I SA/Go 396/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-10-18

Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczność przebywania podatnika w areszcie śledczym w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, która była znana organom podatkowym i była przedmiotem oceny w postępowaniu zwyczajnym, może stanowić nową okoliczność faktyczną uzasadniającą wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że okoliczność przebywania podatnika w areszcie śledczym w okresie prowadzenia działalności gospodarczej, która była znana organom podatkowym i była przedmiotem oceny w postępowaniu zwyczajnym oraz w postępowaniach sądowych, nie może być uznana za nową okoliczność faktyczną w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Odmienna ocena faktów przez podatnika, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi, nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania. W związku z tym, organ zasadnie odmówił uchylenia decyzji ostatecznej.
Stan faktyczny
Strona skarżąca, jako spadkobierca M.J., wniosła o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z 2011 r. w przedmiocie podatku VAT za 2006 r. Podstawą wniosku była okoliczność braku możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez M.J. z powodu jego aresztowania w latach 2005-2007, która zdaniem strony była nieznana organowi. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że wskazana okoliczność nie stanowi nowej przesłanki wznowienia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 października 2018 r . sprawy ze skargi D.A.J. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji ostatecznej w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. oddala skargę. Decyzją z [...] czerwca 2018r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: DIAS), na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 i art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. - dalej: o.p.) utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2018 r. odmawiająca uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie określenia D.A.J. zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. Z uzasadnienia tej decyzji wynikał następujący stan sprawy. Decyzją z [...] marca 2011 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił M.J. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu pierwszej instancji. Powyższa decyzja została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Go 1079/11 ją uchylił. W wyniku skargi kasacyjnej wniesionej przez organ, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I FSK 1520/15, uchylił z kolei ww. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez ten Sąd. Następnie wyrokiem z dnia 25 lutego 2016 r., sygn. akt I SA/Go 32/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę M.J.. Ww. orzeczenie jest prawomocne od dnia 30 marca 2016 r. Pismem z [...] października 2017 r. D.A.J., jako spadkobierca M.J., powołując się na art. 240 § 1 pkt 5 o.p. wniósł o wniósł o wznowienie postępowania podatkowego zakończonego decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. Wskazał, że okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi który ją wydał, jest brak możliwości prowadzenia działalności gospodarczej przez M.J. przebywającego w areszcie od dnia [...] czerwca 2005 r. do drugiej połowy 2007r., a tym samym brak możliwości uzyskiwania przychodów z działalności gospodarczej w 2006 r. Ponadto strona wniosła o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków (dyrektora Zakładu Karnego i jednocześnie oddziału prowadzącego areszt śledczy W.P., osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pomieszczeniami mieszkalnymi w areszcie śledczym, osób przebywających w jednym pomieszczeniu w areszcie śledczym z Panem M.J.) oraz dowodów z dokumentów (harmonogramu widzeń M.J. z osobami przebywającymi poza aresztem śledczym w 2006 r., podania czasookresu przebywania M.J. w areszcie śledczym przy Zakładzie Karnym), które w ocenie strony mają potwierdzać wskazaną we wniosku okoliczność. W toku postępowania ustalono, że D.A.J. jest spadkobiercą M.J., który był stroną postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2011 r., uprawnionym do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją wydaną wobec swojego zmarłego ojca. Status skarżącego został określony na podstawie prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Cywilny z [...].08.2013 r. sygn. akt [...], w którym Sąd stwierdził, że spadek po M.J. zmarłym [...].01.2013 r. nabył w całości na podstawie ustawy - z dobrodziejstwem inwentarza jego syn D.A.J. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. DIAS wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r., zaś postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. nr odmówił przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez stronę w piśmie z dnia [...] października 2017 r. W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...], DIAS odmówił uchylenia w całości decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał w szczególności, że podniesione przez stronę we wniosku z dnia [...] października 2017 r. okoliczności nie spełniają przesłanek z art. 240 § 1 pkt 5 o.p.i w związku z tym nie mogą stanowić podstawy do uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. W odwołaniu od ww. decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 122, art. 124, art. 180, art. 181, art. 187 i art. 188 , art. 191, art. 194, art. 210 § 4 oraz art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Opisując tryb wznowienia postępowania, skupił się na przesłance wskazanej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., na którą powołała się strona. Podkreślił, że aby została spełniona przesłanka określona w art. 240 § 1 pkt 5 o.p.skutkująca uchyleniem decyzji ostatecznej, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą mieć istotne znaczenie dla sprawy, charakteryzować się przymiotem nowości, muszą istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu decyzję ostateczną. Odnosząc się do przywołanej przez stronę we wniosku okoliczności podniósł, że w toku postępowania zakończonego decyzją Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] marca 2011 r. ustalono, że okoliczność aresztowania M.J. w okresie od czerwca 2005 r. do likwidacji firmy w październiku 2006 r. nie wyklucza go jako faktycznego właściciela firmy. Ponadto, prowadzenie firmy nie wymaga stałego przebywania na jej terenie. Firmę można prowadzić z różnych miejsc i w rozmaity sposób, w tym również poprzez najbliższego członka rodziny (jak w przedmiotowej sprawie przez żonę M.J. tj. J.J.). W konsekwencji organ kontroli określił M.J. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. Dodał, że M.J. nie zgadzając się ze stanowiskiem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w odwołaniu wskazał, że po swoim aresztowaniu w czerwcu 2005 r. nie mógł prowadzić firmy, ponieważ jego kontakty w tym okresie ze światem zewnętrznym były ograniczone; przebywając w areszcie nie miał możliwości wykonania jakiejkolwiek czynności, która konstytuuje prowadzenie działalności. Oznacza to zdaniem organu, że powyższe okoliczności powołane przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania były znane organom podatkowym, zostały rozpatrzone przez Dyrektora Izby Skarbowej i były przedmiotem rozstrzygnięcia wydanego w toku postępowania zwykłego. Wskazał, że w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] września 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż okoliczność aresztowania M.J. w czerwcu 2005 r. pozostaje bez wpływu na ustalenie, że był on właścicielem firmy "M". Na podstawie zeznań Z.L. jednoznacznie stwierdzono, iż w okresie po aresztowaniu M.J. firma miała coraz większe problemy finansowe. Konto firmy zostało zajęte przez komornika i pieniądze za świadczone usługi wpływały na prywatne konto J.J.. To ona osobiście informowała telefonicznie kontrahentów, aby płatności za usługi przelewali na jej konto. W takim stanie rzeczy Z.L. nie chcąc dalej "brnąć w ten nielegalny układ", postanowiła formalnie dokonać likwidacji działalności, którą firmowała swoim nazwiskiem. Fakt przekazywania pieniędzy z tytułu działalności firmy na konto J.J. potwierdziła sama J.J. w zeznaniu złożonym w dniu [...] marca 2008 r. Zaangażowanie się J.J. w zarządzanie firmą PPHU "M" Z.L. po aresztowaniu męża dodatkowo dowodzi, iż to on bezspornie był właścicielem firmy. Fakt, iż M.J. w okresie od czerwca 2005 r. do likwidacji firmy w październiku 2006 r. przebywał w areszcie, nie wyklucza go jako faktycznego właściciela firmy. Zatem okoliczność dotycząca prowadzenia działalności gospodarczej w 2006 r. i uzyskiwanie z tego tytułu przychodów przez M.J. w czasie, gdy przebywał w areszcie była znana organom podatkowym, co znalazło swe odbicie w treści wydanych przez nie decyzji. Okoliczność ta, była też przedmiotem oceny przez sądy administracyjne w związku ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. Odnosząc się do zawartego w piśmie o wznowienie postępowanie wniosku o przeprowadzenie dowodów z zeznań świadków oraz dowodów z dokumentów stwierdził, że pozostają bez wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie. Objęte wnioskami dowody nie posiadają waloru istotności w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p., pozwalającego na zmianę stanowiska w przedmiotowej kwestii. Brak jest podstaw do stwierdzenia, że przeprowadzenie wnioskowanych dowodów, mogłoby doprowadzić do wydania odmiennego rozstrzygnięcia, niż to, które zawarte zostało w decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2011 r. Co do zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 w zw. z art. 245 § 1 pkt 1 o.p. stwierdził, iż jest on bezzasadny. Wydanie decyzji, o której mowa w art. 245 § 1 pkt 1 o.p. możliwe jest bowiem tylko wówczas, gdy okoliczności lub dowody wskazane przez Stronę spełniają przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 ww. ustawy. Postępowanie wznowieniowe ma charakter nadzwyczajny, a jego przedmiotem jest w pierwszej kolejności ocena istnienia przesłanek określonych w art. 240 § 1 o.p. Dopiero pozytywne ustalenia, co do istnienia przesłanek wznowienia mogą uzasadniać ewentualne uchylenie decyzji ostatecznej i ponowne rozstrzygnięcie sprawy. W konsekwencji w ocenie organu odwoławczego w przedmiotowej sprawie, zaważywszy na fakt, że wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność przebywania przez M.J. w areszcie śledczym nie jest nową okolicznością faktyczną, w sprawie nie zachodzi konieczność uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej w całości lub w części. Za niezasadne uznał ponadto zarzuty dotyczące naruszenia art. 122, art. 124, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191 i art. 194 o.p. podkreślając w szczególności, iż w ramach postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania organ podatkowy nie może po raz pierwszy przeprowadzać dowodów, które miałyby stanowić podstawę do wszczęcia tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji decyzji ostatecznych. W postępowaniu wznowieniowym organy podatkowe zobowiązane są jedynie do badania istnienia przesłanek z art. 240 § 1 cyt. ustawy, a nie do ponownego całościowego rozpatrzenia merytorycznego sprawy. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego ww. decyzji zarzucono naruszenie przepisów, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 122 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy; 2) art. 124 o.p. poprzez niedokładne wyjaśnienie zasadności przesłanek, które legły u podstaw wydania orzeczenia administracyjnego, w szczególności podstaw do określenia granicy odpowiedzialności spadkobiercy; 3) art. 180, 181, 187 i 188 o.p. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodów niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz błędne (niewłaściwe) przeprowadzenie postępowania dowodowego, co w konsekwencji powoduje brak zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący; 4) art. 191 o.p. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego; 5) art. 194 o.p. poprzez jego niezastosowanie, a to nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów urzędowych znajdujących się aktach spraw karnych M.J.; 6) art. 210 § 4 o.p. poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji. W uzasadnieniu ponownie podniósł, że okolicznością faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, który wydał decyzję, jest brak możliwości prowadzenia i kontrolowania działalności gospodarczej przez M.J. przebywającego w areszcie od dnia [...] czerwca 2005 r. do drugiej połowy 2007 r., a tym samym brak możliwości uzyskiwania przez M.J. przychodów z działalności gospodarczej w 2006 r. Dowodami potwierdzającymi tę okoliczność miały być zeznania dyrektora Zakładu Karnego i jednocześnie oddziału prowadzącego areszt śledczy (w latach 1990 - 2009) – W.P.. Organ odmawiając przeprowadzenia dowodów, nie wskazał zarazem podstawy, na jakiej J.J. mogłaby prowadzić firmę męża, tzn. czy posiadała stosowne pełnomocnictwa czy też podpisywała się jego imieniem i nazwiskiem. Z zasad logicznego rozumowania oraz doświadczenia życiowego wynika natomiast, że osoba trzecia (także małżonka osoby prowadzącej działalność gospodarczą) nie może prowadzić działalności innej osoby bez posiadania stosownych pełnomocnictw. Ponadto gdyby przyjąć, że firmę prowadziła J.J., to należałoby przypisać odpowiedzialność na zasadzie firmanctwa, a nie prowadzenia działalności samoistnie. Z takim stanowiskiem przemawiają: 1) uzasadnienie zapadłego w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2006 r. wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt: I SA/Go 1079/11, w którym wskazuje się na liczne uchybienia decyzji, co do której złożono wniosek o wznowienie postępowania; 2) istniejącą pomiędzy M.J. a jego małżonką J.J. od 1997 r. rozdzielność majątkową. W zakresie naruszenia art. 210 § 4 o.p. podniósł, że nie można w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji rozróżnić trzech podstawowych dla niej elementów: 1) jakie dowody zostały przeprowadzone (co zeznali świadkowie, co wynika z dokumentów i innych środków dowodowych); 2) co organy podatkowe uznały za ustalone (w oparciu o jaki stan faktyczny organy te orzekały); 3) jakie skutki prawne organy podatkowe wywodzi z dokonanych ustaleń faktycznych. W zaskarżanej decyzji te elementy w jego ocenie się zlewają. W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod kątem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Po rozpoznaniu sprawy w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2018 r. DIAS utrzymał w mocy własną decyzję z [...] marca 2018 r., którą odmówił uchylenia ostatecznej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z [...] września 2011r. w przedmiocie określenia M.J. ojcu D.A.J. zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. Wyjaśnić zatem należy, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową, stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w ramach którego taką decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w przepisie art. 240 § 1 o.p. Jest to zarazem jeden z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, mających na celu kontrolowanie prawidłowości decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Postępowanie i możliwość wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym przez organ administracji jest wyjątkiem od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 128 o.p. służącej ochronie ogólnego porządku prawnego. Trwałość decyzji pozwala stronie polegać na rozstrzygnięciach organów państwa, a organy zabezpiecza przed wielokrotnym rozstrzyganiem tych samych spraw. Dlatego też tryby nadzwyczajne służą do weryfikacji decyzji ostatecznych wyłącznie w wyjątkowych i ściśle określonych przepisami sytuacjach. Zaznaczenia również wymaga, że przesłanki wznowienia postępowania powiązane są z kwalifikowanymi wadami procesowymi, uzasadniającymi uchylenie decyzji ostatecznej i rozstrzygnięcie sprawy w nowym, wolnym od wad "procesowych" postępowaniu administracyjnym czy podatkowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 grudnia 2010 r. sygn. akt I FPS 7/10; opubl. ONSA i WSA z 2011 r. nr 2, poz. 21). Jedną z przesłanek wznowienia postępowania określonych w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., na którą powołuje się też strona skarżąca w niniejszej sprawie, jest ujawnienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Zatem o zaistnieniu tej podstawy wznowienia postępowania można mówić wówczas, gdy łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, są one istotne dla sprawy, tzn. mogą mieć wpływ na jej odmienne rozstrzygnięcie, nie były znane organowi, który wydał decyzję i istniały w dniu wydania decyzji. Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy muszą być nowe. Przez pojęcie nowych okoliczności faktycznych należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym nie ma znaczenia, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach. Ponadto nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p., to zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte przez organ, jak i po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Kolejną przesłanką jest istnienie tych okoliczności faktycznych lub dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej. Ostatnią przesłanką jest to, że wspomniane okoliczności faktyczne lub dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć trzeba, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do stwierdzenia czy organ zasadnie, po wznowieniu postępowania, odmówił uchylenia decyzji ostatecznej Dyrektora Izby Skarbowej, z uwagi na niestwierdzenie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przy czym skarżący upatruje ww. przesłanki - jak twierdzi – w istniejącej w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznanej organowi, okoliczności faktycznej, którą jest brak możliwości prowadzenia i kontrolowania działalności gospodarczej przez M.J. przebywającego w areszcie od [...] czerwca 2005 r. do drugiej połowy 2007 r., a tym samym brak możliwości prowadzenia wówczas działalności gospodarczej. W ocenie Sądu należy przyznać rację organowi, który uznał, że okoliczność ta była już przedmiotem analizy w postępowaniu wymiarowym, a tym samym nie można jej przypisać cechy nowości w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 o.p. Przypomnieć bowiem należy, że Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określając decyzją z [...] marca 2011 r. M.J. zobowiązanie w podatku od towarów i usług za wskazane w niej miesiące 2006 r. uznał, że okoliczność aresztowania podatnika nie wyklucza go jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Także w ostatecznej decyzji z [...] września 2011 r., której uchylenia strona żąda, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczność aresztowania M.J. w czerwcu 2005 r. pozostaje bez wpływu na ustalenie, że był on przedsiębiorcą prowadzącym działalność gospodarczą pod nazwą M. Stwierdzono, że zaangażowanie się żony aresztowanego w zarządzanie firmą dodatkowo dowodzi, że to on bezspornie był właścicielem firmy. Owa okoliczność była też przedmiotem oceny przez sądy administracyjne w pierwszej jak i drugiej instancji. Co istotne, WSA w Gorzowie Wlkp. orzekając w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. w warunkach art. 190 p.p.s.a. (po wyroku NSA z 19.11.2015 r., I FSK 1520/15), wyrokiem z 25 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Go 32/16 prawomocnie oddalił skargę M.J.. W świetle powyższego nie można przyjąć, że wskazana we wniosku o wznowienie postępowania okoliczność była nieznana organowi. To, że została ona w postępowaniu wymiarowym oceniona odmiennie niż tego chciałaby strona, nie oznacza, że organ nie miał o niej wiedzy. Okoliczności o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 o.p. mają bowiem być nowe, co oznacza, że nie mogą wynikać z odmiennej oceny zebranego materiału dowodowego. Zresztą kwestia oceny możliwości prowadzenia przez M.J. działalności gospodarczej w 2006 r. w warunkach aresztowania, była jedną z zasadniczych, gdyż to przecież od niej uzależniona była możliwość opodatkowania podatnika. Zatem nie można przyjąć, że była to okoliczność nowa. Tak więc odmienna ocena faktów przez podatnika, które istniały w dniu wydania decyzji i były znane organowi, nie oznacza pomijania istotnych okoliczności faktycznych, a tym bardziej nie uzasadnia uchylenia decyzji ostatecznej w trybie wznowienia postępowania (por. wyrok NSA z 26.05.2017 r. , I FSK 1070/15). Skarżący wskazał ponadto, że dowodami potwierdzającymi przytoczoną przez niego okoliczność mają być zeznania dyrektora zakładu karnego – W.P., osób sprawujących bezpośredni nadzór nad pomieszczeniami mieszkalnymi w areszcie śledczym, osób przebywających wspólnie w jednym pomieszczeniu w areszcie z M.J. oraz dokumenty w postaci harmonogramu widzeń, czy też określające czasookres przebywania M.J. w areszcie śledczym, których przeprowadzenia zażądał. Odnosząc się do powyższego nie sposób nie dostrzec, że skarżący poprzez zawarte w piśmie o wznowienie postępowania wnioski podejmuje próbę otwarcia na nowo postępowania wymiarowego, co nie można zaakceptować w świetle zasady stałości decyzji ostatecznej. Nadto należy dostrzec, że dowody te mogły zostać zawnioskowane w toku zwykłego postępowania instancyjnego, czego w sprawie zabrakło. Należy również zwrócić uwagę, że co do zasady nie jest dopuszczalne w celu wykazania przesłanki wznowienia, żądanie przeprowadzenia dowodu we wniosku o wznowienie postępowania. Jak wskazuje się w orzecznictwie, wnioski dowodowe zgłoszone w piśmie o wznowienie muszą być oceniane z uwzględnieniem konwencji tego postępowania. Organ po wznowieniu postępowania bada bowiem przedstawiane okoliczności lub dowody, które są już udostępnione organowi, bez potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z 12.06.2018 r.,II FSK 1578/16). Pomijając jednak nawet powyższe, należy przyznać rację organowi odwoławczemu, że okoliczności, które miały zostać dowiedzione wskazanymi dowodami, były znane organowi odwoławczemu przed wydaniem decyzji, a więc nie są okolicznościami nowymi. A tylko nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody czyli takie, które pozwoliłyby dokonać odmiennych ustaleń w zakresie stanu faktycznego przyjętego w ostatecznej decyzji, mogły mieć znaczenie w sprawie. Skarżący podniósł również, że przyjmując, iż to J.J. prowadziła firmę, to należałoby jej przypisać odpowiedzialność na zasadzie firmanctwa, za czym przemawia uzasadnienie wyroku wydane w przedmiocie podatku VAT za poszczególne miesiące 2006 r. w sprawie I SA/Go 1079/11. Jak bowiem trafnie podniósł DIAS, wyrok został uchylony przez NSA wyrokiem z 19 listopada 2015 r. sygn. akt I FSK 1520/15, gdzie sąd odwoławczy zakwestionował stanowisko WSA, iż tymczasowe aresztowanie wyłączało możliwość wykonywania działalności gospodarczej w czasie stosowania tego środka zapobiegawczego. W związku z powyższym, Sąd za chybiony uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania tj. art. 122, art. 180, art. 181, art. 187, art. 188, art. 191 oraz art. 194 o.p. Sąd za nietrafny uznaje też zarzut naruszenia art. 124 o.p. W niniejszymi postępowaniu nie była bowiem badana kwestia określenia granicy odpowiedzialności spadkobiercy, lecz kwestia możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej w przedmiocie określenia M.J. zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od stycznia do października 2006 r. Końcowo należy stwierdzić, że wbrew opinii strony, wydana w sprawie decyzja zawiera wszystkie wymogi określone w art. 210 § 4 o.p.. Organ mając na uwadze charakter postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, w sposób precyzyjny opisał dlaczego powołana przez stronę przesłanka nie spełnia warunków z art. 240 §1 pkt 5 o.p. Oceniono też zasadność przeprowadzenia zawnioskowanych przez stronę we wniosku o wznowienie postępowania dowodów. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło