I SA/Go 420/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w zakresie podatku od towarów i usług oddala skargę W dniu 30 sierpnia 2004 r. J.R. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie wniosku z dnia 11 marca 2004 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. Sąd ustalił następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...] Urząd Skarbowy określił zobowiązanie podatkowe skarżącego J.R. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od maja do grudnia 1994 r. Od decyzji tej podatnik złożył odwołanie, po rozpatrzeniu którego Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Decyzję tę (doręczoną skarżącemu w dniu 29 maja 1996 r.) podatnik zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który wyrokiem z dnia 9 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Po 1997/97 skargę oddalił. W dniu 12 marca 2004 r. skarżący złożył odwołanie (błędnie wskazując w nim datę odwołania "11 marca 2003 r." zamiast "11 marca 2004 r.") od innej decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2004 r., jednocześnie żądając w tym odwołaniu stwierdzenia nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] oraz decyzji ją poprzedzającej Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...]. Wniosek ten, mimo iż zawarty w odwołaniu od innej decyzji, został przez organ podatkowy potraktowany jako odrębny wniosek i zarejestrowany pod sygnaturą [...]. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...]. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż zgodnie z art. 249 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.) organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Ponieważ w przedmiotowej sprawie decyzja z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] została doręczona skarżącemu w dniu 29 maja 1996 r., a wniosek o stwierdzenie nieważności tej decyzji skarżący złożył w dniu 12 marca 2004 r., termin roczny nie został zachowany. Jednocześnie organ podatkowy powołał się na przepis art. 24 § l ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 169, póz. 1387), z którego wynika, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlega rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Powyższą decyzję skarżący otrzymał w dniu 6 maja 2004 r., a w dniu 20 maja 2004 r. złożył od niej odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej , w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i merytoryczne rozpoznanie wniosku z dnia 10 grudnia 2003 r. .,w sprawie wzruszenia decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. znak [...]. W uzasadnieniu odwołania skarżący wskazał, iż organ podatkowy błędnie powołał się w swojej decyzji na art. 249 § l Ordynacji podatkowej, a powinien zastosować terminy wynikające z pkt l i 2 § 2 art. 250 cytowanej ustawy. Jednocześnie wskazał, iż merytoryczne uzasadnienie tego wywodu znajduje się we wniosku skarżącego z dnia 10 grudnia 2003 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2004 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje organu I instancji, uzasadniając prawidłowość zastosowania przez organ I instancji przepisu art. 249 Ordynacji podatkowej. Zdaniem organu II instancji przepis art. 250 § l ustawy Ordynacja podatkowa wyklucza stosowanie art. 249 w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast przepisy, które były podstawą decyzji organów podatkowych z dnia [...] lutego 1996 r. i z dnia [...] maja 1996 r. i których stwierdzenia nieważności żąda skarżący nie utraciły mocy, nie zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Dodatkowo organ II instancji wyjaśnił, iż wniosek skarżącego z dnia 10 grudnia 2003 r. został załatwiony decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lutego 2004 r. nr [...] odmawiającą zmiany decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego z dnia [...] maja 2004 r. Decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2004 r. skarżący otrzymał w dniu 30 lipca 2004 r., a w dniu 30 sierpnia 2004 r. (dzień 29 sierpnia 2004 r. był dniem ustawowo wolnym od pracy) zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] maja 2004 r. nr [...] i zobowiązanie organu II instancji do merytorycznego rozpoznania wniosku podatnika z dnia 10 grudnia 2003 r. W uzasadnieniu skargi J.R. wskazał, iż organ II instancji błędnie przyjął, iż organy podatkowe wydające w lutym i maju 1996 r. decyzje dotyczące wymiaru podatku za rok 1994 prawidłowo zastosowały przepisy obowiązujące w 1994 r. Zdaniem skarżącego organy te winny zastosować przepisy z 1996 r. Nadto skarżący zarzucił organowi II instancji błędną interpretację art. 250 Ordynacji podatkowej, twierdząc, iż przepisy w oparciu o które orzekały organy podatkowe w 1996 r. utraciły moc prawną, nie ma zatem potrzeby, aby Trybunał Konstytucyjny dokonywał zmian w tych przepisach lub uznawał je za niekonstytucyjne. Dodatkowo skarżący podniósł, iż nie bez znaczenia jest fakt zaskarżenia decyzji organów podatkowych z 1996 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, a także dokonywania przez organ skarbowy czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu samochodu osobowego o wartości 15.000,- zł, gdy wątpliwe zobowiązanie podatkowe wynosiło jedynie 1.464,- zł. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, jak i przed Sądem wniósł ojej oddalenie, powołując argumenty wskazane w decyzjach organu l i II instancji. Prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 listopada 2004 r. skarżący został zwolniony od kosztów sądowych zakresie wpisu od skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył: Skarga okazała się niezasadna. W myśl przepisu art. 24 § l ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy -Ordynacja podatkowa oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 169, póz. 1387) żądania uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy podlegają rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy z dnia 29 sierpnia 19997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, tj. przed dniem l stycznia 2003 r. (art. 30). W niniejszej sprawie skarżący złożył w dniu 12 marca 2004 r. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] maja 1996 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 1996 r. nr [...]. Ponieważ decyzja, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności stała się ostateczna przed dniem l stycznia 2003 r., do jego rozpoznania Dyrektor Izby Skarbowej właściwie zastosował przepisy cyt. wyżej ustawy - Ordynacja podatkowa w brzmieniu obowiązującym przed dniem l stycznia 2003 r. Wówczas przepis art. 249 § l Ordynacji podatkowej stanowił, iż organ podatkowy odmawia wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Skoro zatem decyzję ostateczną skarżący otrzymał w dniu 29 maja 1996 r., a skarżący zażądał stwierdzenia nieważności tej decyzji w dniu 12 marca 2004 r., termin wskazany w art. 249 § l Ordynacji podatkowej został przekroczony, co obligowało organ podatkowy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. Termin wskazany w art. 249 § l jest terminem prawa materialnego i jako taki jest nieprzywracalny, a jego upływ powoduje wygaśnięcie uprawnienia do zgłoszenia żądania wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Powoływany przez skarżącego przepis art. 250 § l Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem l stycznia 2003 r. stanowił, iż przepisów art. 249 nie stosuje się w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych n podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Natomiast przepis art. 14 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, póz. 50), będący podstawą prawną wydania decyzji ostatecznej, o stwierdzenie nieważności której skarżący wnosi, został zmieniony (i zmiana ta spowodowała, iż podatnicy nie mieli już obowiązków składania oświadczenia, którego brak był podstawą wydania decyzji ostatecznej z dnia 21 maja 1996 r.) ustawą z dnia 30 sierpnia 2002 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 153, póz. 1272), która weszła w życie w dniu l października 2002 r. Tym samym Trybunał Konstytucyjny w żadnej mierze nie przyczynił się do zmiany tego przepisu, a zatem o zastosowaniu wobec skarżącego przepisu art. 250 § l ustawy -Ordynacja podatkowa nie mogło być mowy. Dodatkowo należy podnieść, iż nawet gdyby omawiany przepis został zmieniony w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, to i tak organ podatkowy zobowiązany byłby odmówić wszczęcia postępowania z uwagi na upływ terminów określonych w § 2 art. 250 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem l stycznia 2003 r. Nadto należy zauważyć, iż Sąd nie dopatrzył się żadnych związków między sądową kontrolą decyzji, o których stwierdzenie nieważności skarżący wnosił i czynnościami egzekucyjnymi podejmowanymi w stosunku do skarżącego a mniejszy postępowaniem. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. ł 51 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 z późn. zm.) nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, orzekł jak w sentencji.