I SA/Go 405/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-06-24

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Stefan Kowalczyk, Barbara Rennert

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą kwestionować wartość transakcyjną towaru na podstawie wyników weryfikacji przeprowadzonej przez zagraniczne organy celne, jeśli dokumenty te nie mają waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu polskiej Ordynacji podatkowej i czy odmowa przesłuchania świadka jest uzasadniona w takiej sytuacji?
Ratio decidendi
Organy celne mogą kwestionować wartość transakcyjną towaru, jednakże wyniki weryfikacji przeprowadzonej przez zagraniczne organy celne, w tym dołączone do nich faktury, nie mają waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu polskiej Ordynacji podatkowej i podlegają ocenie na zasadach ogólnych. Odmowa przesłuchania świadka w sytuacji, gdy wynik weryfikacji nie dotyczy kwestii płatności i nie wyjaśnia wszystkich wątpliwości, narusza przepisy proceduralne.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo "T" Sp. z o.o. wniosło skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego dotyczącą określenia kwoty należności celnych oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru. Spór dotyczył wartości celnej przędzy bawełnianej, która została zadeklarowana na kwotę 9.865,80 USD, podczas gdy organy celne, opierając się na wynikach weryfikacji zagranicznych władz celnych i dołączonej fakturze, ustaliły ją na 48.342,42 USD. Skarżąca kwestionowała prawidłowość ustaleń organów, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę dowodów, w tym odmowę przesłuchania świadka.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzeczono, że nie może być ona wykonana. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę 1032 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Pakuła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "T" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty należności celnych oraz wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru 1. Uchyla zaskarżoną decyzję. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej Spółki kwotę 1032 zł (tysiąc trzydzieści dwa) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] marca 2010 r. Przedsiębiorstwo "T" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie wartości celnej towaru. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny: W dniu [...] listopada 2006 r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna "W" zgłosiła do procedury dopuszczenia do wolnego obrotu 435 kartonów przędzy bawełnianej. Jako wartość celną importowanego towaru zadeklarowano kwotę 9.865,80 USD – zgodnie z dołączoną do zgłoszenia celnego fakturą nr [...] z dnia [...] listopada 2006 r., wystawioną przez firmę A z Hong Kongu. Do zgłoszenia celnego dołączono ponadto m. in. listę załadunkową (parking list) wystawioną przez firmę A, certyfikat pochodzenia nr [...] z dnia [...] października 2006 r. wystawiony przez EI w Indiach. Zgłoszony towar został z mocy prawa objęty wnioskowaną procedurą, ponieważ powyższe zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym. W/w świadectwo pochodzenia zostało przesłane przez organ celny do władz Indii (kraju pochodzenia towaru) celem jego weryfikacji. Udzielona przez indyjskie organy pismem z [...] kwietnia 2007 r. odpowiedź wraz z dołączoną do niej kopią rachunku nr [...] z [...] października 2006 r. wystawionego przez firmę I w Indiach stała się podstawą do wszczęcia postanowieniem z [...] czerwca 2009 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego postępowania celnego i podatkowego dotyczącego ustalenia wartości celnej towaru objętego opisanym wyżej zgłoszeniem celnym. W dniu [...] lipca 2009 r. skarżąca przedłożyła kserokopie: swojego pisma z [...] czerwca 2009 r. skierowanego do firmy A, faktury nr [...] wraz z dokumentem PZ nr [...] oraz wyciągów z rachunku bankowego skarżącej w Banku S.A. z [...] lipca 2007 r. i [...] sierpnia 2007 r. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2009 r. przesłała organowi celnemu kopię pisma Firmy A z [...] czerwca 2009 r. wraz z jego tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego. W piśmie tym firma A wyjaśnia sposób prowadzenia negocjacji handlowych ze skarżącą, w imieniu której działał A.P. w październiku 2006 r. W dniu [...] sierpnia 2009 r. skarżąca wniosła o przesłuchanie w charakterze świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za importowaną przędzę, dołączenie do akt sprawy oryginału faktury nr [...] z [...] października 2006 r. oraz pisma organu hinduskiego z [...] kwietnia 2007 r. wraz z jego tłumaczeniem na język polski, a także przetłumaczenie na język polski pisma Izby Celnej z [...] stycznia 2007 r. kierowanego do organu w Indiach. Decyzją z dnia [...] września 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego określił kwotę należności celnych przywozowych (4.791 zł) podlegającą retrospektywnemu zaksięgowaniu, wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu (35.601 zł), kwotę odsetek (1.689 zł) od kwoty długu celnego 4.791 zł nieuiszczonego w terminie (za okres od [...] listopada 2006 r. do [...] września 2009 r.), kwotę odsetek (9.662 zł) od kwoty zobowiązania podatkowego 27.401 zł nieuiszczonego w terminie (za okres jak wyżej). W pozostałej części zgłoszenie celne pozostawił bez zmian. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ I instancji stwierdził, że po analizie dokumentów otrzymanych w wyniku postępowania weryfikacyjnego od upoważnionych władz Indii ustalono, iż certyfikat pochodzenia towaru jest oryginalny i został wydany eksporterowi "MI". Z przesłanej wraz z odpowiedzią faktury nr [...] z [...] października 2006 r., wymienionej w polu 10 certyfikatu, wystawionej przez firmę "I" na towar załadowany w Indiach i przeznaczony do portu w [...], wynika że jako odbiorcę wskazano Spółkę "T", jako kupującego firmę A z Hong Kongu, a jako kraj końcowego przeznaczenia Polskę. Na podstawie powyższych dokumentów Naczelnik stwierdził, że przedmiotowy towar został sprzedany przez eksportera z Indii w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, co potwierdza przywóz towaru do Hamburga i w dalszej kolejności zgłoszenie go do swobodnego obrotu z przeznaczeniem dla odbiorcy w Polsce. Wartość tego towaru wynosi 48.342,42 USD. Kolejna sprzedaż za kwotę 9.865,80 USD przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysku, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. W ocenie organu I instancji "przefakturowanie" miało na celu tylko i wyłącznie wprowadzenie w błąd organów celnych i zapłacenie należności celno – podatkowych w niższej wysokości. Strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, które wskazywałyby na zaistnienie jakichkolwiek przyczyn powodujących obniżenie wartości towaru. Organ uznał także za niecelowe przesłuchanie pracownika skarżącej, gdyż proces negocjacji został szczegółowo opisany przez eksportera towaru w piśmie przedłożonym przez stronę. W piśmie tym osoba występująca jako nadawca towaru przyznała, że uzyskana cena nie stanowi równowartości należnej za towar a świadczenia mogła uzyskać w inny sposób (od dłużnika z Indii). Podkreślono także, że nie ma obowiązku przedstawiania, np. do zgłoszenia celnego, oryginału faktury. Naczelnik wskazał, powołując się na przepis art. 78 rozporządzenia Rady (EWG) ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, że jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli po zwolnieniu towaru wynika, iż przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organy celne podejmują niezbędne czynności w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponują. Wartością celną towarów, zgodnie z art. 29 ust. 1 w/w rozporządzenia, jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Organ I instancji podkreślił, że zgodnie z brzmieniem art. 147 RWKC do celów ustalenia wartości celnej na podstawie art. 29 WKC, fakt zgłoszenia importowanych towarów do swobodnego obrotu uważa się za wystarczającą wskazówkę, że zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Natomiast art. 86 ust. 1 Prawa celnego uprawnia organ celny do przyjęcia jako dowodów w prowadzonym postępowaniu dokumentów sporządzonych przez uprawnione organy państwa obcego, a organy celne nie mają uprawnienia kwestionować uzyskanych drogą oficjalną wyników weryfikacji, ani domagać się od władz weryfikujących udowodnienia, że weryfikacja została przeprowadzona zgodnie z właściwością przepisów w danym kraju. Wynik weryfikacji nie może być zatem podważany i ma charakter wiążący. Organ celny określił faktyczną wartość należną za sprowadzony towar według faktury nr [...], a zatem kwota długu celnego została zaksięgowana w wysokości niższej od prawnie należnej i działając na podstawie art. 220 ust. 1 WKC organ ten dokonał retrospektywnego zaksięgowania długu celnego w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą wskazaną w zgłoszeniu, a kwotą obliczoną na podstawie prawidłowych elementów kalkulacyjnych. Zmiana wartości celnej oraz zmiana wysokości długu celnego implikowała też zmianę podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług z tytułu importu, który obliczono zgodnie z art. 29 ust. 13 i 15 ustawy o VAT. Powołując się na art. 65 ust. 3 – 6 Prawa celnego Naczelnik obliczył także odsetki od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą należną a kwotą pobraną od dnia następującego po dniu powstania długu celnego do dnia powiadomienia o tej kwocie w wysokości odsetek za zwłokę od należności podatkowych. Decyzję tę doręczono 10 września 2009 r. skarżącej, która w ustawowym terminie złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania. Uzasadniając odwołanie skarżąca wskazała, że dokonała zgłoszenia celnego w oparciu o posiadaną wiedzę i dokumenty załączone do odprawy celnej. Zarzuciła organowi celnemu, że w jego decyzji brak jakiejkolwiek polemiki prawnej z dowodami przedłożonymi przez Spółkę. Nie przesłuchano też zawnioskowanego przez nią świadka i nie wskazano powodów tej odmowy. W trakcie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej powołał tłumacza przysięgłego z języka angielskiego celem przetłumaczenia dokumentu polskich władz celnych zwracających się o weryfikację m. in. w niniejszej sprawie oraz dokumentu będącego odpowiedzią weryfikacyjną władz indyjskich. Odmówił także przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za importowany towar, uzasadniając że akta sprawy zawierają dowody wyjaśniające kwestię wartości towaru, która została ustalona w wyniku weryfikacji, który korzysta z waloru dokumentu urzędowego. Następnie decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy, przychylając się do stanowiska organu I instancji, wyjaśnił iż w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego organ celny ocenia jedynie jego poprawność formalną, a dane w nim zawarte przyjmowane są jako deklaracja, która może zostać poddana w późniejszym czasie bardziej szczegółowej kontroli (art. 78 WKC). I takiej kontroli poddano dokumenty dołączone do zgłoszenia dokonanego w niniejszej sprawie. Weryfikacja wykazała, iż świadectwo pochodzenia jest autentyczne, ale organ celny otrzymał również wyszczególnioną w tym świadectwie fakturę wystawioną przez firmę I (firmę wystawiającą świadectwo pochodzenia) na rzecz skarżącej na towar objęty świadectwem opiewającą na kwotę 48.342,42 USD. Powołując się na przepis art. 29 WKC, organ odwoławczy wskazał, iż wartość celna towaru winna być ustalona w oparciu o fakturę wystawioną przez eksportera indyjskiego bezpośredniemu odbiorcy i dotyczącą towaru objętego świadectwem pochodzenia. Jednocześnie importowany towar został sprzedany przez bezpośredniego eksportera z Indii dla odbiorcy w Polsce tj. firmy "T" i wysłany z portu indyjskiego do Polski przez Hamburg. W świetle tych ustaleń Dyrektor Izby Celnej nie dał wiary dowodom i dokumentom przedłożonym przez skarżącą, która nie wyjaśniła okoliczności istnienia dwóch faktur wydanych przez różne podmioty, dotyczących tego samego towaru i jednakowej jego ilości. Nadto organ odwoławczy wskazał, że dopiero uzyskane wyniki weryfikacji były podstawą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie, a z zebranych dokumentów wynika, że zadeklarowana wartość towaru jest znacznie zaniżona, co przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysków, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Powyższe było powodem odmówienia wiarygodności cenie transakcyjnej podanej na fakturze przedłożonej wraz ze zgłoszeniem celnym. Organ odwoławczy podkreślił także, że z art. 29 WKC nie wynika, że wartość transakcyjna musi odpowiadać cenie podanej przez zgłaszającego. Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 24 lutego 2010 r. i w ustawowym terminie zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie w całości oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także obciążenie Dyrektora Izby Celnej kosztami postępowania. Uzasadniając skargę Spółka zarzuciła organom celnym dokonanie oceny stanu faktycznego z obrazą art. 191 Ordynacji podatkowej. Zarzuciła także obrazę art. 29 ust. 1 WKC, gdyż organ celny nie dowiódł, że wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych. Wskazała, że kopia faktury nie może być potraktowana w świetle art. 180 Ordynacji podatkowej jako dowód, ponieważ nie została ona uwierzytelniona przez organ indyjski ani także poddana jakiejkolwiek ocenie przez ten organ. Zdaniem skarżącej wynik weryfikacji ma wprawdzie wiążący charakter dla organów celnych, ale nie oznacza to, że nie podlega on normalnej procesowej ocenie w oparciu o źródło prawa krajowego. Skarżąca zarzuciła organom celnym, że bezprawnie przyznały zagranicznemu podmiotowi weryfikującemu świadectwo pochodzenia te same uprawnienia jak dokumentom urzędowym na mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Jej zdaniem z niczego nie wynika, że kserokopia faktury nadesłana przez zagraniczny organ weryfikujący została sporządzona przez ten organ, ani że organ ten cokolwiek potwierdził w kserokopii faktury. Spółka zarzuciła także organowi celnemu, że nie zebrał całego materiału dowodowego, a rozstrzygnięcie nie zostało wydane z zachowaniem swobodnej oceny dowodów, wręcz postępowanie zostało zmanipulowane przez ten organ, a ocena dowodów przerodziła się w samowolę organu, nie mającą nic wspólnego z prawdą obiektywną. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji i wyjaśnił, że oryginał faktury otrzymuje kupujący i w aktach organu indyjskiego zalegała jedynie jej kopia (kserokopia), a w nadesłanej odpowiedzi organ ten wyraźnie wskazał, że przesyła egzemplarz/kopię faktury powiązanej ze świadectwem. Faktura ta zawiera dokładnie takie same dane jak faktura dołączona przez stronę do zgłoszenia celnego, a zatem nie ma podstaw by uznać ją za niewiarygodną. W piśmie złożonym przed rozprawą skarżąca podniosła, że przedmiotem weryfikacji było świadectwo pochodzenia, a nie faktura. Faktura nie została poddana żadnym czynnościom sprawdzającym czy weryfikującym. Z materiału dowodowego nie wynika, że została ona pozyskana od sprzedawcy towaru dla skarżącej, co wyraźnie zostało zaakcentowane przez organ celny. Nadto organ celny nie dokonał żadnych ustaleń odnośnie płatności jakich rzeczywiście dokonywała Spółka na rzecz sprzedającego. Na rozprawie skarżąca dodatkowo zarzuciła, iż w decyzji nie jest wyjaśniony sposób liczenia odsetek i od jakiej daty należy je liczyć, a ponieważ decyzja jest konstytutywna to należy liczyć je od dziesiątego dnia od jej doręczenia. Sąd zważył: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W zakresie tak oznaczonej kognicji w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga zasługuje jednak na uwzględnienie, bowiem w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji organom przypisać można naruszenie przepisów proceduralnych, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a.). Na gruncie przepisów rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 302 z 19 października 1992 r. ze zm. – WKC), rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L Nr 253 z 11 października 1993 r. ze zm. – RWKC) oraz ustawy z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm.) organy celne są uprawnione do kwestionowania wiarygodności dokumentów transakcyjnych załączonych do zgłoszenia celnego, nie tylko pod względem formalnym lecz także pod względem materialnym, tj. co do ceny towaru. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż organy celne, korzystając z powyższych uprawnień, podjęły czynności weryfikacyjne dotyczące dokumentów transakcyjnych. Sprawdzeniu podlegało przede wszystkim świadectwo pochodzenia nr [...] z [...] października 2006 r. dołączone do zgłoszenia celnego z dnia [...] listopada 2006 r. Organ celny przesłał je do kontroli indyjskim władzom celnym. Weryfikacji tego dokumentu dokonano za pośrednictwem Ministerstwa Handlu i Przemysłu Rządu Indii - Agencji Kontroli Eksportu. W treści pisma datowanego na [...] kwietnia 2007 r. administracja celna z Indii stwierdziła, że przeprowadzone dochodzenie potwierdziło, iż świadectwo pochodzenia nr [...] z [...] października 2006 r. (wydane przez M/s. I, Indie) zostało wydane przez wskazane na nim biuro oraz, że rzeczone towary spełniają warunki dotyczące pochodzenia. Załączyła też kopię faktury nr [...] z [...] października 2006 r. powiązanej ze świadectwem. Powyższa odpowiedź, a przede wszystkim dołączona do niej faktura stały się podstawą do przyjęcia przez organy celne, jako wartości transakcyjnej towaru kwoty 48.342,42 UDS wyszczególnionej na tej fakturze. Organy przyjęły, że z w/w dokumentów wynika, iż importowany towar został sprzedany przez bezpośredniego eksportera z Indii dla importera mającego siedzibę w Polsce i wysłany z portu w Indiach do Polski przez Hamburg. Zdaniem organów celnych wartość towaru zadeklarowanego (9.865,80 USD) jest znacznie zaniżona, co przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstw jest generowanie zysków, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Strona przedstawiając do odprawy celnej fakturę o niższej wartości uzyskała wymierne korzyści w postaci zaniżonego cła, a także większej konkurencyjności swojego towaru na rynku polskim. Postępowanie importera wskazuje, że działania podjęte zostały z rozmysłem i miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych. Zatem organy celne miały prawo odmówienia wiarygodności cenie podanej na fakturze nr [...] z [...] listopada 2006 r. Zdaniem Sądu, organy celne zbierając w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonały z naruszeniem art. 191 tejże ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ze zbyt daleko idącą dowolnością. Niewątpliwie miało to związek z nieprawidłowym założeniem, iż pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono. W tej kwestii wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny m. in. w wyroku z 22 stycznia 2008 r. sygn. akt I GSK 1102/07. Zgodnie z przedstawionym tam stanowiskiem, dokumentom pochodzącym z państwa obcego, nawet sporządzonym przez organy celne i inne uprawnione podmioty, nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej (por. J. Borkowski [w:] J. Borkowski, J. Chlebny, J. Chromicki, R. Hauser, H. Wojtachnio, Kodeks celny. Komentarz, Warszawa 2001 r., str. 516). Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, iż art. 270 § 1 Kodeksu celnego nie ogranicza stosowania za pośrednictwem art. 262 tej ustawy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej nakazującego dopuszczać jako dowody w sprawie wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec tego pismo podmiotu działającego na terenie państwa obcego zawierające informację co do nieautentyczności świadectwa pochodzenia stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie na ogólnych zasadach określonych w przepisach Ordynacji podatkowej stosowanych za pośrednictwem art. 262 Kodeksu celnego. Na tle stosowania art. 180 §1 Ordynacji podatkowej możność posługiwania się dokumentami zagranicznymi nie budzi wątpliwości, pomijając kwestie związane z ich tłumaczeniem (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2006 r., str.575 576). Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu w/w wyroku. Przedstawiona w nim argumentacja jest również aktualna dla stanu prawnego, który ma zastosowanie w niniejszej sprawie [art.73 ust.1; art.86 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68 poz. 622 ze zm.)]. W związku z powyższym należy wskazać, iż otrzymaną odpowiedź należało ocenić w całokształcie zgromadzonego materiału, zgodnie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładającym na organ powinność zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Za słuszny należy uznać zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających czy weryfikujących. Brak jest jakichkolwiek informacji kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez Spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z [...] października 2006 r. Podkreślenia wymaga także fakt, że na w/w fakturze figurują dane zarówno skarżącej, jak i firmy A, a organy celne nie dokonały nawet tłumaczenia na język polski tej faktury celem dokonania konkretnych ustaleń w jakim charakterze oba te podmioty zostały w treści faktury umieszczone. Należy również zauważyć, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożone przez skarżącą kopie wyciągów z jej konta bankowego z [...] lipca i [...] sierpnia 2007 r., na których figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] lipca i [...] sierpnia 2007 r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane. Zakwestionowania wymaga także odmowa przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar. Organ odwoławczy nie przychylił się do wniosku skarżącej, argumentując że akta sprawy zawierają dowody wyjaśniające kwestię wartości towaru, która została ustalona na podstawie będącego dokumentem urzędowym wyniku weryfikacji. Powyżej Sąd wykazał, że wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, ale godzi się także podkreślić, iż wynik weryfikacji mówi tylko o autentyczności świadectwa pochodzenia, nie wypowiadając się w kwestii dołączonej do niego faktury. Zatem argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu należy uznać za chybiony i naruszający przepis art. 188 Ordynacji podatkowej. Reasumując, przyjęcie na podstawie powyższego pisma administracji celnej z Indii, że właściwą wartością transakcyjną jest kwota wskazana w treści dołączonej do niego faktury uprawnia do stwierdzenia, że organy celne uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej. W myśl powołanych przepisów organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie znajduje także jakiegokolwiek oparcia w zebranym materiale dowodowym przyjęcie przez organy celne, że skarżąca z rozmysłem podjęła działania, które miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych. W obliczu poczynionych uwag, organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu winien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Zważywszy na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., określając jednocześnie, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana, do czego obligował go przepis art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło