I SA/Go 389/09

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielko-polskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 sierpnia 2009 r. wniosku K.B. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 rok postanowił: 1. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w części przekraczającej 1.000 zł; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 19.313 zł skarżący wniósł o zwolnienie od tej opłaty. Uzasadniając wniosek stwierdził, iż jego stan majątkowy nie pozwala na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Podał, iż jest żonaty, lecz w jego małżeństwie obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. Skarżący oświadczył, iż utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę wynoszącego 2.550 zł brutto. Posiada udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o łącznej wartości nominalnej 20.000 zł. Ponadto nie posiada żadnego majątku. Z informacji podanych przez pełnomocnika skarżącego wynika, iż skarżący nie posiada rachunku bankowego. Skarżący nie mieszka z żoną i nie zna jej stanu posiadania. Jedyną osiągalną dlań informacją na temat sytuacji majątkowej żony jest wysokość wynagrodzenia za pracę (3.504 zł netto). Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść całości kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wniosek skarżącego był w znacznej części zasadny. Z oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym jak również z przedstawionych dokumentów wynika, że dochody skarżącego nie mogą zostać uznane za wystarczające do poczynienia z nich oszczędności wystarczających na uiszczenie wpisu od skargi w wysokości przekraczającej 19.000 zł. Należy jednak zauważyć, iż skarżący posiada stałe dochody. Posiada również pewne prawa majątkowe (udziały w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością). Łącznie uprawnia to wniosek, iż nie pozostaje w niedostatku uniemożliwiającym poniesienie jakiejkolwiek kwoty tytułem wpisu. Należy bowiem podkreślić, iż udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Z oświadczeń i dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie wynikało jednak, by koszty koniecznego utrzymania pochłaniały całość jego dochodów, bądź też by obciążały je inne należności uniemożliwiające poniesienie choćby części wpisu od skargi. Uwzględniając wykazaną wysokość dochodów uznano, iż poniesienie przez skarżącego wpisu od skargi w wysokości 1000 zł nie przekracza jego możliwości majątkowych. Mylne jest jednocześnie stanowisko pełnomocnika skarżącego, iż fakt obowiązywania pomiędzy skarżącym i jego żoną rozdzielności majątkowej powoduje, iż istnienie przesłanek prawa pomocy należy badać jedynie w oparciu o ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W orzecznictwie przyjmuje się bowiem, iż rozdzielność majątkowa małżonków nie zwalnia drugiego małżonka z obowiązku udzielenia pomocy (art. 23 k.r.o.), również przy uiszczeniu wpisu od skargi. Dlatego także i te okoliczności muszą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (post. NSA z dnia 6 października 2004 r., GZ 61/04, GZ 64/04 - niepubl., GZ 71/04, ONSA WSA 2005, nr 1, poz. 6). W niniejszej sprawie sytuacja majątkowa żony skarżącego nie mogła jednak rzutować na rozstrzygnięcie wniosku wobec oświadczenia o faktycznej separacji pomiędzy skarżącym i żoną. Uwzględniając powyższe okoliczności postanowiono jak na wstępie.