I SA/Go 41/16

PostanowienieWSA w Gorzowie Wielkopolskim2016-03-01

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji (dotyczącej wymiaru zobowiązania pieniężnego) może być uwzględniony przez sąd administracyjny w postępowaniu zainicjowanym skargą na decyzję organu drugiej instancji odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny może wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, które mieszczą się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. W sytuacji, gdy przedmiotem skargi jest decyzja odmawiająca wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji, sama decyzja organu pierwszej instancji nie mieści się w granicach tej sprawy. Dotyczy to odrębnego, formalnoprawnego charakteru decyzji odmawiającej wszczęcia postępowania, która nie rozstrzyga merytorycznie sprawy pierwotnej. W związku z tym, wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji organu pierwszej instancji nie może być uwzględniony na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Skarżący K.I. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy dotyczącej wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. W ramach skargi skarżący złożył wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy do czasu merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał wniosek o wstrzymanie wykonania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego o wstrzymanie wykonania decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. nr [...] w sprawie ze skargi K.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji określającej łączne zobowiązanie pieniężne na rok 2007 postanawia: oddalić wniosek. K.I. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiającą skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. W przedmiotowej skardze, skarżący wskazał, że wnosi o wydanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 156 § 1 K.p.a., postanowienia o wstrzymaniu wykonania decyzji Wójta, do czasu ostatecznego merytorycznego rozpoznania sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że wskazywany przez skarżącego przepis art. 252 § 1 Ordynacji podatkowej dotyczy kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji przez organ podatkowy, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Natomiast instytucja wstrzymania wykonania decyzji przez sąd administracyjny została uregulowana w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – powoływanej dalej jako "P.p.s.a."). Jednakże mając na uwadze fakt, że skarżący wyraźnie wskazał, iż wniosek o wstrzymanie wykonania kieruje do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Sąd rozparzył go stosując przepisy P.p.s.a. Stosownie do treści art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 i 2 P.p.s.a.). Z powyższych przepisów wynika zatem, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku przynajmniej jednej z dwóch przesłanek tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Z kolei, trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W obu jednak sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. W art. 61 § 3 P.p.s.a. mowa jest nie tylko o możliwości wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, ale także aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Oznacza to, że przedmiotem ochrony tymczasowej może być nie tylko zaskarżony akt, lecz także inne akty wydane wcześniej z tym jednak warunkiem, że mieszczą się one "w granicach tej samej sprawy". Powyższe oznacza, że każdorazowo Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania rozstrzygnięcia innego niż zaskarżone, obowiązany jest rozważyć, czy mieści się ono "w granicach" sprawy w rozumieniu art. 61 § 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 30 września 20015 r. sygn. akt II OZ 884/15 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Istotne jest zatem ustalenie znaczenia pojęcia "sprawy", w granicach której sąd może wstrzymać wykonanie aktów lub czynności. Przyjmuje się, że chodzi tu o sprawę w ujęciu materialnoprawnym, której tożsamość (granice) wyznaczają elementy określające istotę skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku administracyjnoprawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku (czyli węzła praw i obowiązków stron stosunku) oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej (por. postanowienie NSA z dnia 2 lutego 2016 r. sygn. akt II GZ 11/16 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl.). W rozpoznawanej sprawie skarżący żąda wstrzymania wykonania decyzji Wójta Gminy z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. zaś przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] odmawiająca skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wójta Gminy. W ocenie Sądu decyzja Wójta Gminy z dnia [...] września 2007 r. nr [...] nie mieści się w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Zaznaczyć bowiem należy, że zaskarżona decyzja Kolegium ma swój odrębny, stricte formalnoprawny charakter gdyż dotyczy braku możliwości skutecznego żądania wszczęcia przez skarżącego postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy. Zaskarżona decyzja nie rozstrzyga merytorycznie sprawy w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 r. zatem brak jest tożsamości przedmiotu sprawy. Zaznaczyć należy, że przedmiotem postępowania sądowoadministracyjnego w niniejszej sprawie będzie wyłącznie kontrola prawidłowości postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności Wójta Gminy, nie zaś legalność decyzji Wójta Gminy. Tym samym decyzja Wójta Gminy nie może być uznana za wydaną w granicach niniejszej sprawy, co wyklucza zastosowanie wobec tej decyzji ochrony tymczasowej, o której mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Mając na względzie powyższe, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło