I SA/Go 384/14

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 grudnia 2014 r. wniosku TF Spółki Akcyjnej o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi TF Spółki Akcyjnej na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług za sierpień, październik i grudzień 1995 roku postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 3.448 zł (k. 22) skarżąca spółka wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych (k.46). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że sprawa której dotyczy wniosek związana jest z naruszeniami jej praw przez organy władzy publicznej, a zwolnienie jej z kosztów sądowych ma być uzasadnione wadliwością decyzji. W oświadczeniu o majątku i dochodach spółka podała jedynie, że jej kapitał zakładowy wynosi 100.000 zł, spółka nie posiada środków trwałych. W odpowiedzi na wezwanie do złożenia dodatkowych informacji spółka przedstawiła dokumenty z których wynika co następuje. Za 2013 rok spółka wykazała zysk wynoszący 11.815,28 zł brutto, jednak - wobec odliczenia straty z lat wcześniejszych - nie wykazała dochodu podlegającego opodatkowaniu (dowód: zeznanie CIT-8 - k. 56). W deklaracjach dla podatku od towarów i usług za kolejne miesiące od kwietnia do września 2014 r. spółka deklarowała zerowej wartości sprzedaż towarów i usług. Deklarowała natomiast comiesięcznie różnej wartości nabycie towarów i usług, a we wrześniu 2014 r. nabycie towarów i usług zaliczanych do środków trwałych o wartości brutto 360.712 zł. (dowód: deklaracje VAT-7 - k. 60-75). Spółka posiada rachunek bankowy, którego saldo na [...] listopada 2014 r. było dodatnie i wynosiło 28.423,60 zł (dowód: wyciąg - k. 76 - 78). Z wyciągu z rachunku bankowego wynika jednocześnie, że spółka w październiku 2014 r. zlikwidowała dwie lokaty terminowe (600.000 zł i 1.000.000 zł), a następnie otworzyła ponownie takie lokaty przelewając na nie 580.000 zł i 1.000.000 zł (k. 77). Spółka przedstawiła jednocześnie wydruki z ksiąg rachunkowych z których wynika m. in., że w 2014 r. otrzymała zwroty podatku od towarów i usług w wysokości 1.421.308 zł (k. 80) oraz zwrot kosztów egzekucyjnych oraz sądowych. Z wydruku zatytułowanego "okresowe zestawienie stanów obrotów i kont" wynika, że na koniec października 2014 roku spółka wykazała narastająco koszty prowadzenia działalności (w tym również niestanowiące kosztów uzyskania przychodów) w wysokości 574.259,30 zł oraz przychody w wysokości 205.817,37 zł (k. 85). W świetle oświadczeń spółki oraz przedstawionych przez nią dokumentów wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej lub innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie. Odstępstwo od tej zasady ma na celu zagwarantowanie prawa do sądu podmiotom, których obiektywnie nie stać na poniesienie kosztów postępowania. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego akcentuje się konieczność rygorystycznego podchodzenia do przesłanek prawa pomocy wynikających z art. 246 § 2 p.p.s.a. Badaniu podlega stan posiadania wnioskodawców, a mianowicie to, czy są w stanie pokryć koszty postępowania. Wskazuje się wręcz, że o istnieniu przesłanek prawa pomocy w przypadku stron będących osobami prawnymi nie przesądza nawet zerowy (bądź ujemny) stan rachunków bankowych czy kasy oraz fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony (zob. np. post. NSA: z 30 maja 2008 r. LEX 494184, z 5 czerwca 2008 r. LEX 479142 z 9 kwietnia 2009 r. I FZ 66/09 LEX 564255). Ocena przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych odbywa się poprzez porównanie możliwości finansowych wnioskodawcy z obciążającymi ją kosztami sądowymi. W niniejszej sprawie jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od skargi wynoszący 3.448 zł. Z dokumentów przedstawionych przez spółkę wynika natomiast, że spółka od początku bieżącego roku comiesięcznie ponosi koszty prowadzenia działalności wielokrotnie wyższe od należnego w niniejszej sprawie wpisu od skargi, posiada także wielokrotnie przewyższającą wpis kwotę środków na rachunku bankowym oraz - jak należy odczytać zapisy wyciągu z rachunku bankowego - również lokaty terminowe (o wartości 1.580.000 zł). Spółka nie wykazała zatem, by poniesienie wpisu od skargi przekraczało jej możliwości finansowe. Powyższej oceny nie zmieniają argumenty podniesione w uzasadnieniu wniosku o zwolnienie z kosztów sądowych, ponieważ przy ocenie przesłanek prawa pomocy nie uwzględnia się kwestii związanych z zasadnością wnoszonej skargi (z wyjątkiem sytuacji o której mowa w art. 247 p.p.s.a. czyli oczywistej bezzasadności skargi). Skargę rozpoznaje wojewódzki sąd administracyjny na rozprawie. Ewentualna zasadność skargi może skutkować uchylenie bądź stwierdzenie nieważności decyzji (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.) i zwrot kosztów postępowania od organu administracji (art. 200 p.p.s.a.). Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a.).