I SA/Go 400/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-10-24

Skład orzekający: Anna Juszczyk – Wiśniewska, Jacek Jaśkiewicz, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym została wydana z rażącym naruszeniem prawa, jeśli moment zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy został ustalony od daty doręczenia decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, a nie od daty jej ostateczności?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym. Zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy następuje z dniem cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego, co może nastąpić z dniem doręczenia decyzji o cofnięciu zezwolenia, a niekoniecznie z dniem jej ostateczności. Brak jest w przepisach ustawy o podatku akcyzowym wymogu, aby skutki prawne uzależnione były od ostateczności decyzji o cofnięciu zezwolenia. W związku z tym, organ prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Spółka E sp. z o.o. złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła spółce zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń 2017 r. Spółka zarzuciła rażące naruszenie prawa przy wydaniu decyzji wymiarowej, argumentując, że cofnięcie zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego nastąpiło przed datą ostateczności decyzji cofającej zezwolenie, co uniemożliwiało powstanie zobowiązania podatkowego. Sąd oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Sekretarz sądowy Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi E sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w podatku akcyzowym za styczeń 2017 r. oddala skargę. Skarżąca E sp. z o.o. – dalej zwana Stroną, Spółką- złożyła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (dalej zwany Organ) z dnia [...] lipca 2018 r. . Zaskarżona decyzja utrzymywała w mocy decyzję tego Organu z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017r., którą określono spółce zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2017 r. w wysokości 24.288 zł. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym: Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r., wszczął z urzędu wobec Spółki, postępowanie podatkowe w sprawie rozliczenia podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2017 r. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2017r., określił Spółce, zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2017 r, powstałe w wyniku zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy w związku z cofnięciem zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. Decyzję doręczono Stronie w dniu 27 lipca 2017 r. Pełnomocnik Strony w dniu 2 listopada 2017 r. (data nadania) złożył do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r. Decyzji zarzucił wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 44 ust. 1 pkt 1 oraz art. 45 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (tj. Dz. U. z 2017 r. poz. 43 ze zm.) i wniósł o usunięcie powyższej decyzji z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 247 §1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W wyniku przeprowadzonego postępowania, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2018 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r. Od tej decyzji pełnomocnik Strony złożył odwołanie, w którym wniósł o uchylenie decyzji w całości i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, ewentualnie w przypadku nieuwzględnienia tego żądania uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Decyzją z dnia [...] lipca 2018 r. Organ utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r. Zdaniem organu z dniem doręczenia stronie decyzji o cofnięciu pozwolenia (tj. 18.01.2017 r. ) nastąpiło zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy, co skutkowało powstaniem zobowiązania w podatku akcyzowym w stosunku do wyrobów akcyzowych znajdujących się w byłym składzie podatkowym. Pełnomocnik Strony złożył skargę na ww. decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji zarzucił, naruszenie: - przepisów prawa materialnego i procesowego, tj. art. 121 §1, art. 124, art. 210 §1 pkt 6 §4, art. 233 §1 pkt 2, art. 239a i art. 239e, art. 247 §1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz art. 44 ust.1 pkt 1 i art. 45 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym poprzez utrzymanie w mocy decyzji, która w ocenie Strony skarżącej: - naruszyła zasadę prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organu podatkowego, - naruszyła zasadę przekonywania strony w postępowaniu podatkowym, - naruszyła obowiązek, aby wydanie decyzje zawierały wszystkie obligatoryjne elementy, którym jest w szczególności uzasadnienie prawne decyzji, - naruszyła zasadę, że decyzja nieostateczna nie jest decyzją wykonalną, - odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji dotkniętej wadą rażącego naruszenia prawa, polegającą na tym, że określiła zobowiązanie w podatku akcyzowym pomimo tego, że powołany jako podstawa tej decyzji przepis do tego nie uprawniał. W konsekwencji, pełnomocnik Skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od Ministra Finansów na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym została wydana z rażącym naruszeniem art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym. Jego zdaniem decyzja określająca Spółce w dniu [...] stycznia 2017 r. zobowiązanie podatkowe w akcyzie mogła być wydana na podstawie tego przepisu tylko wtedy gdyby w tym dniu zostało cofnięte zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego. W dniu [...] stycznia 2017r. Spółka zezwolenie takie posiadała, więc wydanie decyzji stwierdzającej powstanie zobowiązania podatkowego z tytułu cofnięcia zezwolenia, stoi w oczywistej sprzeczności z treścią art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie pełnomocnik Strony wskazał, że według jego oceny zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy o którym mowa w art. 44 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatku akcyzowym można było uznać dopiero w dacie doręczenia decyzji ostatecznej o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego czyli w czerwcu 2017 r. a nie w styczniu 2017 r., czyli w dacie wydania decyzji o cofnięciu zezwolenia. Zdaniem Strony decyzja określająca zobowiązanie w podatku akcyzowym powinna dotyczyć stanu paliwa z czerwca 2017 r. Dodatkowo prezes Spółki oświadczył, że nie złożył odwołania od decyzji z dnia [...] lipca 2017 r. określającej wysokość podatku akcyzowego z uwagi na to, że sytuacja finansowa Spółki była zła i nie dysponował środkami finansowymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Spór zawisły przed Sądem dotyczy decyzji którą Organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r. – dalej zwana również "decyzją wymiarową". Jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wymiarowej Strona wskazała art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej - wydanie przedmiotowej decyzji z rażącym naruszeniem prawa - art. art. 44 ust.1 pkt 1 i art. 45 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym. Zgodnie z art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Strony skarżącej, rażące naruszenie prawa miało polegać na tym, że Naczelnik Urzędu Skarbowego wydając decyzję z dnia [...] lipca 2017r. pominął kluczową dla sprawy okoliczność, że decyzja Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] stycznia 2017r., cofająca Spółce E Sp. z o.o. zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego, jako decyzja nieostateczna, nie mogła z dniem jej doręczenia pozbawić Strony uprawnienia do prowadzenia składu podatkowego, a w konsekwencji nie mogła skutkować przerwaniem procedury zwieszenia poboru akcyzy, wobec znajdujących się w składzie podatkowym wyrobów akcyzowych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Naczelnik Urzędu Celnego cofnął z urzędu zezwolenie udzielone Spółce E Sp. z o.o. na prowadzenie składu podatkowego. Decyzja z dnia [...] stycznia 2017 r. stała się decyzją ostateczną w dniu 2 czerwca 2017 r., to jest w dacie kiedy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy przedmiotową decyzje. Następie Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. (decyzję wymiarową) w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2017r. W przedmiotowej decyzji organ stwierdził, iż z dniem doręczenia Skarżącej decyzji w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego tj. w dniu [...] stycznia 2017r., nastąpiło zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy, co skutkowało powstaniem zobowiązania w podatku akcyzowym w stosunku do wyrobów akcyzowych znajdujących się w byłym składzie podatkowym. Zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, zakończenie procedury zawieszenia poboru akcyzy następuje również z dniem cofnięcia zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. W myśl art. 45 ust. 1 ww. ustawy, w przypadku zastosowania procedury zawieszenia poboru akcyzy, zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem zakończenia tej procedury. Zgodnie z treścią art. 44 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, podmiot któremu cofnięto zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego jest zobowiązany do: 1) sporządzenia spisu z natury wyrobów akcyzowych, zwanego dalej "spisem z natury", według stanu na dzień zakończenia procedury zawieszenia poboru akcyzy, w terminie 21 dni od tego dnia; 2) powiadomienia właściwego naczelnika urzędu skarbowego o sporządzeniu spisu z natury i ustalonej ilości wyrobów akcyzowych, a także kwocie akcyzy przypadającej do zapłaty od tych wyrobów, w terminie 7 dni od dnia zakończenia sporządzenia tego spisu, nie później jednak niż w terminie złożenia deklaracji podatkowej i zapłaty akcyzy, o którym mowa w art. 21 ust. 2. Organ wskazał, że z uwagi na fakt, że Podatnik nie dopełnił obowiązków określonych w art. 44 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym i z uwagi na treść art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 Ordynacji podatkowej, organ podatkowy wydał decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. w przedmiocie określenia E Sp. z o.o. wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiąc styczeń 2017 r. w kwocie 24.288,00 zł, w związku z zakończeniem procedury zawieszenia poboru akcyzy w wyniku cofnięcia Spółce zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. Nieważność decyzji spowodowana rażącym naruszeniem prawa, występuje wyłącznie w sytuacji, gdy pomiędzy określonym przepisem prawa a podjętym w decyzji rozstrzygnięciem zachodzi oczywista sprzeczność, a zatem ustalenia organu powinny odnosić się wyłącznie do wad prawnych decyzji, które mogą uzasadniać jej nieważność, a nie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której decyzja ta została wydana. W postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nie można rozpatrywać sprawy ponownie co do jej istoty, gdyż postępowanie to nie może zastępować postępowania odwoławczego. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bowiem wyłącznie ustalenie czy zachodzi któraś z przesłanek wskazanych w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej, w rozpatrywanej sprawie w pkt 3. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r jest decyzją ostateczną (decyzja ta została doręczona Podatnikowi w dniu 27 lipca 2017 r. i nie złożono od niej odwołania), a więc możliwym było zbadanie istnienia wskazanej przez Spółkę przesłanki co do stwierdzenia jej nieważności, tj. przesłanki wydania tej decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Spór w sprawie dotyczy w zasadzie kwestii w jakiej dacie Stronie cofnięto zezwolenie na prowadzenie składu podatkowego – czy tak jak twierdzi organ z dniem [...] stycznia 2017 r. czy też z dniem doręczenia decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2017 r. Z treści przytoczonych powyżej regulacji art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o podatku akcyzowym nie wynika by powstanie określonych tam skutków prawnych czy obowiązków podatnika uzależnione było od ostateczności decyzji o cofnięciu zezwolenia na prowadzenie składu podatkowego. W powołanym przepisie art. 44 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym brak jest wskazania co do wykonalności decyzji, mowa jest o cofnięciu zezwolenia. Z tego też względu przyjęcie przez organ, że cofnięcie zezwolenia następuje z datą doręczenia decyzji I instancji nie można uznać za wydanie decyzji z naruszeniem prawa, a tym bardziej za rażące naruszenie prawa. Należy mieć na uwadze, że cofnięcie zezwolenia następuje w związku z działaniem strony przed wydaniem decyzji. Cofnięcie zezwolenia jest konsekwencją stwierdzonych przez organ nieprawidłowości w działaniu strony. Kwestia czy stwierdzone uchybienia uprawniały organ do podjęcia takiego rozstrzygnięcia będzie/była oceniana przy prawidłowości decyzji o cofnięciu zezwolenia. Co istotne organ wydając decyzję określającą wysokość zobowiązania, wydał ją po dacie wydania decyzji ostatecznej o cofnięciu zezwolenia. Po doręczeniu decyzji wymiarowej Strona nie złożyła odwołania. Podnoszone argumenty mogłyby być podstawą zarzutów w odwołaniu z uwagi na brak sprecyzowania w ustawie momentu z którym cofa się zezwolenie - czy cofnięcie zezwolenia następuje z datą doręczenia decyzji cofającej zezwolenie czy też od dnia gdy decyzja cofająca zezwolenie stała się ostateczna. W świetle takich wątpliwości brak jest podstaw do przyjęcia poglądu, że uznanie iż cofnięcie zezwolenia następuje z chwilą doręczenia decyzji o cofnięciu zezwolenia, stanowi rażące naruszenie art. 44 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym. W okolicznościach sprawy nie ma znaczenia, że decyzja ostateczna z dnia [...] czerwca 2017 r. (utrzymująca w mocy decyzję o cofnięcia zezwolenia) została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem w sprawie I SA/Go 316/17 – po pierwsze dlatego, że uchylenie to nastąpiło w dniu 28 września 2017 r., a więc po wydaniu decyzji określającej wysokość zobowiązania, a nadto wyrok sądu nie jest prawomocny. Natomiast w sytuacji w której prawomocnie decyzja cofająca zezwolenia zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego, ewentualnie dopiero wtedy pojawi się przesłanka do zastosowania trybu nadzwyczajnego. Mając powyższe na uwadze w ocenie Sądu decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2017 r nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów wskazanych przez Stronę, tj. art. 44 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 i art. 45 ustawy o podatku akcyzowym. Niezasadne są również pozostałe zarzuty skargi, tj. naruszenia przepisów procesowego tj. art. 121 §1, art. 124, art. 210 §1 pkt 6 § 4, art. 233 §1 pkt 2, art. 239a i art. 239e ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. Rozstrzygnięcie organu wydane zostało na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, dokonana ocena nie wykracza poza zasady swobodnej oceny. Przepisy art. 239a i art. 239e Ordynacji podatkowej nie miały zastosowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i powołane przepisy nie zostały naruszone w postępowaniu dotyczącym decyzji wymiarowej, wobec której formułowano zarzut wydania jej z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne. Reasumując, przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w zakresie podniesionych w skardze zarzutów oraz przesłanek wziętych przez Sąd pod uwagę z urzędu wykazała, że decyzja ta jest zgodna z prawem, nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe na podstawie art.151 P.p.s.a skargę należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło