materiał dowodowy o wydruk z bazy danych prowadzonego przez Krajową Administrację Skarbową systemu informatycznego, zawierającego dane dotyczące towarów obejmowanych procedurami celnymi na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (System Analizy Zgłoszeń ALINA). W wyniku przeszukania bazy danych stwierdzono 7 zgłoszeń celnych towarów klasyfikowanych do kodu CN 64041990 spełniających kryterium towarów podobnych. Następnie w dniu 30 września 2019 r. do organu wpłynęło pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego nr [...] z dnia [...].09.2019 r. wraz z nośnikiem informacji w postaci płyty CD-R, zawierającej protokoły kontroli podatkowej firmy R R.P. z załącznikami, dotyczące działalności tego podmiotu w latach 2014-2016 r. Przekazana w formie elektronicznej dokumentacja zawierała między innymi protokół kontroli nr [...]. Treść wyżej wymienionego dokumentu zawierała m.in. zestawienie zapłat dokonywanych przez podatnika na rzecz podmiotów zagranicznych, wynikających z prowadzonych przez R.P. rachunków bankowych. Z przeprowadzonej analizy wynika, że importer nie dokonywał z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych płatności na rzecz sprzedającej towar firmy G - widniejącej w dołączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...]. Decyzją z [...] lutego 2020 r. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego określił skarżącej spółce wartość celną w wysokości 122.217 PLN oraz należną kwotę długu celnego (A00) podlegającą zaksięgowaniu w wysokości 20.777 PLN. Wartość celną ustalono na podstawie art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego. W odwołaniu spółka G zarzuciła rażące naruszenie zasad procedury celnej, zasad prowadzenia postępowania dowodowego oraz prawa materialnego Wspólnotowego Kodeksu Celnego, Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23.07.1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie wspólnej taryfy celnej i Rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 1101/2014 z 16.10.2014 r. oraz z dnia 31.10.2014 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy materialne obowiązujące w dniu zgłoszenia celnego określone w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny - dalej WKC (Dz. Urz. UE L nr 302 z 19 października 1992 r., ze zmianami) oraz przepisy proceduralne określone w Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiające unijny kodeks celny - UKC (Dz.U. UE L 2013.269.1). Zdaniem organu odwoławczego, ustalenia organu I instancji oparte o dokumenty nadesłane przez Generalną Administrację Celną Chin oraz uzyskane od NUS powodują powstanie uzasadnionych wątpliwości co do wartości celnej deklarowanej w zgłoszeniu celnym skutkujące tym, iż zadeklarowana w dokumencie zakupu nr [...] wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 WKC. Zakwestionowanie przez organ celny zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości celnej wiąże się - w myśl art. 181a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454 z 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny – dalej RWKC - z koniecznością odstąpienia od ustalenia tej wartości na podstawie wartości transakcyjnej i ustalenie jej metodami zastępczymi w trybie określonym w art. 30-31 WKC. Jednocześnie z uwagi na brak odpowiedzi stron postępowania na wezwanie organu I instancji o wskazanie marki i producenta importowanego obuwia – jak podkreślił - wykluczona została możliwość zastosowania do ustalenia wartości celnej towarów metody wartości transakcyjnej towarów identycznych (art. 30 ust. 2a WKC). Brak możliwości zastosowania tej metody prowadził do konieczności poddania analizie zasadności przyjęcia wartości transakcyjnej towarów podobnych (art. 30 ust. 2b WKC). W celu uzyskania materiałów porównawczych dokonano przeglądu ogólnopolskiej bazy ALINA zawierającej informacje o wszystkich odprawach celnych dokonywanych na obszarze RP. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych nie stwierdzono danych pozwalających na zastosowanie metody wartości transakcyjnej towarów identycznych, jednakże uzyskane informacje pozwoliły na wykorzystanie ich jako materiał pozwalający na skorzystanie z metody "towarów podobnych". W wyniku przeglądu ww. bazy danych ALINA stwierdzono 7 zgłoszeń celnych dotyczących importu obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych objętych kodem CN 6404199000. Zgodnie z materiałem porównawczym zgromadzonym w niniejszej sprawie najniższa cena jednostkowa towaru podobnego wynosi 1,34 USD/parę ([...] z dnia [...].03.2015r.) i taką też cenę przyjęto do ustalenia wartości celnej dla obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych zgłoszonego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w dniu [...].03.2015 r. Poszukując materiału porównawczego organ prowadzący postępowanie kierował się takimi kryteriami jak: ten sam rodzaj towaru, podobne cechy, podobny skład materiałowy, identyczne przeznaczenie i cechy ogólne, ten sam kod taryfowy, zbliżona ilość, jakość i renoma, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kraj pochodzenia i przywozu (Chiny), podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem. Jednocześnie wobec braku materiałów porównawczych dotyczących obuwia męskiego i dziecięcego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych, odstąpiono od ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi, pozostawiając wartość celną tych towarów deklarowaną w zgłoszeniu celnym, ustaloną na podstawie wartości transakcyjnej wynikającej z faktury nr [...] z dnia [...].02.2015 r. Za bezzasadne uznał zarzuty podniesione w odwołaniu. Podkreślił, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej organ prowadzący postępowanie nie dokonał ustalenia wartości celnej importowanych towarów na podstawie faktury otrzymanej od chińskich organów celnych. Za niezasadne uznano kwestionowanie tożsamości towaru i twierdzenie skarżącej Spółki jakoby ilość towaru deklarowana w fakturze zakupu nr [...], jest zgoła różna od ilości wykazanej w fakturze przesłanej przez organy celne Chin. Zauważył, że faktura przesłana przez władze celne Chin przynależna do konosamentu morskiego nr [...] (załączonego do zgłoszenia celnego) opiewa na ten sam towar i w takich samych ilościach jak towar deklarowany w zgłoszeniu celnym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zarzucono organowi naruszenie: 1. art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1382, dalej "Prawo celne") w związku z art. 180 § 1, 187 § 1 i 191 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie pisma z [...] czerwca 2020 r. odmawiającego przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów, tj. przesłuchania stron transakcji w Chinach oraz wystąpienia do władz celnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich w celu dokonania rzeczywistych ustaleń co do transakcji między podmiotami polskimi i z ZEA oraz zweryfikowania faktur dołączonych do zgłoszenia celnego oraz poprzez wydanie decyzji w oparciu o stan faktyczny ustalony bez przeprowadzenia tych dowodów. Naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, doprowadziło bowiem przedwcześnie (na podstawie niewszechstronnie zebranego i ocenionego materiału dowodowego) organ do wniosku, że istnieją uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana przez skarżącego wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 "WKC", co doprowadziło organ do ustalenia tej wartości na podstawie alternatywnych metod określonych w art. 30 ust. 2 WKC, 2. naruszenie art. 181a ust. 1 i ust. 2 "RWKC" oraz art. 30 ust. 1 i art. 78 ust. 3 WKC przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na stwierdzeniu "uzasadnionych wątpliwości" co do zadeklarowanej przez skarżącego wartości celnej towarów oraz "braku możliwości" ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 WKC, co miało wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do określenia tej wartości na podstawie alternatywnych metod określonych w art. 30 ust. 2 WKC, 3. naruszenie art. 30 ust. 2 lit. b WKC przez jego niewłaściwe zastosowanie oraz art. 73 ust. 1 Prawa celnego w związku z art. 210 § 1 pkt 6 o.p. poprzez uznanie przez organ za transakcję podobną do tej, którą przeprowadził importer w sprawie niniejszej, transakcję, co do której brak dostatecznych danych uzasadniających to podobieństwo, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, gdyż doprowadziło organ do określenia zawyżonej kwoty długu celnego po stronie skarżącego i importera. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji ewentualnie ich uchylenie oraz umorzenie postępowania podatkowego w sprawie. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie ma żadnego znaczenia w sprawie to, że nie stwierdzono płatności z rachunków bankowych importera, R.P., na rzecz G, gdyż rozliczenie za ten towar mogło zostać dokonane w innej formie i na rzecz zupełnie innego podmiotu. R.P. dokonywał innych płatności na rzecz innych firm z Chin za różnego rodzaju towary, z kolei z informacji uzyskanych od R.P. wynika, że towar, którego dotyczyło niniejsze postępowanie był przedmiotem wielokrotnych cesji należności. Strona odrzuca również tezę, że weryfikacja faktury dołączonej do zgłoszenia z [...] marca 2015 r. u władz celnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich byłaby nieprzydatna, gdyż kraj ten nie był krajem tranzytu dla towaru objętego tym zgłoszeniem dokonanym przez skarżącego. Organ powinien był ustalić jakim obowiązkom podatkowym podlega G z tytułu przychodu osiągniętego z transakcji z R.P.. Jeśli takie obowiązki istniały i G musiał się z nich rozliczyć, to informacja uzyskana u władz celnych Zjednoczonych Emiratów Arabskich byłaby wiarygodna i przydatna w sprawie. Skarżący podkreślił, że przedstawiał wnioski dowodowe, które uzupełniłyby ustalenia stanu faktycznego przez organ, jednak wnioski te były oddalane jako pozbawione znaczenia w sprawie właśnie na podstawie istnienia "uzasadnionych wątpliwości". W ocenie skarżącego dopiero wyczerpanie możliwości dowodowych w sprawie uprawnia organ do stwierdzenia uzasadnionych wątpliwości i zastosowaniu art. 30 ust. 2 WKC. Ponadto, niezależnie od wątpliwości co do możliwości skorzystania przez organ w ogóle z art. 30 ust. 2 WKC, bardzo lakonicznie uzasadnia on również przyjęcie metody wartości transakcyjnej towarów podobnych (art. 30 ust. 2 lit. b WKC) w odniesieniu do obuwia żeńskiego, zgłaszanego przez skarżącego. Finalnie, skarżący nie wie czemu wybrane przez organ obuwie zostało uznane za podobne do tych zgłaszanych przez skarżącego. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy organy zasadnie zakwestionowały skarżącej spółce zadeklarowaną w zgłoszeniu celnym wartość celną towaru, a w rezultacie, czy słusznie ustaliły tę wartość w trybie art. 30 ust. 2 lit. b WKC. Zakreślając ramy prawne sprawy należy wskazać, że zgodnie z obowiązującym w dniu zgłoszenia celnego (tj. 19 marca 2015 r.) art. 78 ust. 1 WKC, po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. W myśl ust. 2 art. 78 WKC, po dokonaniu zwolnienia towarów organy celne mogą, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu, przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem oraz późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Kontrole te mogą być przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej osoby bezpośrednio lub pośrednio zainteresowanej zawodowo tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej dla potrzeb zawodowych wymienione dokumenty i dane. Organy te mogą również przeprowadzić rewizję towarów, o ile istnieje jeszcze możliwość ich okazania. Natomiast, jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towarów wynika, że przepisy regulujące właściwą procedurę celną zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują, zgodnie z wydanymi przepisami, niezbędne działania w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują (art. 78 ust. 3 WKC). Zgodnie z kolei z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy że cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalana, o ile jest to konieczne, na podstawie art. 32 i 33 WKC. Co ważne, z art. 181a ust. 1 RWKC wynika, że jeżeli, zgodnie z procedurą ustanowioną w ust. 2, organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 Kodeksu, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Jeżeli organy celne mają wątpliwości określone w ust. 1, mogą zażądać, zgodnie z art. 178 ust. 4, przedstawienia uzupełniających informacji. Jeżeli wątpliwości te pozostają, organy celne przed podjęciem ostatecznej decyzji powiadamiają daną osobę na piśmie, o ile się o to zwróciła, o powodach tych wątpliwości i zapewnią jej odpowiednią możliwość udzielenia odpowiedzi. Ostateczna decyzja wraz uzasadnieniem przekazywana jest zainteresowanemu na piśmie (art. 181a ust. 2 RWKC). Tak więc art. 29 WKC określa podstawową metodę ustalania wartości celnej, którą jest wartość transakcyjna, czyli ustalenie wartości celnej na podstawie faktycznie zapłaconej lub należnej ceny. Jednakże jak wynika z ww. art. 181a ust. 1 RWKC, powyższa metoda określania wartości celnej towaru nie może być zastosowana w sytuacji, gdy organy powezmą uzasadnione wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej. Występujący w art. 181a ust. 1 rozporządzenia zwrot "uzasadnione wątpliwości" nie został bliżej zdefiniowany przez prawodawcę, a zatem jest to zwrot niedookreślony, któremu właściwe znaczenie, w każdej konkretnej sprawie, nadaje organ celny na gruncie występującego w takiej sprawie stanu faktycznego (zob. wyrok NSA z 16 lutego 2017 r., I FSK 1225/15). Wątpliwości te mogą wynikać z zakwestionowania wiarygodności (materialnej lub formalnej) informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, ewentualnie wynikać z braku odpowiednich dokumentów, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się, że była ona rażąco niska (por. wyroki NSA z 14 marca 2017 r., I GSK 285/15; I GSK 168/15). Odrzucenie metody ustalania wartości celnej metodą przewidzianą w art. 29 WKC powoduje, że organy celne mają obowiązek ustalenia wartości celnej według kolejno metod przewidzianych w art. 30-31 WKC. W niniejszej sprawie – jak ustalono – w dniu [...] marca 2015 r., firma G Sp. z o.o. S.K.A., działając na podstawie upoważnienia pośredniego firmy R R.P., zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem procedury uproszczonej importowane z Chin obuwie z podeszwami z gumy i cholewkami z materiałów włókienniczych typu tenisówki, w ilości 12456 par obuwia męskiego, 15120 par obuwia damskiego oraz 5400 par obuwia dziecięcego, deklarując kod CN 6404199000 oraz wartość towaru w kwocie 20.454,00 USD, na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].02.2015 r. wystawionej przez G (Zjednoczone Emiraty Arabskie). Do zgłoszenia celnego przedłożono ponadto m.in. konosament morski nr [...]. Zgłoszenie uzupełniające zostało zarejestrowane pod pozycją [...] w dniu [...].03.2015 r. Korzystając z prawa kontroli zgłoszenia, NUC wystąpił do Urzędu Celnego W Chinach o z wnioskiem o weryfikację dołączonych do zgłoszeń celnych (w tym m.in. zgłoszenia [...]) dokumentów handlowych i przewozowych. W odpowiedzi Generalna Administracja Celna Chin poinformowała, że zidentyfikowały 10 przesyłek towarów wywiezionych z Chin oraz odpowiadające im zgłoszenia celne. Z przesłanej dokumentacji wynika, że towary w postaci obuwia w łącznej ilości 32976 par, objęte dołączonym do zgłoszenia celnego [...] konosamentem morskim nr [...], zostały zakupione w Chinach za kwotę 109.920,00 USD na podstawie faktury nr [...]. Ponadto, z analizy nadesłanego do organu protokołu kontroli firmy R R.P. o nr [...] wynikało, że importer nie dokonywał z prowadzonych przez siebie rachunków bankowych płatności na rzecz sprzedającej towar firmy G - widniejącej w dołączonej do zgłoszenia celnego fakturze nr [...]. Powyższe - w ocenie Sądu – stanowiło niewątpliwie przesłankę do powzięcia przez organ uzasadnionych wątpliwości, co do zadeklarowanej wartości celnej towaru. To z kolei stanowiło podstawę do uruchomienie jednego z trybów przewidzianych art. 30 WKC. Przy czym nie ulega wątpliwości, że z uwagi na brak odpowiedzi stron postępowania na wezwanie organu o wskazanie marki i producenta importowanego obuwia, zasadnie jako pierwszą wykluczono możliwość zastosowania metody wartości transakcyjnej towarów identycznych (art. 30 ust. 2 lit. a WKC). W tej sytuacji trafnie posłużono się metodą wartości transakcyjnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit.b WKC, a który stanowi, że jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 29, za wartość celną przyjmuję się wartość transakcyjną podobnych towarów sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub w zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Należy w tym miejscu wskazać, że za towary podobne uznaje się – zgodnie z art. 142 ust. 1 lit. d RWKC – towary wyprodukowane w tym samym kraju, które nie będąc podobnymi pod każdym względem, posiadają podobne cechy i podobny skład materiałowy, co pozwala im pełnić te same funkcje i być towarami handlowo zamiennymi; jakość towarów, ich renoma i posiadanie znaku handlowego zaliczają się do czynników, które należy uwzględniać przy ustalaniu, czy towary są podobne. Jak natomiast stanowi art. 151 ust. 1 RWKC, w celu stosowania art. 30 ust. 2 lit. b), wartość celna ustalana jest w odniesieniu do wartości transakcyjnej towarów podobnych, sprzedawanych na tym samym poziomie handlu i w zasadzie w takich samych ilościach, co towary, dla których określana jest wartość celna. W przypadku gdy nie stwierdzono tego rodzaju sprzedaży, przyjmuje się wartość transakcyjną towarów podobnych, sprzedawanych na innym poziomie handlu i/lub w innych ilościach, skorygowaną o różnice wynikające z poziomu handlu i/lub ilością, pod warunkiem że tego rodzaju korekta może być dokonana na podstawie przedłożonych dowodów, jednoznacznie potwierdzających zasadność i prawidłowość korekty, niezależnie od tego, czy taka korekta prowadzi do zwiększenia, czy też zmniejszenia wartości. Jeżeli, natomiast stosując przepisy niniejszego artykułu, stwierdzono istnienie dwóch lub większej liczby wartości transakcyjnych towarów podobnych, to – jak stanowi art. 151 ust. 3 RWKC - dla ustalenia wartości celnej przywożonych towarów przyjmuje się najniższą wartość transakcyjną. Celem uzyskania materiału porównawczego, organ w sposób uprawniony posłużył się zatem – zdaniem Sądu - ogólnopolską bazą danych ALINA zawierającą informacje o wszystkich odprawach celnych. System ALINA w praktyce działania organów stanowi podstawę do dokonywania ustaleń w zakresie wartości celnej towarów, a działanie takie zostało zaakceptowane przez orzecznictwo sądów administracyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 stycznia 2015 r., sygn. akt III SA/Gd 904/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Poszukując materiału porównanego organ kierował się takimi kryteriami jak: ten sam rodzaj towaru, podobne cechy, podobny skład materiałowy, identyczne przeznaczenie i cechy ogólne, ten sam kod taryfowy, zbliżona ilość, jakość i renoma, bardzo zbliżony przedział czasowy, ten sam kraj pochodzenia i przywozu (Chiny), podobna ilość towaru objęta całym zgłoszeniem, co też jest zgodne z uwagami interpretacyjnymi dotyczącymi wartości celnej, stanowiącymi załącznik nr 23 do RWKC. W wyniku przeglądu zgłoszeń celnych stwierdzono 7 zgłoszeń dotyczących importu obuwia damskiego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych objętych kodem CN 6404199000. Ustalając wartość celną – organ kierując się dyspozycją art. 151 pkt 3 RWKC – przyjął najniższą cenę jednostkową dla towaru tj. 1,34 USD za jedna parę obuwia, w oparciu o jednostkową wartość celną towaru podobnego importowanego z Chin, objętego w dniu [...] marca 2015 r. w Oddziale Celnym "Baza Kontenerowa" procedurą dopuszczenia do obrotu. Jednocześnie należy podkreślić, że wobec braku materiałów porównawczych dotyczących obuwia męskiego i dziecięcego o podeszwach z tworzywa sztucznego i cholewkach z materiałów włókienniczych, organ odstąpił od ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi, pozostawiając wartość celną tych towarów w wysokości zadeklarowanej przez stronę. W świetle powyższego, Sąd nie podziela wątpliwości skarżącej spółki co do możliwości skorzystania przez organ z art. 30 ust. 2 lit. b WKC. W sposób jednoznaczny wynika z decyzji, że organ miał podstawy ku temu, by nabrać uzasadnionych wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej towaru. Tym samym, zarzut naruszenia art. 181a ust. 1 i 2 "RWKC" oraz art. 30 ust. 1 i art. 78 ust. 3 WKC przez ich niewłaściwe zastosowanie jest niezasadny. Nie sposób też podzielić w świetle treści decyzji organów zarzutu, że strona finalnie nie wiedziała czemu wybrane przez organ obuwie zostały uznane za podobne do tych zgłaszanych przez skarżącego. Także zarzut naruszenia przepisów dotyczących gromadzenia i oceny dowodów tj. art. 180, art. 187 oraz 191 w zw. z art. 73 ust 1 Prawa celnego należy uznać za chybiony. Co do konieczności wystąpienia do władz celnych ZEA, Sąd podkreśla, że jak wynika z akt, Naczelnik Urzędu Celno – Skarbowego, pismem z [...] marca 2018 r. wniósł o weryfikację przez władze celne ZEA faktury nr [...] dołączonej do zgłoszenia celnego. Nie uzyskano jednak odpowiedzi na ww. wniosek. Trudno zatem czynić organowi zarzut w tym zakresie. Z kolei co do wniosku spółki o przesłuchanie stron transakcji w Chinach należy podkreślić, że w ramach współpracy międzynarodowej, organy celne Chin w piśmie z [...].10.2017 r. poinformowały, że zidentyfikowały 10 przesyłek towarów wywiezionych z Chin oraz odpowiadające im zgłoszenia celne, a z przesłanej dokumentacji wynikało, że towary w postaci obuwia w łącznej ilości 32 976 par, objęte dołączonym do zgłoszenia celnego konosamentem morskim, zostały zakupione w Chinach za kwotę 109.920,00 USD. To w połączeniu z danymi wynikającymi z protokołu kontroli firmy R R.P., niewątpliwie słusznie budziło uzasadnione wątpliwości organu, co do zadeklarowanej wartości celnej towaru. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zadeklarowana przez stronę cena transakcyjna była rażąco niska w porównaniu do tej podanej przez władze celne Chin oraz wobec tej wynikającej z materiału porównawczego. Jednocześnie w świetle tych ustaleń, trudno przyjąć, by przesłuchanie stron transakcji zakupu towaru w Chinach – o co wnioskowała strona – miało te wątpliwości rozwiać, w szczególności, że z wniosku NUC skierowanego do Urzędu Celnego w Chinach wynika, że w trakcie kontroli importera (R.P.) ustalono, że nie ma wiedzy co do tego, od kogo nabywa towar, czy jaki rodzaj towaru importuje. Poza tym, samo zgłoszenie wniosków dowodowych nie powoduje automatycznie konieczności ich uwzględnienia i przeprowadzenia (por. wyrok NSA z 9.12.2020 r., II FSK 2066/18). Muszą one jeszcze mieć znaczenie dla sprawy, czego w przypadku wniosku strony zabrakło. Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło