I SA/Go 40/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-03-10

Skład orzekający: Stefan Kowalczyk, Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska – Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące zakup materiałów budowlanych, wystawione przez podmiot, który nie dysponował zapleczem magazynowym i transportowym, a którego zeznania nie znajdują potwierdzenia w innych dowodach, mogą stanowić podstawę do zaliczenia wydatków na te materiały do kosztów uzyskania przychodów w podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że faktury dokumentujące zakup materiałów budowlanych, wystawione przez podmiot, który nie dysponował zapleczem magazynowym i transportowym, a którego zeznania nie znajdują potwierdzenia w innych dowodach, nie mogą stanowić podstawy do zaliczenia wydatków na te materiały do kosztów uzyskania przychodów. W takiej sytuacji księgi rachunkowe prowadzone na podstawie tych faktur są nierzetelne, a wydatki te nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu, ponieważ nie wykazano rzeczywistego poniesienia wydatku ani związku przyczynowo-skutkowego z przychodem.
Stan faktyczny
Skarżąca spółka z o.o. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, która określiła spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok. Organ podatkowy stwierdził zaniżenie przychodów i zawyżenie kosztów uzyskania przychodów, m.in. na podstawie faktur od firmy C A.G. za materiały budowlane, które zdaniem organu nie odzwierciedlały rzeczywistych transakcji gospodarczych. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o CIT poprzez nieuznanie wydatków za koszty uzyskania przychodów, twierdząc, że dokumentacja była prawidłowa i transakcje miały miejsce.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi "K" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 r. oddala skargę. I SA / Go 40 / 10 U Z A S A D N I E N I E Skarżąca, K spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...].11.2009 roku, utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].06.2009 roku, wydanej w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok. Z akt sprawy wynika że : Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...].06.2009 roku określił skarżącej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2007 rok w kwocie 142. 130 złotych. Organ wskazał iż, w wyniku przeprowadzonego postępowania kontrolnego stwierdził następujące nieprawidłowości mające wpływ na rozliczenie podatku dochodowego od osób prawnych za 2007 rok : A. zaniżenie przychodów dla celów podatkowych na kwotę 8.220,46 złotych, poprzez wykazanie kwoty 10.969.493,90 złotych zamiast kwoty 10.977.714,36 złotych. B. zawyżenie kosztów uzyskania przychodów na kwotę 727.631,32 złote, poprzez dokonanie w księgach rachunkowych zapisów na podstawie rachunków i faktur zawierających nieprawdziwe dane kontrahenta, stwierdzających operacje które nie miały miejsca, oraz dokumentujących wydatki niezwiązane z przychodami osiągniętym w 2007 roku. Na powyższą kwotę składają się : - kwota 16.000,0 złotych ujęta w rachunku z dnia [...].08.2007 roku nr [...] wystawionego przez Usługi J.K., za wykonanie prac budowlanych zgodnie ze zleceniem z dnia [...].07.2007 roku, w sytuacji gdy J.K. nie żył w dniu sporządzenia w / w zlecenia, bowiem zmarł [...].02.2007 roku, - kwota 63.759,0 złotych ujęta w rachunkach wystawionych przez firmę Usługi D.B. za wykonanie robót budowlanych zgodnie z zleceniami z dnia [...].03.2007 roku, [...].06.2007 roku i [...].07.2007 roku, w sytuacji gdy D.B. nie żył w dniach sporządzenia zleceń, bowiem zmarł w dniu [...].04.1994 roku, - kwota 60.000 złotych ujęta w fakturach wystawionych przez firmę F S.A. w sytuacji gdy spółka ta w 2007 roku nie dokonywała sprzedaży materiałów budowlanych na rzecz skarżącej i nie wystawiała na jej rzecz faktur, - kwota 472.072,32 złote ujęta w fakturach dotyczących zakupu materiałów budowlanych wystawionych przez firmę C A.G., w sytuacji gdy faktury te nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, - kwota 115.800,0 złotych ujęta w fakturze wystawionej przez spółkę cywilną K W.M., A.M. za wykonanie więźby dachowej na budynkach których budowa została zakończona w 2006 roku, w sytuacji gdy przychód skarżąca osiągnęła i wykazała w 2006 roku. Wydatek ten został wyłączony z kosztów uzyskania przychodów w 2007 roku, gdyż nie ma związku z przychodami uzyskanymi w tymże roku. Wobec powyższego organ podatkowy nie uznał, zgodnie z art. 193 § 2 i § 4 w zw. z art. 3 pkt. 4 ordynacji podatkowej prowadzonych przez skarżącą ksiąg rachunkowych za dowód tego co wynika z zawartych w nich zapisów, co do kwoty 727.631,32 złote. Organ odstąpił na podstawie art. 23 § 2 ordynacji podatkowej od określenia podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych w drodze oszacowania, gdyż posiadane dane pozwalały na określenie podstawy opodatkowania. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła skarżąca wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istotny sprawy, a ewentualnie przekazanie do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 7 i 12 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm /, poprzez nie zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów kwoty 472.072,32 złotych z tytułu zakupionych i wykorzystanych przy budowie materiałów, a także przyjęcie iż nie było podstaw do zaliczenia kwoty 115.800,0 złotych do kosztów uzyskania przychodów z tytułu poniesionych wydatków poniesionych za zakup materiałów budowlanych, a ujętych w fakturze wystawionej przez K s.c. W.M., A.M.. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...].11.2009 roku utrzymał mocy decyzją organu podatkowego I instancji. W uzasadnieniu powtarzając argumentację podniesioną w postępowaniu w I instancji, wskazał iż nie uznaje zarzutów skarżącej za uzasadnione, wskazując iż wyłączenie kwot wskazanych przez organ I instancji było uzasadnione. Na powyższą decyzję skargę wniosła skarżąca żądając uchylenia powyższych decyzji w części, do kwoty 106.170 złotych i umorzenia postępowania lub uchylenia decyzji w zakresie objętym zaskarżeniem. Powyższej decyzji skarżąca zarzuciła : - naruszenie art. 7 i 12 ust. 1 w zw. z art.15 ust. 1 i w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. / i art. 121. 123.124. ustawy z dnia 29.08.1997 roku ustawy Ordynacja podatkowa / Dz.U. z 2005 roku Nr. 8 poz. 60 z zm./, poprzez przyjęcie iż na skutek wadliwej ewidencji rachunkowej i niewłaściwego udokumentowania wydatków, skarżąca nie mogła zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w kwoty 472.072,32 złotych z tytułu faktycznie zakupionych i wykorzystanych przy budowach materiałów, jak również kwoty 115.800 złotych objętej fakturą nr [...]. Zdaniem skarżącej ewidencja rachunkowa jak i zapisy w tej księdze prowadzone były rzetelnie i nie zostały podważone przez organ podatkowy. Organ podatkowy nie przedstawił dowodu przeciwnego z którego wynikałoby, iż dostawy materiałów wykonane przez A.G. nie zostały dostarczone skarżącej. Zeznania świadków nie mogą zdaniem skarżącej podważyć dowodu z dokumentów jakimi są dowody z faktur, a wątpliwości pojawiające się na tym nie mogą być tłumaczone na niekorzyść skarżącej. Nadto skarżąca wskazała iż od momentu dostarczenia materiałów budowlanych upłynął znaczny okres czasu i nie można żądać od świadków aby szczegółowo pamiętali okoliczności zdarzenia. Art. 15 ustawy z dnia 15.02.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. / nie precyzuje sposobu dokumentowania poniesionego wydatku, a udokumentowanie wydatków poczynione przez skarżącą spełnia warunki określone przez ustawę o rachunkowości. Skarżąca poprzez przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków jak i z dokumentów potwierdziła że, dostawy materiałów przez A.G. miały miejsce i wydatki na kwotę 472.072,32 złote mają związek z przychodem. Natomiast okoliczności przedstawione w uzasadnieniu decyzji przez organ podatkowy odnoszące się do A.G. nie mogą mieć ujemnego wpływu na sytuację prawną i faktyczną skarżącej. Skarżąca podniosła również iż w 2007 roku zgodnie z zakładowym planem kont nie obowiązywało ją wprowadzenie dodatkowych wewnętrznych dokumentów w postaci np. dowodów PZ czy Mm / przyjęcia i przesunięcia wewnątrz spółki / na konkretne budowy co niweczy zarzut nieprawidłowego dokumentowania transakcji gospodarczych. Zakupy materiałów budowlanych natomiast mają uzasadnienie ekonomiczne a efektem ich zużycia było wybudowanie budynków i zagospodarowanie poszczególnych lokali mieszkalnych przez inwestorów co znajduje potwierdzenie w zawartych i zrealizowanych umowach. Efektem powyższych nieprawidłowości było pozbawienie zaliczenia faktycznych wydatków na zakup materiałów do kosztów uzyskania przychodów. Nadto skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji błędne rozpatrzenie zakresu odwołania skarżącego, ponad granice zakreślone w odwołaniu i wydanie wadliwej decyzji. Zdaniem skarżącej odwołanie od decyzji organu I instancji nie obejmowało kwoty 35.960 złotych, bowiem skarżąca uznała zasadność rozstrzygnięcia organu co do tej kwoty. Tym samym uzasadnienie decyzji II instancji nie odnosi się do przedmiotu sporu objętego odwołaniem. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał iż stwierdzono nierzetelność dowodów źródłowych dokumentujących nabycie od firmy C A.G. materiałów budowlanych o wartości 472.072,32 złote netto, albowiem ich treść nie odzwierciedla stanu rzeczywistych procesów gospodarczych. Organ wywiódł że wobec uznania iż przedstawione faktury od firmy C A.G. nie przedstawiały rzeczywistego przebiegu zdarzeń w nich opisanych, nie mogły być one podstawą zapisów w księdze, którą w tym zakresie uznano za nierzetelną na podstawie art. 193 § 4 ordynacji podatkowej. Dla oceny czy księga jest rzetelna znacznie ma to czy w oparciu o jej zapisy można ustalić prawidłową podstawę opodatkowania, czy zawiera zapisy dotyczące wszystkich zdarzeń podatkowych mających wpływ na ustalenie tej podstawy. Jeżeli księga zawiera zapisy opierające się na dowodach nie odzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń to należy ją traktować jako nierzetelną, co powoduje iż nie może ona stanowić dowodu w postępowaniu. Zasadnie również zdaniem organu odstąpiono od szacowania podstawy opodatkowania bowiem dane wynikające z ksiąg podatnika po wyłączeniu błędnych zapisów na podstawie zakwestionowanych rachunków i faktur pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Nie zasadne są również zdaniem organu zarzuty naruszenia art. 7, i 12 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 i w zw. z art. 9 ust. 1 o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. / bowiem między kosztem podatkowym a przychodami podatnika musi wystąpić związek przyczynowo-skutkowy. Adresatem art. 15 ust. 1 w / w ustawy jest skarżący, bowiem to on z momentem zaliczenia danego wydatku do kosztów uzyskania przychodów w sposób obiektywny dający się uzasadnić ustalił iż wydatek ten prawdopodobnie spowoduje zwiększenie lub uzyskanie przychodów. Przekonanie subiektywne skarżącej nie ma wpływu na kwalifikację kosztu o którym mowa war t. 15 ust. 1 w / w ustawy. Skarżąca winna mieć świadomość iż organ podatkowy który będzie w przyszłości badał zasadność przeprowadzonej kwalifikacji kosztowej, stosując te same obiektywne kryteria winien dojść do tego samego rezultatu. Na podatniku ciąży również wykazanie faktu wystąpienia związku przyczynowo-skutkowego określonego w art. 15 ust. 1 o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. /. W interesie skarżącej jest wykazanie istniejącego związku przyczynowo-skutkowego, bowiem organ podatkowy zaakceptuje działania podatnika o tyle tylko gdy przedstawi on uzasadnienie iż dana sytuacja wystąpiła. Natomiast na organie nie spoczywa ciężar dowodu w tym zakresie, bowiem w takim wypadku kosztem podatkowym byłoby wszystko to co skarżąca / podatnik / uznałby nawet subiektywnie za koszt uzyskania przychodu, z wyjątkiem tego co do czego organ wykazałby brak związku przyczynowo-skutkowego między poniesionym wydatkiem a przychodem. Organ podatkowy wsparł argumentację wskazując na wyrok NSA z dnia 9.12.2005 roku FSK 2714 / 04. Z tegoż względu skarżący / podatnik/ winien dochować należytej staranności w przy dokonywaniu wydatków, tak aby mógł wykazać poniesiony wydatek i powyższy związek. Zdaniem organu faktura nie jest dowodem na podstawie której skarżący może wykazać poniesienie wydatku, bowiem jest to dokument księgowy. Skarżący winien wykazać się aktywnym uczestnictwem w postępowaniu celem wykazania legalnego nabycia towarów, co do których poniesiony wydatek stanowiłby koszt uzyskania przychodu. Na organie spoczywa obowiązek ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności, co nie oznacza iż na organie spoczywa nieograniczony obowiązek poszukiwania dowodów celem wykazania faktów istotnych dla sprawy. Jeżeli podatnik zmierza do wykazania swojej korzyści majątkowej to ciężar wykazania okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy spoczywa na skarżącej / podatniku /. W tej mierze organ podatkowy powołał się na wyrok NSA z dnia 28.03.2006 roku I FSK 751 / 05. Skarżąca wobec art. 15 ust. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. / nie wykazała iż poniesione wydatki można by zakwalifikować do kosztów uzyskania przychodów. Jak wynikało bowiem z postępowania dowodowego A.G., wystawca faktur za dostarczone materiały budowlane, prowadził działalność gospodarczą i twierdził że sprzedawał materiały budowlane skarżącej. Zeznania te nie zostały uznane za wiarygodne wobec innych ustaleń dokonanych w toku postępowania. Za uznaniem iż w rzeczywistości faktury wystawione przez ten podmiot nie dokumentują sprzedaży materiałów budowlanych przemawiają następujące okoliczności : - brak poza fakturami innych dowodów źródłowych np. umów, dokumentów związanych dokonywaniem zamówień i ich realizacją, dowodów zapłaty za dostarczone materiały, - między skarżącą a firmą A.G. brak było jakiejkolwiek innej dokumentacji handlowej obrazującej obrót między tymi podmiotami, - transakcje ujęte w fakturach nie zostały poprzedzone zawarciem jakiejkolwiek umowy pisemnej, a dostawom materiałów nie towarzyszyły jakiekolwiek dowody WZ, - skarżąca nie otrzymała od A.G. żadnych dokumentów, świadectw, certyfikatów wskazujących na jakość i pochodzenie materiałów, czy umożliwiających określenie środków transportu, brak jest również wymiany korespondencji handlowej. Organ podatkowy przy tym zwrócił uwagę że na podstawie umowy z inwestorem skarżąca była zobowiązana do stosowania materiałów zgodnych z obowiązującym w Polsce przepisami oraz normami, - świadek A.G. nie wskazał dostawców materiałów, a także transakcji które miały mieć miejsce, nie uprawdopodobnił iż dokonywał zakupu materiałów przez Internet, nie przedłożył faktur na zakup materiałów dostarczonych skarżącej wskazując na zagubienie dokumentacji w niewyjaśnionych okolicznościach, również żaden z podmiotów na które się powoływał że z nimi współpracuje takiego faktu nie potwierdzał, - materiały budowlane na budowę dostarczał według zeznań A.G. on sam, samochodem [...] – bus, a także sprzedawcy których nie określił. Organ podatkowy zauważył iż dostawa materiałów budowlanych ze względu na wagę i objętość wymagałaby od A.G. wielokrotnych wizyt na budowie celem zrealizowania tylko jednej faktury, a świadek ów nie dysponuje bazą magazynową. - beton na budowę dostarczano według zeznań A.G. od dostawcy którego danych nie zna, bowiem dostawy załatwiał jego znajomy którego danych także nie ma, - brak jest potwierdzenia zeznań A.G. iż materiały odbierała skarżąca bowiem tego nie potwierdzają zeznania świadków D.S. i J.K., prezesa spółki. Organ wskazał iż nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym zeznania w/w świadka wskazujące że materiały dostarczano na budowę bezpośrednio po zakupie z pominięciem magazynu. Nadto świadek R.M. który jest współpracownikiem A.G. nie miał wiedzy kto dostarczał zakupione materiały. - pracownicy skarżącej np. M.N. kierownik budowy, świadek Z.L. przesłuchany na wniosek skarżącej, również nie potrafili rozpoznać A.G. jako dostawcy materiałów budowlanych, nie potrafili również wskazać kto i jakim środkiem transportu je dostarczył, - należności za materiały budowlane były dokonywane bezgotówkowo, natomiast w przypadku transakcji zakwestionowanych gotówkowo, przy braku jakichkolwiek dokumentów wskazujących na dokonane płatności. Nadto brak jest pokwitowań gotówki pobranej na zapłatę powyższych należności, a informacje zamieszczone w ewidencji nie pozwalają na weryfikację twierdzeń skarżącej. Organ podatkowy również uznał iż ustalenia co do współpracy skarżącej z firmami Usług J.K., Usługi D.B., oraz z firmą F S.A. są prawidłowe. Jak wynika bowiem z materiału dowodowego J.K. i D.B. w danym roku nie świadczyli na rzecz skarżącej usług budowlanych, a w 2007 roku nie żyły. Nadto skarżąca nie mogła nabyć materiałów budowlanych od firmy F S.A. bowiem zeznania pracowników tej firmy wskazują iż faktury posiadane przez skarżącą a dokumentujące sprzedaż materiałów budowlanych z tejże firmy na rzecz skarżącej wskazują że podpisy na fakturach nie są autentyczne, pieczątka "zapłacono gotówką" nie jest stosowana przez firmę, a rozliczenia dokonywane są w formie bezgotówkowej. Nadto faktury zostały wydrukowane na drukarce atramentowej nie stosowanej w firmie, a firma nie prowadziła sprzedaży materiałów budowlanych, w szczególności np. krawężników i kostki brukowej. Zdaniem organu, wbrew zarzutom skargi, decyzja nie wykracza poza zakres zarzutów określonych w odwołaniu bowiem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę. Nie może się ograniczyć do kontroli decyzji organu I instancji czy rozpatrzenia zasadności argumentów, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organy podatkowe nie kwestionują faktu wybudowania budynków przez skarżącą, jednak podważają w oparciu o zebrany materiał dowodowy zasadność zaliczenia do kosztów podatkowych zakwestionowanych wydatków. Nie jest sporny, zdaniem organu fakt wybudowania budynków i wykorzystania materiałów budowlanych, a czy i jakie wydatki skarżąca poniosła na ich nabycie. Sam fakt wykazania iż budynki wybudowano a materiały zużyto nie jest równoznaczne z wykazaniem że zostały one zakupione czy nabyte w sposób umożliwiający uznanie ich za koszt podatkowy. Usankcjonowanie powstałej sytuacji prowadziłoby do akceptacji rozliczenia podatkowego opartego na treści wyłącznie faktur, a nie na rzeczywistym przebiegu działalności gospodarczej. Odnosząc się do zarzutu wyeliminowania z kosztów kwoty 115.800 złotych, organy nie kwestionowały faktu wykonania i wysokości tych wydatków, lecz ich związek z prowadzoną 2007 roku działalnością. Jak bowiem wynika z akt sprawy K s.c. wykonała w 2006 roku na rzecz skarżącej więźbę dachową, a budowa budynków na których ta więźba została zamocowana zakończona została w 2006 roku. Wydatek ten jednak skarżąca ujęła w 2007 roku, po usunięciu wad i usterek według twierdzeń skarżącej, bowiem wtedy były przedmiotem odbioru i wtedy mogła być wystawiona faktura. Zdaniem organu przychód powstaje z momentem uzyskania uprawnienia do uzyskania należności, niezależnie od faktycznego jej otrzymania. Uznając iż datą uzyskania należności jest data sprzedaży lokali mieszkalnych w dniu sporządzenia aktu notarialnego. Tak więc w tej dacie winny zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów poniesione wydatki. Nadto skarżąca dwukrotnie odsyłała faktury bez księgowania, a winna ująć w księgach fakt otrzymania faktury, a następnie dokonać ich korekty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 / właściwość sądów administracyjnych obejmuje sprawowanie kontroli decyzji i innych rozstrzygnięć administracyjnych, w oparciu o kryterium ich zgodności z prawem. Uchylenie przez sąd zaskarżonego aktu następuje tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu lub w wyniku naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm /. Po dokonaniu kontroli zaskarżonej decyzji, mając na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, Sąd stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca zarzuciła bezzasadne uznanie przez organ podatkowy iż prowadzona ewidencja rachunkowa jest prowadzona wadliwie, na skutek ujęcia w tej ewidencji faktury na kwotę 472.072,32 złote odnoszącej się do zakupów materiałów budowlanych, która nie odzwierciedla rzeczywistych zdarzeń gospodarczych i w konsekwencji uznanie za błędne, zaliczenie tej kwoty do kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. /. aby określony koszt można było uznać za koszt uzyskania przychodu, między tym kosztem a przychodem musi istnieć związek polegający na wpływie poniesionego wydatku na powstanie lub zwiększenie przychodu. Wydatek ten winien dotyczyć rzeczywistego zdarzenia gospodarczego związanego z działalnością gospodarczą podatnika, które to zdarzenie miało lub mogło mieć wpływ na osiągnięcie przychodów. Podatnik ma obowiązek wykazania, że poniósł określone wydatki, które zaliczył do kosztów uzyskania przychodu, a także udokumentowania, w sposób nie budzący wątpliwości, faktu ich poniesienia. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych w art. 9 ust. 1 stanowi, że podatnicy są obowiązani do prowadzenia ewidencji rachunkowej, zgodne z przepisami ustawy z dnia 29.09.1994 roku o rachunkowości / Dz.U. Nr 121 poz. 591 z zm. /, w sposób zapewniający określenie wysokości dochodu / straty /, podstawy opodatkowania. Dla wykazania poniesionego wydatku nie jest wystarczający sam fakt przedłożenia faktury, określającej poniesiony wydatek, bowiem faktura jest jednym z dowodów mających na celu wykazanie iż sprzedaż towaru / materiałów budowlanych/ została rzeczywiście dokonana. Podatnik winien to w sposób bezsporny w drodze dowodzenia wykazać za pomocą wszelkich środków dowodowych, w tym również poprzez przedłożenie dowodu w postaci faktury. Organy podatkowe kwestionowały twierdzenie skarżącej że przedstawione faktury, wystawione przez firmę C A.G. na kwotę 472.072,32 złote dokumentują dokonanie rzeczywistych transakcji gospodarczych, to jest sprzedaży materiałów budowlanych. W ocenie Sądu zgromadzony materiał dowodowy uzasadniał zakwestionowanie przez organy podatkowe wykazanych wydatków bowiem sprzedaż materiałów budowlanych w rzeczywistości nie została dokonana. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika że firma C A.G. nie dysponowała zapleczem magazynowym i transportem, koniecznym dla prowadzenia tak znacznego obrotu materiałami budowlanymi. Brak było jakiejkolwiek, poza fakturami dokumentacji odzwierciedlającej przebieg zdarzeń gospodarczych pomiędzy skarżącą a w / w firmą i to przy uwzględnieniu znaczącej wartości zawieranej umowy w tym m.in. dowodów wypłat z kasy kwot, które były uiszczane za materiały, gotówkowo, tejże firmie. Z zeznań świadków, m.in. pracujących na budowie wynika iż A.G. nie kojarzono z materiałami budowlanymi dostarczanymi na budowę, a tenże nie potrafił przedstawić jakichkolwiek dokumentów wskazujących na zakup dostarczonych materiałów, jak również nie potrafił wskazać firm sprzedających mu materiały budowlane, nie wskazał również danych pośredników poprzez których materiały były nabywane itp. Przeprowadzone postępowanie i wskazanie na szereg okoliczności przemawiających za uznaniem iż faktury przedstawione na zakup materiałów w powyższej firmie nie dokumentują rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie budzą wątpliwości Sądu. Tym samym brak jest podstaw do uznania zasadności zarzutów skarżącej co do naruszenia art. 12, 123, 124 ordynacji podatkowej jak również art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. /. Podkreślić jednocześnie należy iż skarżąca nie wykazała żadnej inicjatywy dowodowej celem wykazania iż powyższe dokumenty przedstawiają rzeczywisty obraz dokonanych transakcji kupna materiałów budowlanych, a w tym zakresie to skarżąca winna wykazać iż faktury dotyczą rzeczywistej transakcji dokonanej między skarżącą a wystawcą faktury / wyrok NSA z dnia 28.03.2006 roku I FSK 751 / 05 /. Tak więc zasadnym było uznanie iż powyższe faktury nie mogły być podstawą zapisów w księdze, którą uznano za prowadzoną nierzetelnie zgodnie z art. 193 § 4 ordynacji podatkowej Zgodnie z art. 193 § 1 Ordynacji podatkowej księgi podatkowe prowadzone rzetelnie i w sposób niewadliwy stanowią dowód tego, co wynika z zawartych w nich zapisów. Zgodnie z § 2 powołanego artykułu księgi podatkowe uważa się za rzetelne, jeżeli dokonywane w nich zapisy odzwierciedlają stan rzeczywisty. Ponadto art. 193 § 4 Ordynacji podatkowej określa, że organ podatkowy nie uznaje za dowód w rozumieniu § 1, ksiąg podatkowych, które są prowadzone nierzetelnie lub w sposób wadliwy. Jeżeli więc księga podatkowa / rachunkowa / prowadzona jest rzetelnie i niewadliwie organ podatkowy nie ma możliwości kwestionowania wynikających z niej zapisów. Elementy stanu podatkowoprawnego określone w takiej księdze objęte są domniemaniem "prawdziwości". Natomiast skuteczne podważenie rzetelności wpisów w w / w księdze, skutkuje utratą domniemania prawdziwości wpisów w niej dokonanym. Wówczas księgi te oceniane są jak każdy inny dowód w postępowaniu podatkowym na równi z innymi dowodami i podlegają ocenie organu co do prawdziwości zawartych w nich zapisów. Jeśli organ podatkowy dysponuje uznanymi za wiarygodne dowodami, podważającymi treść zapisów księgi, to dane zawarte w tych dowodach mogą, wraz z zakwestionowanymi danymi z księgi, służyć ustaleniu podstawy opodatkowania, stosownie do art. 23 § 2 Ordynacji podatkowej (por. wyrok NSA z 15 maja 2002 r., I SA/Łd 1556/2000). Zasadnie więc odstąpiono od szacowania podstawy opodatkowania, bowiem dane wynikające z ksiąg z wyłączeniem zakwestionowanych rachunków i faktur pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Dodać należy że wydatki uznane za koszty uzyskania przychodów wpływają na określenie podstawy opodatkowania w podatku dochodowym od osób prawnych, niemniej jednak wyeliminowanie określonych i konkretnych wydatków przez wykazanie, że nie zostały w rzeczywistości poniesione, co w niniejszej sprawie odnosi się do wydatków skarżącej z tytułu zakupu materiałów budowlanych, nie oznacza, że to organ podatkowy ma obowiązek "w miejsce" wyeliminowanych kosztów uzyskania przychodów ustalać, jakie te koszty powinny być. Podkreślić bowiem należy iż skarżący nie wskazał żadnych danych, mimo zobowiązania przez organ podatkowy, umożliwiających ustalenie czy dane koszty / ujawnione w zakwestionowanych fakturach / zostały poniesione w związku z wskazywaną budową czy też w związku z innymi budowami. Brak jest również specyfikacji, kosztorysu, planu materiałowego który umożliwiałby w sposób zbliżony ustalenie ilości i rodzaju materiału zużytego do budowy. Usankcjonowanie natomiast przedstawionych kosztów oznaczałoby akceptację dla rozliczenia podatkowego nie mającego odzwierciedlenia w rzeczywistym przebiegu działalności gospodarczej, czy też wręcz do zalegalizowania transakcji niezgodnych z prawem / wyrok NSA z dnia 24.07.2007 roku II FSK 974 / 06 /. Nie zasadny okazał się również zarzut odnoszący się do kwoty 115.800 złotych, którą organ podatkowy wyłączył z kosztów uzyskania przychodów za 2007 rok. Art. 15 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych / Dz.U. z 2000 roku Nr 54 poz. 654 z zm. / nakazuje rozpoznać koszt bezpośrednio związany z przychodami w tym roku podatkowym, w którym osiągnięty został odpowiadający jemu przychód. Przez koszty uzyskania przychodów bezpośrednio związane z przychodami należy rozumieć te koszty, których poniesienie wpłynęło bezpośrednio na uzyskanie określonego przychodu, np. koszty zakupu towarów lub usług, które to towary lub usługi następnie zbyto, uzyskując określony przychód. Nie ulega wątpliwości iż firma wystawiająca fakturę nr [...] z dnia [...].08.2007 roku, K s.c. wykonała w 2006 roku na rzecz skarżącej więźbę dachową na podstawie umowy z dnia [...].03.2006 roku, nr [...]. Budynki objęte tą umową zostały ukończone w 2006 roku, a wydatki na ten budynek / poza wskazaną kwotą / zostały zaliczone do kosztów w 2006 roku. Sprzedaży powyższych domów dokonano w 2006 roku. Firma K s.c. w 2006 roku wystawiła dwukrotnie fakturę na kwotę 115.800 złotych, lecz skarżąca odsyłała fakturę nie dokonując co do nich zapisów księgowych. Tak więc zgodnie z art. 15 ust. 4 w / w jeżeli przychód został osiągnięty w 2006 roku / sprzedaż domów /, a wydatki na więźbę dachową niewątpliwie są bezpośrednio związane z przychodami uzyskanymi w wyniku sprzedaży budynków na których ta więźba została założona, to koszty w postaci wydatków odnoszących się do więźby należało rozliczyć w 2006 roku. Skarżąca miała ku temu podstawy bowiem otrzymała fakturę, i znany był koszt wykonania usługi. Niezasadny jest również zdaniem Sądu zarzut rozpoznania przez organ II instancji odwołania z przekroczeniem zakresu odwołania. Zgodnie z art. 127 ordynacji podatkowej postępowanie podatkowe jest dwuinstancyjne. Istotą tej zasady jest rozstrzygnięcie dwukrotne tej samej sprawy. W myśl tej zasady organ II instancji nie dokonuje kontroli zasadności zarzutów podniesionych w odwołaniu, a rozstrzyga sprawę ponownie w całości. Z tego też względu mimo iż skarżąca wskazała że nie kwestionuje w części ustaleń organu I instancji, obowiązkiem organu II instancji było ponowne rozpatrzenie sprawy i sprawdzenie prawidłowości postępowania organu wydającego zaskarżoną decyzję również w odniesieniu do okoliczności nie kwestionowanych przez skarżącą. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Sędzia WSA K. Skowrońska-Pastuszko Sędzia WSA S. Kowalczyk Sędzia WSA J. Niedzielski

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło