I SA/Go 389/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 19 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G sp. z o.o. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od października do grudnia 2014 r. postanawia: zwolnić skarżącą od wpisu od skargi w części przekraczającej 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych. G sp. z o.o. wniosła skargę na wskazaną w sentencji niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100.000,00 zł złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca Spółka wskazała, że wskutek wydania [...] lutego 2015 r. decyzji o zabezpieczeniu na majątku podatnika przyszłych zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług i idących w ślad za tym zajęć środków zgromadzonych na kontach bankowych, straciła możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, która wymagała codziennego przepływu środków na poczet zaliczek na podatek akcyzowy. Wobec zaprzestania wykonywania obowiązków nałożonych na zarejestrowanego odbiorcę wyrobów akcyzowych, cofnięto spółce zezwolenie na prowadzenie działalności gospodarczej jako zarejestrowanego odbiorcy wyrobów akcyzowych. Wobec powyższego Spółka nie dysponuje środkami własnymi na pokrycie kosztów wpisu sądowego do złożonej skargi. Umowa spółki nie przewiduje dopłat wspólników, a wobec ich sytuacji finansowej w chwili obecnej nie byłoby możliwe uiszczenie wpisu sądowego w przepisanej wysokości. Z odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego, oświadczenia o majątku i dochodach, nadesłanego bilansu oraz rachunku zysków i strat wynika, że wysokość kapitału zakładowego skarżącej wynosi 100.000 zł. Od stycznia 2018 r. nie osiągnęła żadnych przychodów. Zgodnie z bilansem sporządzonym na dzień [...] września 2018 r. Spółka posiada m.in.: należności krótkoterminowe w wysokości 1.209,02 zł oraz krótkoterminowe aktywa finansowe w wysokości 4.990.572,26 zł (w tym środki pieniężne i inne aktywa pieniężne w wysokości 56.959,26 zł). Według ewidencji środków trwałych spółka posiada samochód [...] oraz [...]. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. - dalej: "P.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Skarżąca nie wykazała, że jej sytuacja majątkowa uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przede wszystkim należy podkreślić, że skarżąca dysponuje znacznym majątkiem w postaci m.in. wykazanych w bilansie inwestycji krótkoterminowych. Ich wysokości – 4.990.572,26 zł wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu w niniejszej sprawie. Odnosząc się do podnoszonych przez spółkę trudności finansowych zauważyć należy, że brak bieżących dochodów przy dysponowaniu majątkiem w postaci łatwo zbywalnych aktywów, nie może być dostatecznym uzasadnieniem dla skutecznego żądania przez stronę przyznania prawa pomocy w sytuacji. Sam fakt zabezpieczenia jej środków finansowych nie stanowi automatycznie podstawy do przyznania prawa pomocy. Jak przyjęto w orzecznictwie ani zerowy (bądź ujemny) na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy stan rachunków bankowych czy kasy, ani sam fakt obciążenia komorniczego rachunków bankowych strony nie są wystarczające dla uznania, że strona spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie (zob. postanowienie NSA z dnia 9 kwietnia 2009 r., I FZ 66/09). W ocenie orzekającego, argumentacja Skarżącej ogranicza się do wskazania, że na skutek wydania decyzji o zabezpieczeniu na majątku Spółki kwoty zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług była zmuszona do zawieszenia działalności gospodarczej, a w rezultacie nie osiąga ona obecnie żadnych dochodów z tej działalności i nie dysponuje środkami umożliwiającymi pokrycie wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Należy jednak zwrócić uwagę, że sama okoliczność zawieszenia działalności gospodarczej przez Spółkę nie może stanowić wystarczającej przesłanki do przyznania prawa pomocy. Podobnie należy ocenić fakt zajęcia na zabezpieczenie rachunków bankowych przedsiębiorcy. Biorąc pod uwagę brzmienie art. 166a § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zauważyć należy, że Skarżąca w okresie zabezpieczenia ma możliwość dokonania za zgodą organu egzekucyjnego wypłaty z zajętego w celu zabezpieczenia rachunku bankowego, po przedstawieniu przez nią wiarygodnych dokumentów świadczących o konieczności poniesienia tych wydatków dla wykonywania działalności gospodarczej. Fakt zabezpieczenia rachunku bankowego nie jest zatem tożsamy z całkowitą niemożliwością korzystania przez obowiązanego z rachunku bankowego. Należy podkreślić, że Spółka w ramach ryzyka prowadzenia działalności powinna liczyć się z możliwością albo koniecznością dochodzenia lub obrony swoich praw na drodze sądowej, a tym samym z koniecznością poniesienia kosztów sądowych i przeznaczenia, bądź z bieżącej działalności lub ze zgromadzonych zasobów pieniężnych, kwot niezbędnych do skutecznego wszczęcia procesu. Skoro normalnym następstwem wykonywania działalności gospodarczej jest prowadzenie spraw sądowych, koszty sądowe powinny być traktowane jako koszt bieżącego funkcjonowania firmy i spełnione przed innymi świadczeniami. Wpis sądowy jako wydatek wiąże się z bieżącą działalnością osób prawnych, wpływa na wysokość strat finansowych ogółem, zatem winien być traktowany na równi z innymi wydatkami, które powinny zostać zabezpieczone w majątku Spółki. W rozpoznawanej sprawie spółka, posiadając aktywa o znacznej wartości, nie wykazała, że podjęła jakiekolwiek czynności w celu przeznaczenia ich na pokrycie kosztów sądowych. Biorąc jednak pod uwagę, że spółka obecnie prowadzi przed tutejszym sądem trzy postępowania, a w każdym z nich wysokość wpisu sądowego wynosi 100.000 zł (z czego w sprawie I SA 297/18 postanowieniem z 4 września 2018 r., spółka uzyskała zwolnienie od kwoty powyżej 30.000 zł), stwierdzić należy że poniesienie pełnych kosztów postępowania może przekroczyć zdolności finansowe skarżącej. Tym samym, zasadne jest przyznanie jej prawa pomocy w postaci zwolnienia od wpisu od skargi w części przekraczającej 10.000 zł. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.