I SA/Go 418/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 października 2020 r. sprzeciwu pełnomocnika skarżącego od postanowienia Referendarza sądowego z dnia 7 września 2020 r. sygn. akt I SA/Go 418/13 wydanego w sprawie ze skargi K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok postanawia: utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie. Wyrokiem z 7 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Go 418/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę K.W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2013 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 rok. Ww. wyrok jest prawomocny od dnia 9 stycznia 2014 r. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2020 r. skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie m.in. ustanowienia pełnomocnika w celu sporządzenia i wniesienia skargi o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt I SA/Go 418/13. Postanowieniem z 19 maja 2020 r. sygn. akt I SPP/Go 34/20 Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim przyznał K.W. prawo pomocy, zwalniając go od kosztów sądowych i ustanawiając dla niego radcę prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła skarżącemu pełnomocnika z urzędu w osobie radcy prawnego A.K. W dniu 25 sierpnia 2020 r. do tut. Sądu wpłynęła sporządzona przez ww. pełnomocnika opinia prawna o braku podstaw do złożenia skargi o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie wraz z wnioskiem o przyznanie wynagrodzenia tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w zakresie sporządzenia przedmiotowej opinii oraz oświadczeniem, że koszty te nie zostały pokryte w całości, ani w części. Postanowieniem z dnia 7 września 2020 r. Referendarz sądowy, na podstawie art. 250 § 1 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako ",P.p.s.a." przyznał radcy prawnemu A.K. wynagrodzenie w wysokości 1.800 zł, powiększone o należny podatek od towarów i usług, z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. W motywach uzasadnienia tego postanowienia Referendarz wyjaśnił, że szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2019 r., poz. 68). Przepisy ww. rozporządzenia nie regulują co prawda wysokości opłaty za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego, jednakże zgodnie z brzmieniem § 5 rozporządzenia, wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju. W ocenie Referendarza za najbardziej zbliżoną rodzajowo czynność należy uznać opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Referendarz zaznaczył, że stosownie do treści § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) ww. rozporządzenia, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji opłata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynosi 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, nie mniej niż 120 zł. Zgodnie zaś z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ww. rozporządzenia, opłaty wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8, a w innej sprawie - 240 zł. Następnie stwierdził, że skoro czynności podjęte przez radcę prawnego w ramach udzielonej skarżącemu pomocy prawnej miały miejsce w ramach pierwszoinstancyjnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które ostatecznie w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte, opłata za sporządzenie ww. opinii wynosi 1.800 zł tj. 50% opłaty określonej w pkt 1, która w niniejszej sprawie wynosi 3.600 zł (zgodnie z § 8 pkt 6 ww. rozporządzenia). Jednocześnie referendarz podkreślił, że ww. wynagrodzenie, w myśl § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia, podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%). Od powyższego postanowienia radca prawny A.K. wniosła sprzeciw zarzucając mu naruszenie art. 250 § 1 P.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) w zw. z § 8 pkt 6 w zw. z § 5 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu z dnia [...] października 2016 r. i wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez przyznanie wynagrodzenia w kwocie 2.700,00 zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy. W ocenie pełnomocnik skarżącego podniosła, że w § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b)ww. rozporządzenia mowa jest o wysokości przysługującego pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, wynoszącego: w przypadku gdy pełnomocnik ten reprezentował stronę w postępowaniu przed sądem I instancji - 50% opłaty określonej w pkt 1, a w przypadku, gdy wstąpił do postępowania już w drugiej instancji - 75% tej opłaty. Zaznaczyła, że w sytuacji, której dotyczy niniejszy sprzeciw, nie reprezentowała skarżącego w toku postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gorzowie Wlkp. - jako sądem I instancji - zakończonego wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Go 418/13. Umocowanie do działania w charakterze pełnomocnika z urzędu skarżącego otrzymała później i celem świadczenia nieodpłatnej pomocy prawnej na rzecz skarżącego, zapoznała się z całością dokumentacji zebranych w ww. postępowaniu oraz okolicznościami sprawy. Jest to o tyle istotne, że za uznaniem wyżej zaproponowanego rozumienia § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) przemawiają nie tylko reguły wykładni językowej i systemowej, ale i funkcjonalnej, bowiem zapewne takie było ratio legis ww. uregulowania, by sporządzającego skargę lub opinię radcę prawnego, który nie występował wcześniej w danej sprawie, wynagrodzić w wyższej stawce, niż radcę, który daną sprawę już zna, bo wcześniej ją prowadził. Na potwierdzenie prezentowanego stanowiska pełnomocnik skarżącego wskazała na postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 437/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 260 § 1 P.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8 tej ustawy, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Po myśli § 2 ww. przepisu, w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje wykonalność tego orzeczenia. Rozpoznając sprzeciw Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Stosownie do treści art. 250 § 1 P.p.s.a. wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Jak już wyjaśnił Referendarz sądowy szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Opłaty w sprawach przed sądami administracyjnymi reguluje § 21 ww. rozporządzenia, przy czym przepis ten nie reguluje wysokości stawki minimalnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego. Zgodnie z § 5 omawianego rozporządzenia wysokość opłat w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się, przyjmując za podstawę opłatę w sprawach najbardziej zbliżonego rodzaju. Jak słusznie zauważył Referendarz sądowy, czego zresztą pełnomocnik skarżącego nie kwestionuje, za najbardziej zbliżoną rodzajowo czynność do sporządzenia opinii o braku podstaw do sporządzenia skargi o wznowienie postępowania należy uznać opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Zgodnie zaś z § 21 ust. 1 pkt 2b) ww. rozporządzenia za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej albo za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej - 50% opłaty określonej w pkt 1, a jeżeli w drugiej instancji sprawy nie prowadził ten sam radca prawny - 75% tej opłaty, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. W pkt 1 lit. a) omawianego przepisu wskazano natomiast, że w pierwszej instancji w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna - opłatę obliczoną na podstawie § 8. Z kolei w § 8 wysokość opłaty uzależniono od wartości przedmiotu sprawy. Przy wartości przedmiotu sprawy powyżej 50 000 zł do 200 000 zł (w tym bowiem przedziale mieści się wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie) wynosi ona 3600 zł. Mając zatem na uwadze treść ww. przepisów a także treść art. 276 P.p.s.a., zgodnie z którym do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej (...), podzielić należy wniosek Referendarza, że czynności podjęte przez radcę prawnego w ramach udzielonej skarżącemu pomocy prawnej miały miejsce w ramach pierwszoinstancyjnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, które ostatecznie w niniejszej sprawie nie zostało wszczęte a opłata za sporządzenie ww. opinii wynosi 1.800 zł tj. 50% opłaty określonej w pkt 1, która w niniejszej sprawie wynosi 3.600 zł (zgodnie z § 8 pkt 6 ww. rozporządzenia). Zasadnie też Referendarz wskazał, że ww. kwotę, zgodnie z § 4 ust. 3 ww. rozporządzenia, podwyższa się o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (23%). W ocenie Sądu zaprezentowanej w sprzeciwie wykładni § 21 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia z dnia 3 października 2016 r. przeczy jednoznaczna treść ww. art. 276 P.p.s.a. Oceny tej nie zmienia powołane przez pełnomocnika skarżącego postanowienie WSA w Warszawie z dnia 6 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 437/17, bowiem wobec braku jednoznacznego wskazania w przepisach zasad przyznawania wynagrodzenia za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi o wznowienie postępowania kwestia ta należy do oceny Sądu i często bywa równie interpretowana. Zdarza się nawet, że sądy uznają, iż wynagrodzenie z tego tytułu pełnomocnikowi w ogóle nie przysługuje (por. postanowienie WSA w Szczecinie z dnia 19 sierpnia 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 275/17). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 260 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.