I SA/Go 387/08
PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-10-06
Skład orzekający: Sędzia WSA Stefan Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny, który jest jednocześnie wierzycielem, posiada interes prawny do wniesienia skargi na postanowienie uchylające jego własne postanowienie w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym?Ratio decidendi
Sąd odrzucił skargę, uznając, że organ egzekucyjny, będący jednocześnie wierzycielem, nie posiada interesu prawnego do jej wniesienia. Zgodnie z przepisami, organ administracji publicznej, który posiada uprawnienia władcze i jednocześnie kwestionuje rozstrzygnięcie jako strona, nie jest dopuszczony do wniesienia skargi. W sytuacji, gdy ZUS jako osoba prawna jest zarówno wierzycielem, jak i organem egzekucyjnym, nie zachodzą podstawy do odrębnego wypowiadania się przez ten podmiot jako wierzyciela i organu egzekucyjnego.Stan faktyczny
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego ZUS złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, które uchyliło postanowienie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżący organ egzekucyjny nie zgadzał się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej co do zastosowania przepisu art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, argumentując, że w sytuacji gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem, nie zachodzą podstawy do odrębnego wypowiadania się przez ten podmiot.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
l SA/Go 387/08 POSTANOWIENIE Dnia 6 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Stefan Kowalczyk po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2008 roku sprawy z skargi: Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego ZUS na decyzję : Dyrektora Izby Skarbowej nr [...] z dnia [...] roku w przedmiocie : zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: 1. odrzucić skargę.
l SA / Go 387 / 08
UZASADNIENIE
Dyrektor Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych złożył w dniu 27 lutego 2008 roku, skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia z dnia [...] lutego 2008 roku w sprawie nr [...].
Skargę podpisał, w imieniu skarżącego Kierownik Inspektoratu.
Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej uchylił postanowienie Dyrektora Oddziału Wojewódzkiego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] stycznia 2008 roku / nr [...] / w przedmiocie oddalenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
W uzasadnieniu skargi wskazał, iż skarżący, będący organem egzekucyjnym nie zgadza się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej, że przepis art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma zastosowanie w sprawie.
W sytuacji gdy organ egzekucyjny jest równocześnie wierzycielem nie zachodzą podstawy prawne do odrębnego wypowiadania się przez ten podmiot o zasadności zgłoszonego zarzutu jako wierzyciela i oddzielnie jako organu egzekucyjnego.
Postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przez skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat. Tytuł wykonawczy wystawiony został na zobowiązanego Lasy Państwowe Nadleśnictwo.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe tzn. określenie od jakiego rodzaju form działalności organów
administracji publicznej przysługuje skarga, jak podmiotowe polegające na określeniu, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia,
Warunkami formalnymi skutecznego złożenia skargi są złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu określonej w art. 3 § 2 i 3 i art. 5 P.p.s.a., wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 P.p.s.a. przysługuje legitymacja do jej złożenia. Przesłanki te muszą być spełnione łącznie, Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich skutkuje niedopuszczalnością skargi.
Uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym /art. 50 § 1 P.p.s.a./.
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że interes prawny przejawia się w tym, że określony podmiot ma roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienia z nałożonego obowiązku /por. wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r., II SA 74/96, ONSA 1997 Nr 2, póz. 89/.
W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się, że pojęcie interesu prawnego ma charakter obiektywny. Istnieje on wówczas, gdy można wskazać przepis prawa materialnego, z którego można wywieść dla danego podmiotu określone prawa lub obowiązki / por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 88 /.
Kryterium interesu prawnego w postępowaniu sądowoadministracyjnym wymaga wykazania, iż zaskarżony akt stanowi rozstrzygnięcie o indywidualnych prawach i obowiązkach wnoszącego skargę. Interes prawny jako legitymacja do wniesienia skargi, pozostaje przez to w ścisłym związku z pojęciem strony postępowania, w ramach którego zaskarżony akt został wydany.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lutego 2007 r. / II GSK 317/06 / wskazano, że z treści przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, regulujących ustrój, zadania i kompetencje ZUS / ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych t.j. Dz.U. z 2007r, Nr 11, póz. 74 ze zm./ wynika, że Zakładem Ubezpieczeń Społecznych jest jednostka organizacyjna /osoba prawna/, która jako całość jest organem administracji publicznej.
W roli samodzielnych organów administracyjnych nie występują jej wewnętrzne organy, ani terenowe jednostki organizacyjne, mające kompetencje do działania w jej imieniu. ZUS wykonuje tylko swoje podstawowe zadania z zakresu ubezpieczeń społecznych za pośrednictwem terenowych jednostek organizacyjnych. W ramach prowadzonej działalności posługuje się środkami prawnymi właściwymi organom administracji publicznej, a więc przede wszystkim wydaje decyzje administracyjne.
Z przepisów ustawy określających podmiotowość publicznoprawną ZUS oraz zakres i sposób wykonywania podstawowych jego zadań wynika konieczność daleko posuniętej, wewnętrznej dekoncentracji kompetencji do działania w charakterze organu administracji publicznej, która znajduje wyraz w statucie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.
Statut zaś stanowi podstawę prawną do udzielania, pracownikom ZUS upoważnienia do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Zakładu jako osoby prawnej. Tym samym dopuszcza się możliwość ograniczenia kompetencji Prezesa jako podstawowego reprezentanta Zakładu na rzecz innych pracowników, w tym upoważnienia Dyrektora oddziału ZUS do dalszego upoważnienia pracowników danego oddziału.
Skarżący /rozumiany, w sposób przedstawiony wyżej jako jednolity podmiot / w postępowaniu egzekucyjnym występuje zatem jako wierzyciel oraz organ pierwszej instancji. Właściwość konkretnej jednostki terenowej, w tym zmiany wywoływane reorganizacją oddziałów i podległych jej inspektoratów, nie mają wpływu na tożsamość podmiotową pojęcia wierzyciela i organu, które przysługują ZUS jako osobie prawnej. W takim przypadku podmiot ten nie ma on interesu prawnego w rozumieniu przepisu art. 50 § 1 i § 2 P.p.s.a.
W orzecznictwie wskazuje się bowiem zgodnie, że nie jest dopuszczalne wniesienie skargi przez organ administracji publicznej, który w sprawie ma uprawnienia z jednej strony władcze, a z drugiej uprawnienia strony, która takie rozstrzygnięcie kwestionuje / por. postanowienie NSA z 2 marca 2006r, II GSK 387/05; postanowienie NSA z 24 maja 2006r, II FSK 818/05; wyrok NSA z 15 lutego 2006r., l OSK 460/05; wyrok NSA z 7 grudnia 2005r., l OSK 521/05; wyrok NSA z 16 stycznia 2007r., l OSK 389/06 /. Tak sytuacja w niniejszej sprawie ma miejsce.
Z tych względów sąd na podstawie art. 50 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a., 16 § 2 P.p.s.a. oraz art. 58 § 3 P.p.s.a skargę odrzucił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło