I SA/Go 416/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2022-01-13
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk- Wiśniewska, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników, składanego przez osobę prawną, wymagane jest przedłożenie dokumentów potwierdzających początkową datę sprawowania przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli nad tą osobą prawną, czy wystarczające jest udokumentowanie tej kontroli w roku, którego dotyczy wniosek?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, wprowadzając dodatkowy obowiązek udokumentowania początkowej daty sprawowania kontroli przez młodego rolnika nad osobą prawną. Wystarczające jest udokumentowanie tej kontroli w roku, w którym składany jest wniosek o płatność, zgodnie z art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, który wymaga sprawowania kontroli w każdym roku, w którym osoba prawna ubiega się o płatność. Odmienna wykładnia wprowadza zbędny warunek formalny.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok, w tym płatności dla młodych rolników. Organy uznały, że spółka nie spełniła warunków do przyznania tej płatności, ponieważ nie przedłożyła dokumentów potwierdzających sprawowanie przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli nad spółką oraz daty rozpoczęcia tej kontroli. Spółka zaskarżyła decyzję, argumentując, że przedłożyła wszystkie wymagane dokumenty, w tym uchwały zarządu i oświadczenia wskazujące na osoby sprawujące kontrolę i daty jej rozpoczęcia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz E. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (dalej: Spółka, Skarżąca), reprezentowana przez radcę prawnego K. L-P., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Organ II instancji") z dnia [...] sierpnia 2021 r. [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej jako: "Organ I instancji") z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2020 rok.
Z uzasadnienia decyzji organu II instancji wynikał następujący stan sprawy:
Dnia 12 czerwca 2020 r. Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie, w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020: jednolitej płatności obszarowej, zwanej dalej płatnością JPG; płatności za zazielenienie, zwanej dalej płatnością PZZ; płatności dodatkowej (redystrybucyjnej), zwanej dalej płatnością RDST; płatności dla młodych rolników, zwanej dalej płatnością MR. W dniu 8 października 2020 r. złożyła zmianę do wniosku. Łączna powierzchnia działek rolnych zadeklarowanych we wniosku po uwzględnieniu zmian wyniosła 73,04 ha.
Organ I instancji wskazaną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. przyznał wszystkie płatności, o które wnosiła spółka, z wyjątkiem płatności MR.
Uznał bowiem, że Spółka nie spełniła warunków określonych w § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie w sprawie płatności"), bowiem nie przedłożyła dokumentów potwierdzających sprawowania przez młodego rolnika faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną oraz potwierdzających datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli. Organ I instancji przeanalizował dołączone do wniosku przez Spółkę dokumenty, tj. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] czerwca 2020 r. i z dnia [...] czerwca 2020 r., protokół ze zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki pod firmą z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz z dnia [...] czerwca 2017 r., oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad spółką i wskazał, iż z przedmiotowych dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r. - dalej "rozporządzenie nr 639/2014), nad tą osobą prawną oraz nie ma w nich daty potwierdzającej rozpoczęcie sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika.
Decyzją z [...] sierpnia 2021 r. organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że Spółka nie dostarczyła dowodów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną, w których widniałaby data rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Organ II instancji wyjaśnił, że dowodami potwierdzającymi ww. okoliczności są m.in. odpis z Krajowego Rejestru Sądowego - zwany dalej KRS, aktualny na dzień złożenia wniosku, umowa spółki, lub akt powołania na stanowisko, z których będzie wynikało kto i od kiedy sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną.
Wskazał, że do wniosku z dnia [...] czerwca 2020 r. Spółka dołączyła oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną dotyczące Spółki, odpis z KRS z dnia [...] czerwca 2020 r. oraz z dnia [...] czerwca 2020 r., protokoły oraz uchwały ze zwyczajnego zgromadzenia wspólników Spółki z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz z dnia [...] czerwca 2017 r. Jednak z powyższych dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwała kontrolę nad osobą prawną oraz nie ma daty potwierdzającej rozpoczęcie sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika. Strona nie dołączyła do wniosku dokumentów potwierdzających sprawowania faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną, w których widniałaby data rozpoczęcia sprawowania tej kontroli przez młodego rolnika w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wniosku. W niniejszym przypadku Strona przedłożyła dokumenty z których wynika, iż nadzór nad Spółką pełnią trzy osoby tj. M.J., M.P., K.P. Jednakże na podstawie przedłożonych dokumentów nie sposób ustalić, która z tych trzech osób sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad grupą osób w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści, ryzyka finansowego. Dodatkowo organ odwoławczy nie jest również w stanie ustalić daty rozpoczęcia sprawowania tej kontroli. Z przedłożonego KRS nie wynika, kto i w jakim zakresie oraz od kiedy sprawuje stały nadzór nad działalnością Spółki w zakresie rolnictwa. Strona nie przedłożyła żadnych dokumentów, z których wynikałby zakres obowiązków i zagadnień jakie należą do kompetencji poszczególnych członków zarządu Spółki. W toku postępowania Spółka nie dołączyła dokumentów określających zakres wykonywanych zadań przez członków zarządu wynikających ze struktury organizacyjnej Spółki. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, który z członków zarządu spółki sprawuje trwały i znaczący zarząd nad działalnością rolniczą Spółki. Nie zostały przedłożone dokumenty określające osobę, która podejmuje w sposób stały a nie incydentalny główne decyzje w zakresie działalności rolniczej. Takich okoliczności nie potwierdzają również przedłożone protokoły wraz z uchwałami. W związku z powyższym organ II instancji utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR.
W skardze złożonej do tut. Sądu Spółka, reprezentowana przez radcę prawnego, zarzuciła:
1. Naruszenie § 8 ust. 1 rozporządzenia w sprawie płatności poprzez jego błędne zastosowanie, tj. mylne uznanie, że Skarżąca nie złożyła wszystkich wymaganych dokumentów.
2. Naruszenie art.50 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013 poprzez jego błędne niezastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie spełnia warunków przyznania płatności dla młodego rolnika.
3. Naruszenie art. 49 ust. 1 i ust. 4 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 639/2014 z 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzanie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie spełnia kryteriów dot. młodego rolnika.
4. Naruszenie § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie i uznanie, że Skarżąca nie wykazała faktu kontroli przez młodego rolnika nad Skarżącą.
5. Naruszenie art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 – dalej: K.p.a.) i w konsekwencji naruszenie w wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania obywateli i utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw, poprzez odmowę przyznania płatności dla młodego rolnika na podstawie dokumentów tożsamych z dokumentami przedstawionymi w roku ubiegłym, na podstawie których Skarżąca otrzymała płatność dla młodego rolnika.
6. Naruszenie art. 220 § 1 pkt 2 lit. a i b K.p.a. poprzez uznanie, że Skarżąca nie przedstawiła wymaganego dokumentu, podczas gdy Organ I instancji był w posiadaniu dokumentów złożonych w postępowaniu o przyznanie płatności za rok 2018 i na ich podstawie płatność za rok 2018 przyznał oraz mógł z łatwością sprawdzić wymagane dane w rejestrze publicznym, do którego miał dostęp.
Skarżąca wskazała, że przedłożyła wydruk informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców na dzień składania wniosku, oświadczenie o osobach sprawujących trwałą i faktyczną kontrolę nad osobą prawną oraz co najważniejsze Uchwały nr [...] z [...] czerwca 2016 r. oraz Uchwały nr [...] z [...] czerwca 2017 r., w którym kolejno Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników odwołało Ł.P., powołało panią K.P. (wcześniej J.) i pana M.J. do pełnienia funkcji członków zarządu oraz rok później odwołało panią M.W. i powołało M.P. W jej ocenie nie sposób się zgodzić z twierdzeniem organu, że z załączonych do wniosku dokumentów nie wynika, kto sprawuje faktyczną i trwała kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014 nad tą osobą prawną, tym bardziej, że organ sam stwierdził, kto jest członkiem zarządu spółki.
Podkreśliła, że informacja odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Skarżącej wskazuje, że Skarżąca posiada trzech członków zarządu, a sposób reprezentacji przy trzyosobowym składzie zarządu zezwala na reprezentację Spółki przez dwóch z członków zarządu łącznie. Ponadto, do wniosku zostało załączone oświadczenie, w którym wprost zostały wskazane daty, od kiedy członkowie zarządu sprawują kontrolę nad Skarżącą. Z przedłożonych dokumentów wprost wynika, kto jako pierwszy zaczął pełnić faktyczną i trwałą kontrolę nad Skarżącą, skoro do wniosku załączono uchwały, w których w 2016 r. powołano K.P. i M.J. oraz odwołano Ł.P., a rok później odwołano M.W. i powołano M.P. W ocenie Skarżącej członkowie zarządu spełniają kryteria młodego rolnika, o których mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013. Nadto wskazane zostały ich PESELE, numery identyfikacyjne a także daty rozpoczęcia działalności rolniczej oraz daty rozpoczęcia sprawowania trwałej i faktycznej kontroli nad osobą prawną przez każdego z nich. Przedłożony aktualny odpis z KRS potwierdził wieloosobowy zarząd Skarżącego i sprawowanie funkcji przez ww. członków zarządu. Wykazał nadto, że do składania oświadczeń woli w imieniu spółki, w przypadku zarządu trzyosobowego do pięcioosobowego do składania oświadczeń woli w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu łącznie. Nadto Strona podkreśliła, że każdy członek zarządu Skarżącej jest uprawniony, jak i zobowiązany do bieżącego monitorowania i nadzorowania sytuacji Spółki w zakresie prowadzonej działalności, w tym również w zakresie działalności rolniczej, zaś podstawą powstawania tych obowiązków, jak i praw, jak sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu. Co więcej, w świetle regulacji Kodeksu spółek handlowych, brak jest obowiązku przypisywania konkretnej decyzji zarządzającej spółką poszczególnym członkom zarządu. Ww. członkowie zarządu Spółki posiadali uprawnienia zarządcze również w okresie, w którym ta ubiegała się o sporne płatności.
Jednocześnie Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przypisanych.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Jednocześnie wskazał, że za najwcześniejszy moment rozpoczęcia działalności przez osobę sprawującą kontrolę nad osobą prawną należy uznać dzień [...] kwietnia 2013 r., kiedy to K.P., zgodnie z oświadczeniem Spółki, rozpoczęła działalność rolniczą. Natomiast wniosek o przyznanie płatności został złożony przez Spółkę w roku 2020 r. Zatem osoba, która rozpoczęła działalność rolniczą wcześniej niż pięć lat przed złożeniem wniosku o przyznanie płatności dla młodych rolników przez Spółkę, nad którą zgodnie z oświadczeniem sprawuje kontrolę, nie może być uznana za spełniającą wymogi młodego rolnika na podstawie art. 50 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 w zw. z art. 49 ust. 4 Rozporządzenia (UE) nr 639/2014. W konsekwencji Skarżącej nie przysługuje płatność dla młodych rolników, gdyż osoba, która zgodnie z oświadczeniem Spółki sprawująca nad nią trwałą kontrolą, nie jest młodym rolnikiem w rozumieniu art. 50 ust. 1 i ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 i w konsekwencji Skarżąca spółka nie spełnia warunku do przyznania pomocy finansowej określonego w art. 49 ust. 1 lit b Rozporządzenia nr 639/2014.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja naruszała prawo.
Sporna w sprawie płatność dla młodych rolników jest płatnością bezpośrednią, o której mowa w tytule III rozdział 5 rozporządzenia nr 1307/2013 i do której mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1312 ze zm. - "ustawa o płatnościach"). Przysługuje ona - zgodnie z art. 50 ust. 1 i 2 rozporządzenia nr 1307/2013 - młodym rolnikom będących osobami fizycznymi, którzy są uprawnieni do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej:
a) którzy po raz pierwszy rozpoczynają działalność w gospodarstwie rolnym jako kierujący tym gospodarstwem rolnym lub które rozpoczęły już działalność w gospodarstwie rolnym w ciągu pięciu lat przed pierwszym złożeniem wniosku w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o którym mowa w art. 72 ust. 1 rozporządzenia nr 1306/2013, oraz
b) których wiek w roku składania wniosku, o którym mowa w lit. a), nie przekracza 40 lat.
Stosownie zaś do art. 49 ust. 1 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 639/2014 z dnia 11 marca 2014 r. w sprawie uzupełnienia rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz zmiany załącznika X do tego rozporządzenia (Dz.U. UE L z dnia 20 czerwca 2014 r. - dalej "rozporządzenie nr 639/2014), roczną płatność dla młodych rolników, o której mowa w art. 50 ust. 1 rozporządzenia nr 1307/2013, przyznaje się osobie prawnej, niezależnie od jej formy prawnej, jeżeli spełnione są następujące warunki:
a) osoba prawna jest uprawniona do płatności w ramach systemu płatności podstawowej lub systemu jednolitej płatności obszarowej, o których mowa w tytule III rozdział 1 rozporządzenia nr 1307/2013, i aktywowała ona uprawnienia do płatności lub zadeklarowała kwalifikujące się hektary, o czym mowa w art. 50 ust. 4 tego rozporządzenia;
b) młody rolnik w rozumieniu art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013 sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę nad daną osobą prawną w zakresie decyzji dotyczących zarządzania, korzyści i ryzyka finansowego w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o płatność w ramach systemu dla młodych rolników. W przypadku gdy kilka osób fizycznych, w tym osoba lub osoby, które nie są młodymi rolnikami, uczestniczy w kapitale osoby prawnej lub zarządzaniu nią, młody rolnik (lub rolnicy) musi (muszą) w każdym roku, w którym osoba prawna ubiega się o płatność w ramach systemu dla młodych rolników, być zdolny (zdolni) do sprawowania takiej faktycznej i trwałej kontroli samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, z zastrzeżeniem ust. 1a niniejszego artykułu;
c) co najmniej jeden z młodych rolników spełniających warunek określony w lit. b) spełnia kryteria kwalifikowalności ustanowione przez państwa członkowskie zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia nr 1307/2013, jeżeli takie istnieją, chyba że państwa członkowskie postanowiły, że kryteria te mają zastosowanie do wszystkich takich młodych rolników.
Zgodnie zaś z art. 49 ust. 4 rozporządzenia nr 639/2014, w przypadku gdy młodzi rolnicy, o których mowa w art. 49 ust. 1 akapit pierwszy lit. b, przejęli kontrolę nad daną osobą prawną w różnych momentach, za "rozpoczęcie działalności", o którym mowa w art. 50 ust. 5 zdanie drugie rozporządzenia nr 1307/2013, uznaje się najwcześniejszy moment przejęcia kontroli.
Z kolei zasady przyznawania płatności bezpośrednich w Polsce zostały uregulowane w ustawie o płatnościach. Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dla młodych rolników, płatność dodatkowa i płatności związane do powierzchni upraw, zwane dalej "płatnościami obszarowymi" są przyznawane do powierzchni działki rolnej:
1) położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, zwanych dalej "kwalifikującymi się hektarami";
2) będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności;
3) o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha;
4) nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 640/2014, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Płatność dla młodych rolników - zgodnie z art. 13 ustawy o płatnościach - przysługuje do powierzchni gruntów objętych obszarem zatwierdzonym dla tego rolnika do jednolitej płatności obszarowej nie większej niż 50 ha.
Szczegółowe zasady przyznawania m.in. płatności dla młodych rolników zostały z kolei określone w przepisach rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności bezpośrednich i płatności niezwiązanej do tytoniu (Dz. U. z 2015 r., poz. 351 ze zm. - dalej jako "rozporządzenie w sprawie płatności"). Zgodnie z § 6 ust. 1 tego rozporządzenia, młody rolnik sprawuje faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad osobą prawną jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", oraz:
1) jest członkiem zarządu spółki kapitałowej lub spółdzielni oraz
a) w przypadku jednoosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni,
b) w przypadku wieloosobowego zarządu - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej spółki lub spółdzielni lub większość członków zarządu stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny, lub
2) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo na walnym zgromadzeniu, także jako zastawnik albo użytkownik, bądź w zarządzie spółki kapitałowej, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
3) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków zarządu spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
4) jest uprawniony do powoływania lub odwoływania większości członków rady nadzorczej spółki kapitałowej albo spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
5) dysponuje bezpośrednio lub pośrednio większością głosów na walnym zgromadzeniu spółdzielni, także na podstawie porozumień z innymi osobami, lub
6) jest członkiem zarządu osoby prawnej innej niż spółka kapitałowa i spółdzielnia lub innego organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania oraz:
a) w przypadku jednoosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej,
b) w przypadku wieloosobowego zarządu takiej osoby prawnej lub organu takiej osoby prawnej, uprawnionego do jej reprezentowania - sposób reprezentacji wymaga udziału młodego rolnika w składaniu oświadczeń woli w imieniu tej osoby prawnej lub większość członków zarządu tej osoby prawnej lub organu tej osoby prawnej, uprawnionej do jej reprezentowania, stanowią młody rolnik oraz inni rolnicy, którym został nadany numer identyfikacyjny.
Z kolei w § 7 ww. rozporządzenia zostały określone zdarzenia uznawane za rozpoczęcie działalności rolniczej na potrzeby realizacji płatności dla młodego rolnika. Przy określaniu daty rozpoczęcia działalności przez młodego rolnika uwzględnia się najwcześniejsze zdarzenie uznawane za rozpoczęcie takiej działalności.
Ponadto w myśl § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2015 poz. 35 - dalej "rozporządzenie w sprawie wniosku"), w przypadku ubiegania się o przyznanie płatności dla młodych rolników, do wniosku o przyznanie tej płatności dołącza się:
1) dokumenty potwierdzające sprawowanie przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, nad tą osobą prawną oraz potwierdzające datę rozpoczęcia sprawowania tej kontroli - w przypadku osób prawnych oraz grupy osób innej niż małżonkowie,
2) oświadczenie o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, o dacie rozpoczęcia działalności, o której mowa w art. 50 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1307/2013, przez młodych rolników sprawujących tę kontrolę oraz o dacie rozpoczęcia przez tych młodych rolników sprawowania tej kontroli, zawierające imiona i nazwiska tych osób, numery identyfikacyjne, jeżeli zostały nadane, numery PESEL, a w przypadku gdy osoby te nie posiadają obywatelstwa polskiego - kod kraju, numer paszportu lub innego dokumentu tożsamości.
W ocenie Sądu, stanowisko organów odmawiające przyznania skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników na 2020 rok z powodu braku dokumentów potwierdzających sprawowanie faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną wraz z datą rozpoczęcia sprawowania tej kontroli jest wynikiem błędnej wykładni § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
Oceniając przesłanki przyznania tej płatności organy wprowadziły bowiem dodatkowy obowiązek udokumentowania przez ubiegającego się o przyznanie tej płatności, początkowej daty sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli, o której mowa w art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014.
Tymczasem analiza przepisów regulujących zasady przyznawania płatności wskazuje, że fakt udokumentowania sprawowania przez młodego rolnika lub inne osoby faktycznej i trwałej kontroli nad osobą prawną winien dotyczyć roku, którego dotyczy składany wniosek. Wynika to przede wszystkim z ogólnej zasady, że płatności są przyznawane na dany rok, po spełnieniu przesłanek w każdym roku, w którym rolnik ubiega się o płatność. Co więcej, wymóg taki wprost wynika z unijnej regulacji art. 49 ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 639/2014, która przyznaje płatności dla młodych rolników sprawujących taką kontrolę nad osobą prawną w każdym roku, w odniesieniu do którego osoba prawna składa wniosek o tę płatność. Interpretacja przepisów krajowych musi zaś następować z uwzględnieniem przepisów wspólnotowych.
Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wraz z przystąpieniem Polski do Unii Europejskiej sądy krajowe stały się jednocześnie sądami unijnymi i jako takie zobligowane zostały do uwzględniania europejskiego porządku prawnego na każdym etapie rozpatrywania podlegającej ich kognicji sprawy. Dochodzenie uprawnień mających swoje źródło w ustawodawstwie unijnym następuje bowiem przed sądami krajowymi, które z racji zagwarantowanej im niezawisłości dysponują efektywnymi i uwzględniającymi okoliczności konkretnego przypadku instrumentami zapewnienia maksymalnej skuteczności prawu unijnemu (zob. Z. Kmieciak, Zasada autonomii proceduralnej państw członkowskich UE i jej konsekwencje dla procesu orzekania przez sądy administracyjne i organy administracji publicznej, "Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego" 2009, nr 2). Stwierdzone sprzeczności pomiędzy prawem krajowym i prawem unijnym powinny zostać rozstrzygnięte z uwzględnieniem zasady pierwszeństwa prawa unijnego nad prawem krajowym, z wyjątkiem norm rangi konstytucyjnej. Przez prowspólnotową wykładnię norm krajowych należy rozumieć nadanie przepisom krajowym takiego sensu, przy którym wystąpi zgodność z normami prawa unijnego. Jednocześnie przyjmuje się, że zastosowanie zasady pierwszeństwa poprzedza stwierdzenie sprzeczności między normą krajową a europejską, a zatem zaistnienie stanu, w którym nie jest możliwe jednoczesne spełnienie tych dwóch norm mających wspólny zakres zastosowania.
W przedmiotowej sprawie, w dniu 12 czerwca 2020 r. skarżąca Spółka złożyła wniosek o przyznanie płatności wraz z załącznikami: Oświadczeniem o osobach sprawujących faktyczną i trwałą kontrolę nad osobą prawną, informacji odpowiadającej odpisowi pełnemu z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia [...] czerwca 2020 r. i [...] czerwca 2020 r. , Protokołem ze Zwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki pod firmą E. Sp. z o. o. z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz z [...] czerwca 2017 r. wraz z podjętymi uchwałami.
W ww. oświadczeniu wskazała, że w spółce sprawowany jest wieloosobowy zarząd. Członkami zarządu, którzy spełniają jednocześnie kryteria młodego rolnika, o których mowa w art. 50 ust. 2 rozporządzenia nr 1307/2013, są: M.J., M.P. oraz K.P. Nadto wskazała ich numery PESEL, numery identyfikacyjne, a także daty rozpoczęcia działalności gospodarczej oraz daty rozpoczęcia sprawowania trwałej i faktycznej kontroli nad osobą prawną przez każdego z nich.
Przedłożony aktualny odpis z KRS-u potwierdził wieloosobowy zarząd skarżącej Spółki i sprawowanie funkcji członka zarządu przez osoby wyżej wymienione. Wykazał nadto, że do składania oświadczeń woli, w imieniu spółki, wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu łącznie.
Jak wynika natomiast z art. 201 § 2 k.s.h., zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Zgodnie z art. 204 § 1 k.s.h., prawo członka zarządu do prowadzenia spraw spółki i jej reprezentowania dotyczy wszystkich czynności sądowych i pozasądowych spółki. Stosownie zaś do art. 208 § 2 i § 3 k.s.h., jeśli umowa spółki nie stanowi inaczej, każdy członek zarządu ma prawo i obowiązek prowadzenia spraw spółki nieprzekraczających zakresu zwykłych czynności spółki - bez uprzedniej uchwały zarządu. Przez "prowadzenie spraw spółki" rozumieć należy podejmowanie decyzji we wszystkich sprawach zarządzania spółką.
W konsekwencji powyższego uznać należy, że każdy członek zarządu skarżącej Spółki jest uprawniony, jak i zobowiązany do bieżącego monitorowania i nadzorowania sytuacji spółki w zakresie prowadzonej działalności, w tym również w zakresie działalności rolniczej, zaś podstawą powstania tych obowiązków, jak i praw, jest sam fakt pełnienia funkcji członka zarządu. Co więcej, w świetle regulacji k.s.h., brak jest obowiązku przypisywania konkretnej decyzji zarządzającej spółką poszczególnym członkom zarządu.
Z przedłożonego aktualnego odpisu z KRS wyraźnie wynika również, że ostatni wpis został dokonany w dniu [...] lipca 2019 r. (bez wskazania, czego dotyczył), co jednoznacznie oznacza, że do dnia sporządzenia przedstawionego organom ARiMR wydruku informacji odpowiadającej odpisowi z KRS, skład zarządu ujawniony w rejestrze nie zmienił się. Z dokumentu tego wynika zatem, że ww. członkowie zarządu skarżącej Spółki piastowali swe stanowiska również w okresie do [...] stycznia do [...] czerwca 2020 roku, tj. w roku, w którym ww. Spółka ubiegała się o sporne płatności.
W rezultacie, za nieuprawnioną uznać należy ocenę organów, że skarżąca Spółka nie spełniła warunków przyznania płatności wskazanych w art. 49 ust. 1 lit. b) rozporządzenia nr 639/2014. W sytuacji, w której z załączonych do wniosku o przyznanie płatności dokumentów wynika, że w roku, w którym spółka ubiega się o płatność, młody rolnik (lub rolnicy) sprawuje (sprawują) nad nią faktyczną i trwałą kontrolę samodzielnie albo wspólnie z innymi rolnikami, do otrzymania płatności dla młodych rolników nie jest niezbędne przedłożenie dokumentów potwierdzających początkową datę sprawowania tej kontroli. Odmienna wykładnia § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku wprowadzałaby bowiem zbędny i nieuzasadniony treścią przepisów unijnych warunek formalny.
Prawidłowość takiej wykładni potwierdzają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 września 2021 r. sygn. akt I GSK 158/21, I GSK 155/21 oraz I GSK 157/21).
Oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mogą zmienić argumenty przywołane w odpowiedzi na skargę, dotyczące statusu K.P. jako "młodego rolnika". Okoliczności te oraz ich skutki prawne muszą być bowiem badane w postępowaniu administracyjnym, a z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, by organy ARiMR dokonywały oceny wniosku Skarżącej w tym zakresie. Postępowanie sądowoadministracyjne służy natomiast kontroli legalności decyzji (art. 1 ustawy - Prawo o ustroju sadów administracyjnych). W postępowaniu tym zatem bada się prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia oraz ich ocenę sformułowaną w zaskarżonym akcie. Sąd nie zastępuje organu w rozstrzyganiu sprawy.
Powyższe obligowało do uchylenia zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ dokona oceny przesłanek warunkujących przyznanie skarżącej Spółce płatności dla młodych rolników, przy uwzględnieniu dokonanej przez Sąd wykładni przepisu § 8 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie wniosku.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając wpis od skargi w wysokości 200 zł oraz koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2018r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło