I SA/Go 408/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Dariusz Skupień Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kołodziej- Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi T spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę. Skarżąca Spółka T Sp. z o.o. (dalej zwana Spółka, Skarżąca, Strona) działająca poprzez pełnomocnika, złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] września 2016r.. Zaskarżone postanowienie utrzymywało w mocy postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2016 r., którym organ oddalił skargę na czynność egzekucyjną, stanowiącą zajęcie ruchomości dokonane protokołem z dnia [...] kwietnia 2016 r. Zaskarżone postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym: Dyrektor Izby Celnej, działając w ramach zlecenia rekwizycyjnego Dyrektora Izby Celnej, na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...], dokonał zajęcia ruchomości - 4 automatów do gier. W związku z dokonanym zajęciem sporządzony został protokół zajęcia z dnia [...] kwietnia 2016r. Do organu egzekucyjnego na powyższą czynność egzekucyjną wpłynęła skarga Spółki, w której zarzucono wadliwość dokonanego zajęcia z uwagi na błędne wskazanie w protokole zajęcia ruchomości, Dyrektora Izby Celnej jako wierzyciela egzekwowanych należności. Uzasadniając powyższe Skarżąca zakwestionowała przepisy rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 września 2015 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie wyznaczenia organu Służby Celnej właściwego do wykonywania niektórych zadań Służby Celnej oraz określenia terytorialnego zasięgu jego działania, jako wydanego bez delegacji ustawowej. W ocenie Skarżącej stanowi to o niedopuszczalności prowadzonej egzekucji, a tym samym o wadliwości dokonywanych w jej toku czynności. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r., skargę na czynność egzekucyjną oddalił, uznając dokonane czynności za zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Od powyższego postanowienia Strona wniosła zażalenie. Skarżąca podtrzymując argumentację podniesioną w skardze na czynność egzekucyjną, dodatkowo wskazała, iż zajęte ruchomości nie stanowią własności Skarżącej. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] września 2016 r., utrzymał w mocy ww. postanowienie Dyrektora Izby Celnej. Skarżąca na to rozstrzygnięcie wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Strona skarżąca wskazała, że w sprawie należności dochodzone są na wniosek podmiotu niebędącego ich wierzycielem, a egzekucja prowadzona jest z przedmiotu niestanowiącego własności Skarżącej. Wadliwość zaskarżonego postanowienia Skarżąca upatruje z dokonania w nim odmiennej oceny powyższych kwestii. Ponadto w skardze zarzucono, że przywołani przy dokonywaniu weryfikowanej czynności egzekucyjnej świadkowie, jako pracownicy organu rekwizycyjnego, nie zapewniali zachowania zasady obiektywizmu. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej zwana P.p.s.a.) sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksie postępowania administracyjnego lub w art. 247 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Sąd, rozpoznając sprawę we wskazanym wyżej zakresie, stwierdza, że w sprawie nie zaszły przesłanki wskazane w ww. przepisach, a zarzuty podniesione w skardze nie zasługiwały na uwzględnienie. Sąd na wstępie stwierdza, że w świetle art. 1a pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – dalej zwana u.p.e.a.- ilekroć w u.p.e.a. jest mowa o czynności egzekucyjnej - rozumie się przez to wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego, a więc środka wymienionego w art. 1a pkt 12 u.p.e.a. Do czynności egzekucyjnych zalicza się więc wszelkie czynności zajęcia prawa majątkowego strony, takie jak np. zajęcie wynagrodzenia, renty, rachunku bankowego bądź innej wierzytelności pieniężnej, a także zajęcia ruchomości lub nieruchomości oraz dalsze czynności związane z realizacją tych środków egzekucyjnych takie jak np. odebranie zajętych ruchomości bądź ich licytacja. W art. 1a pkt 12a tiret 12 u.p.e.a. wskazano, że środkiem egzekucyjnym jest egzekucja z ruchomości. W postępowaniu wszczętym przez Spółkę złożeniem skargi na czynności egzekucyjne w trybie art. 54 u.p.e.a. - stanowiącym w istocie fragment postępowania egzekucyjnego - ocenie podlegają tylko zastrzeżenia odnoszące się do konkretnej czynności egzekucyjnej. W ramach skargi na czynności egzekucyjne można podnosić wyłącznie kwestie formalnoprawne odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonania tych czynności. W postępowaniu tym nie orzeka się o zasadności wszczęcia postępowania egzekucyjnego ani też nie ocenia się prawidłowości jego prowadzenia. Skarga na czynności egzekucyjne, składana w trybie art. 54 u.p.e.a. nie może więc być traktowana jako uniwersalny środek zaskarżenia za pomocą, którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów prawnych i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny lub egzekutora w toku całego postępowania egzekucyjnego (por. np. wyrok NSA z 22 września 2010r. sygn. II FSK 568/09 oraz wyroki WSA w Warszawie z 9 listopada 2008r. sygn. akt III SA/Wa 644/08 i z 11 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 139/09, dostępne na www.nsa.gov.pl). Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (zob. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005r., s. 390). Nie jest zatem możliwe w trybie tego środka prawnego podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia służącego ochronie praw zobowiązanego, czy też osób trzecich. Skarga na czynności egzekucyjne nie będzie więc przysługiwać w sytuacjach, gdy u.p.e.a. przewiduje w związku z określonymi zdarzeniami w postępowaniu egzekucyjnym wniesienie np. zarzutów, zażalenia na postanowienia, żądania wyłączenia rzeczy lub prawa majątkowego spod egzekucji, czy też wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego albo w sytuacjach, gdy przewiduje wniesienie pozwu do Sądu. Za niedopuszczalną uznaje się sytuację, w której miałaby występować konkurencyjność środków służących ochronie praw zobowiązanego zawartych w u.p.e.a. mających prowadzić - w wyniku ich uwzględnienia - do jednakowych skutków procesowych. Wskazuje się, że nie ma podstaw, aby składaną w trybie art. 54 u.p.e.a. skargę na czynności egzekucyjne traktować jako uniwersalny środek zaskarżenia, za pomocą którego możliwe jest skuteczne kwestionowanie wszystkich aktów i działań podejmowanych przez organ egzekucyjny w toku całego postępowania egzekucyjnego (zob. wyroki WSA w Warszawie z: 9 lipca 2008r. sygn. akt III SA/Wa 644/08, LEX nr 489600; 11 kwietnia 2008r. sygn. akt III SA/Wa 139/09, LEX nr 486252). Podsumowując, skarga na czynność egzekucyjną nie może więc dotyczyć przypadków, które mogą być przedmiotem zgłoszenia zarzutów na podstawie art. 33 u.p.e.a. W postępowaniu wszczętym skargą na czynności egzekucyjne ocenie podlegają zatem tylko zastrzeżenia odnoszące się do czynności egzekucyjnych dokonanych przez organ egzekucyjny. W ocenie Sądu, skarga na czynność egzekucyjną złożona przez Skarżącą nie zawierała zarzutów, które mogły być kierowane pod adresem czynności egzekucyjnej. W rozważanej sprawie brak jest podstaw do uznania za zasadną skargi na czynność egzekucyjną, stanowiącą zajęcie ruchomości dokonane protokołem z dnia [...] kwietnia 2016 r., bowiem dokonane w oparciu o odpisy tytułów wykonawczych w ramach zlecenia rekwizycyjnego Dyrektora Izby Celnej, przez Dyrektora Izby Celnej protokołem zajęcia i odbioru ruchomości z dnia [...] kwietnia 2016 r. zajęcie 4 automatów do gier, nie narusza przepisów prawa regulujących przeprowadzanie zajęcia ruchomości. Protokół zajęcia ruchomości sporządzony w dniu [...] kwietnia 2016 r. zawiera wszystkie wymagane dane, wezwania i pouczenia, o których mowa w przepisach ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i sporządzony został zgodnie z wzorem określonym w załączniku nr 11 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia z dnia 30 grudnia 2015 r. sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. W szczególności w protokole zajęcia z dnia [...] kwietnia 2016 r. oznaczono wierzyciela tj. Dyrektora Izby Celnej, zgodnie ze wskazaniem na przekazanych odpisach tytułów wykonawczych. Zaskarżona czynność dokonana została w ramach realizacji zlecenia rekwizycyjnego Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] marca 2016 r., dotyczącego przeprowadzenia egzekucji ze składników majątku Skarżącej znajdujących się na terenie działania Dyrektora Izby Celnej. Odnosząc się do zarzutu prowadzenia przedmiotowej egzekucji na wniosek Dyrektora Izby Celnej - jako podmiotu nieuprawnionego, wskazać należy, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne rozpoznaniu podlegają jedynie zarzuty dotyczące kwestii formalnoprawnych realizacji danej czynności egzekucyjnej. Jak już powyżej wskazano tryb określony w art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie jest właściwym do weryfikacji dopuszczalności prowadzonej egzekucji, a rozpatrywanie tego rodzaju okoliczności w ramach skargi na czynność egzekucyjną stanowiłoby o naruszeniu zasady niekonkurencyjności środków prawnych. Ponadto zauważyć należy, iż Dyrektor Izby Celnej, w niniejszej sprawie nie jest właściwy do rozstrzygania okoliczności dotyczących całości postępowania egzekucyjnego, w ramach którego działa jedynie jako organ rekwizycyjny. W kwestii własności zajętych ruchomości, ustawodawca przewidział odrębny tryb weryfikacji tego rodzaju okoliczności. O ile bowiem podmiot nie będący zobowiązanym, rości sobie prawa do rzeczy lub prawa majątkowego, z którego prowadzi się egzekucję administracyjną, to zgodnie z art. 38 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, może on wystąpić do organu egzekucyjnego - w terminie czternastu dni od dnia uzyskania wiadomości o czynności egzekucyjnej skierowanej do tej rzeczy lub tego prawa - z żądaniem ich wyłączenia spod egzekucji, przedstawiając lub powołując dowody na poparcie swego żądania. Niezasadny jest również zarzut podniesiony na etapie skargi, dotyczący powołania na świadków dokonanej czynności egzekucyjnej osób nie gwarantujących zachowania zasady obiektywizmu podczas realizacji zajęcia ruchomości. Zgodnie z art. 97 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zajęciu podlegają ruchomości zobowiązanego, znajdujące się zarówno w jego władaniu, jak i we władaniu innej osoby. Podkreślenia jednocześnie wymaga, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie przewidują zarówno obowiązku informowania zobowiązanego o zamiarze dokonania zajęcia ruchomości, jak i odstąpienia od dokonania zajęcia ruchomości w przypadku nieobecności zobowiązanego. Ustanawiają natomiast w myśl art. 51 § 2 ww. ustawy obowiązek przywołania dwóch świadków m.in. w sytuacji, gdy zobowiązany nie może być obecny przy czynnościach z innych przyczyn, o ile nie wystąpi zagrożenie udaremnienia egzekucji. W niniejszej sprawie, dokonano zajęcia ruchomości, znajdujących się w magazynie depozytowym Urzędu Celnego, a obowiązek przywołania świadków został dopełniony przez dokonującego zajęcia egzekutora, poprzez przywołanie na świadków czynności dwóch pracowników Urzędu Celnego, którzy udział w czynnościach potwierdzili w protokole własnoręcznym podpisem. Zauważyć przy tym należy, że katalog osób, które mogą być świadkami do obecności w czynnościach egzekucyjnych nie został w pełni określony w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Ustawodawca w art. 51 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał jedynie, że świadkami mogą być także pełnoletni członkowie rodziny i domownicy zobowiązanego. W ocenie Sądu sposób przeprowadzenia zaskarżonej czynności nie stanowi o naruszeniu zasady obiektywizmu. Powołani w niniejszej sprawie świadkowie znajdowali się w miejscu realizacji czynności w związku z wykonywaniem swoich obowiązków służbowych. Udział tych pracowników w dokonanych czynnościach egzekucyjnych polegał na obserwowaniu czynności egzekucyjnych potwierdzeniu zgodności treści protokołu z czynności egzekucyjnych z rzeczywistym przebiegiem wydarzeń. Powołani na świadków pracownicy Urzędu Celnego nie reprezentowali interesów wierzyciela ani organu egzekucyjnego. Wierzycielem bowiem i organem egzekucyjnym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym do majątku Skarżącej pozostają odpowiednio Dyrektor Izby Celnej i Dyrektor Izby Celnej. Powołani na świadków pracownicy UC nie reprezentowali ani interesów wierzyciela ani organu egzekucyjnego. Wierzycielem i organem egzekucyjnym w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym do majątku Spółki był bowiem Dyrektor Izby Celnej, którego pracownicy nie zostali powołani na świadków. Nie można w związku z tym mówić, wbrew zarzutom skargi o tożsamości struktury administracyjnej pracowników magazynu Urzędu Celnego, których powołano na świadków zajęcia ze strukturą administracyjną Dyrektora Izby Celnej - wierzyciela i organu egzekucyjnego. Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.